Кіріспе

Аңыз француз сарбазы Николя Шовин (/ʃoʊvɪn/, ʃɔvɛ̃) – француз Республикасының Бірінші армиясында, кейін Наполеонның «Ұлы армиясында» қызмет еткен, аңызға айналған, мүмкін, шындығына күмәнді немесе ойдан шығарылған француз сарбазы және патриоты. Оның есімі шовинизмнің түпнұсқасы болып табылады, бұл бастапқыда шектен тыс ұлтшылдық құштарлықты білдіретін термин, бірақ кейіннен кез келген түрдегі қатыгездік немесе жақпарушылықты (мысалы, еркек шовинизм) білдіру үшін қолданылатын болды. Ол туралы айтылатын әңгімелерге сәйкес, Шовин 1780 жыл шамасында Рошфортта дүниеге келген. Ол 18 жасында әскерге жазылып, абыройлы және жақсы қызмет еткен. Ол елге қызмет ету кезінде 17 рет жараланған, нәтижесінде денесі ауыр түрде деформацияланған және мүгедек болған. Оның адалдығы мен берілгендігі үшін Наполеонның өзі сарбазға «Құрмет қылышын» және 200 франк зейнетақысын табыс еткен. Шовиннің көрнекті қызметі және Наполеонға деген махаббаты мен адалдығы, ол олар үшін ерікті түрде төлеген құнына қарамастан, Бонапартизмнің танымалдылығы артып келе жатқан Реставрация Франциясында оған қорлау мен мазақ әкелген деседі.

Тарихилығы

Тарихи зерттеулер Николас Шовиннің өмірбаянының нақты деректерін анықтаған жоқ, осыдан оның толыққанды ойдан шығарылған тұлға болуы мүмкін деген пікір пайда болды. Зерттеуші Жерар Пуймье Николя Шовиннің болмағанын, оның Реставрация және шілде монархиясы кезеңінде әнші-күйшілер, водевиль авторлары мен тарихшылардың қаламынан туған аңыз екенін айтады. Ол Шовин бейнесі ежелгі Рим театрындағы мифологиялық шаруа-әскер немесе миль gloriosus ("мақтанғақ сарбаз") және ежелгі грек комедиясының алазоны сияқты ұзақ дәстүрді жалғастырады деп санайды. Шовин алғаш рет Когнярд ағайындыларының "La Cocarde Tricolore" (1831) пьесасында танымал болды, онда ол Наполеонның ардагері емес, 1830 жылғы Алжир науқаны кезінде соқырша агрессивті патриотизмді үйренген жас сарбаз болып бейнеленді. Көптеген жазушылар мен тарихшылар Шовинге басқа бонапартистердің ерліктерін теріс жатқызады. Ол Ватерлоо шайқасында Ескі гвардияда қызмет еткен деген қаңқу тарады. Ескі гвардия Ла Белль Альянс тұсында қоршалып, соңғы қарсылығын көрсеткенде, олардың құрметті түрде тапсыну туралы шақыруына қарсылық білдіріп, "Ескі гвардия өледі, бірақ тапсырмайды!" деп айқайлаған деседі, бұл өз еліне (немесе басқа топқа) соқыр және сұрақсыз адал болуын көрсетеді. Бұл апокрифтік сөз тіркесі Ескі гвардия қолбасшысы Пьер Камброннеге жатқызылды, бірақ кейінірек басқа дереккөздер Камброннің нақты жауабын "Merde!" ("Қарағым!") деп хабарлады.