А.П.Ж. Абдул Калам: Ғалым, мемлекет қайраткері және Индия президенті
A. P. J. Abdul Kalam
А.П.Дж. Абдул Калам – Үндістанның ғалымы, мемлекет қайраткері, президенті (2002-2007). Ғарыш бағдарламасы, қару-жарақ және ядролық сынақтарға үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның ғалымы және мемлекет қайраткері (1931–2015)
Indian scientist and statesman (1931–2015)
Авул Пакир Жаңылғабдин Абдул Калам (/audio=En us А. п. ж. Абдул Калам from India pronunciation (Voice of America). ogg/'/ɑː//b//d//əl// //k//ə/'/l//ɑː//m/; 15 қазан 1931 – 27 шілде 2015) – Үндістанның ғарыш ғалымы және мемлекет қайраткері, 2002–2007 жылдары Үндістанның 11-ші президенті болған. Тамил Надудың Рамесварам қаласында мұсылман отбасында туып өскен ол физика және аэроғарыш инженериясын оқыған. Ол келесі төрт онжылдықты ғалым және ғылым әкімшісі ретінде, негізінен Қорғаныс ғылыми-зерттеу және даму ұйымында (DRDO) және Үндістанның ғарыш зерттеу ұйымында (ISRO) өткізді, Үндістанның азаматтық ғарыш бағдарламасына және әскери ракеталар әзірлеуіне тікелей қатысты. Сондай-ақ ол 1998 жылы Үндістанның Похран II ядролық сынағында маңызды ұйымдастырушылық, техникалық және саяси рөл атқарды, бұл 1974 жылы Үндістан жасаған алғашқы ядролық сынақтан бері бірінші рет болды. Калам 2002 жылы биліктегі Бхаратия Джаната партиясы мен сол кездегі оппозициялық Үндістан Ұлттық Конгресінің қолдауымен Үндістанның 11-ші президенті болып сайланды. "Халық президенті" деп кеңінен танылған ол бір мерзім қызметтен кейін білім беру, жазу және қоғамдық қызметпен айналысып, азаматтық өміріне оралды. Ол көптеген беделді наградаларға ие болды, соның ішінде Үндістанның ең жоғары азаматтық наградасы – "Бхарат Ратна" ордені. 2015 жылдың 27 шілдесінде Шиллонгтағы Үндістан Менеджмент институтында лекция оқып жатқанда 83 жасында жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Оның туған қаласы Рамесварамда өткен жерлеу рәсіміне ұлттық деңгейдегі саяси қайраткерлер мен мыңдаған адамдар қатысты, ол толық мемлекеттік құрметпен жерленді.
Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam (/audio=En us A. p. j. Abdul Kalam from India pronunciation (Voice of America). ogg/'/ɑː//b//d//əl// //k//ə/'/l//ɑː//m/; 15 October 193127 July 2015) was an Indian aerospace scientist and statesman who served as the 11th president of India from 2002 to 2007. Born and raised in a Muslim family in Rameswaram, Tamil Nadu, he studied physics and aerospace engineering. He spent the next four decades as a scientist and science administrator, mainly at the Defence Research and Development Organisation (DRDO) and Indian Space Research Organisation (ISRO) and was intimately involved in India's civilian space programme and military missile development efforts. He also played a pivotal organisational, technical, and political role in India's Pokhran II nuclear tests in 1998, the first since the original nuclear test by India in 1974. Kalam was elected as the 11th president of India in 2002 with the support of both the ruling Bharatiya Janata Party and the then opposition Indian National Congress. Widely referred to as the "People's President", he returned to his civilian life of education, writing and public service after a single term. He was a recipient of several prestigious awards, including the Bharat Ratna, India's highest civilian honour. While delivering a lecture at the Indian Institute of Management Shillong, Kalam collapsed and died from an apparent cardiac arrest on 27 July 2015, aged 83. Thousands, including national level dignitaries, attended the funeral ceremony held in his hometown of Rameswaram, where he was buried with full state honours.
Ерте өмір және білім
Авул Пакир Жаңылғабдин Абдул Калам 1931 жылғы 15 қазанда Тамил мұсылман отбасында, Рамешварам қаласының қасиетті орталығында, Памбан аралында, сол кездегі Мадрас президенттігінде, қазіргі Тамил Наду штатында дүниеге келді. Оның әкесі Жаңылабдин Марақайр қайық иесі және жергілікті мешіттің имамы болған; анасы Ашиамма үй шаруасымен айналысқан. Әкесі Рамешварам мен қазірде адам тұрмайтын Данушкоди арасында индуист паломниктерін тасымалдаған паромға ие болды. Калам отбасындағы төрт ағасы мен бір апасының ең кішісі болды. Оның ата-бабалары бай Марақайр саудагерлері мен жер иелері болған, олардың көптеген мүліктері мен кең жер учаскелері болған. Марақайр – Тамил Наду мен Шри-Ланканың жағалауында қоныстанған мұсылман этносы, олар араб саудагерлері мен жергілікті әйелдерден таратынын айтады. Отбасылық бизнес материк пен арал арасындағы азық-түлік саудасымен, сондай-ақ Шри-Ланкамен және одан кері паломниктік сапарларды ұйымдастырумен айналысты. Алайда, 1914 жылы Памбан көпірінің салынуымен бизнес күйреп, 1920 жылдары ата-бабалар үйінен басқа отбасының барлық байлығы мен мүлігі жоғалды. Калам дүниеге келген кезде отбасы өте кедей болып тіршілік етіп жатқан. Ол кішкентай кезінде отбасының аз табысын арттыру үшін газет сатқан. Калам 1955 жылы Мадрас технология институтында әуе-ғарыш инженериясын оқу үшін Мадрасқа көшіп келді. Ол әскери ұшқыш болу арманына ие болды, бірақ іліктеу сынағында тоғызыншы орын алғандықтан, IAF-та бар болған сегіз орыннан кейін қалды.
Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam was born on 15 October 1931, to a Tamil Muslim family in the pilgrimage centre of Rameswaram on Pamban Island, then in the Madras Presidency and now in the State of Tamil Nadu. His father Jainulabdeen Marakayar was a boat owner and imam of a local mosque; his mother Ashiamma was a housewife. His father owned a ferry that took Hindu pilgrims back and forth between Rameswaram and the now uninhabited Dhanushkodi. Kalam was the youngest of four brothers and one sister in his family. His ancestors had been wealthy Marakayar traders and landowners, with numerous properties and large tracts of land. Marakayar are a Muslim ethnic group found in coastal Tamil Nadu and Sri Lanka who claim descent from Arab traders and local women. The family business had involved trading groceries between the mainland and the island and to and from Sri Lanka, as well as ferrying pilgrims between the mainland and Pamban. With the opening of the Pamban Bridge to the mainland in 1914, however, the businesses failed and the family fortune and properties were lost by the 1920s, apart from the ancestral home. The family was poverty stricken by the time Kalam was born. As a young boy he had to sell newspapers to add to the family's meager income. Kalam moved to Madras in 1955 to study aerospace engineering in Madras Institute of Technology. He narrowly missed achieving his dream of becoming a fighter pilot, as he placed ninth in qualifiers, and only eight positions were available in the IAF.
Ғылымдағы мансабы
1960 жылы Мадрас технология институтын бітіргеннен кейін Калам қорғаныс ғылыми-зерттеу және даму қызметінің (DRDS) мүшесі болғаннан кейін ғалым ретінде қорғаныс ғылыми-зерттеу және даму ұйымының (Үндістан Үкіметінің Пресс-ақпарат бюросы) Аэронавтикалық даму мекемесіне қосылды. Ол мансабын кішкентай әуе кемесін жобалаудан бастады, бірақ DRDO-дағы жұмысын дұрыс таңдағанына көз жеткізбеді. Калам INCOSPAR-ға қосылып, әйгілі ғалым Викрам Сарабхайдың жетекшілігімен жұмыс істеді. 1969 жылы Калам Үндістанның Ғарыш зерттеу ұйымына (ISRO) ауыстырылды, онда ол 1980 жылдың шілдесінде Рохини спутнигін жер төңірегіндегі орбитаға сәтті жіберген Үндістанның алғашқы спутниктік ұшыру құралының (SLV III) жоба директоры болды. Калам 1965 жылы DRDO-да тәуелсіз түрде кеңейтілетін ракета жобасымен жұмыс істеуді бастаған еді. 1969 жылы Калам үкіметтің мақұлдауын алып, бағдарламаны кеңейтіп, оған көбірек инженерлерді қосты. 1970-1990 жылдар аралығында Калам Полярлық спутниктік ұшыру құралын (PSLV) және SLV III жобаларын дамытуға күш салды, екеуі де сәтті аяқталды. Раджа Раманна Каламды елдегі алғашқы ядролық сынақ – «Smiling Buddha» сынағына TBRL өкілі ретінде қатысуға шақырды, бірақ ол оның дамуына қатыспаған еді. 1970 жылдары Калам «Devil» және «Valiant» жобалары сияқты екі жобаны басқарды, олар сәтті SLV бағдарламасының технологиясын пайдаланып, баллистикалық ракеталарды жасауға бағытталған. Оның ғылыми-зерттеу және білім беру саласындағы жетекшілігі 1980 жылдары оған үлкен жетістіктер мен бедел әкелді, бұл үкіметті оның тікелей басшылығымен кеңейтілген ракета бағдарламасын бастауға итермеледі. Р. Венкатраман «Комплекстік басқарылатын ракеталарды дамыту бағдарламасы» (IGMDP) деп аталған миссияға 3,88 миллиард теңге бөлу үшін кабинеттік мақұлдау алуға көмектесті және Каламды бас атқарушы қызметке тағайындады. Калам 1992 жылдың шілдесінен 1999 жылдың желтоқсанына дейін Премьер-министрдің бас ғылыми кеңесшісі және Қорғаныс ғылыми-зерттеу және даму ұйымының хатшысы болып қызмет етті. Осы кезеңде ол саяси және технологиялық тұрғыдан маңызды рөл атқарды. Калам сынақ кезеңінде Раджагопала Чидамбараммен бірге бас жоба үйлестірушісі болып жұмыс істеді. Осы кезеңде Калам туралы ақпарат құралдарында кеңінен жариялануы оны елдегі ең танымал ядролық ғалымға айналдырды. Алайда, сынақ алаңының директоры К. Сантанам термоядролық бомбаның «сәтсіз болғанын» айтты және Каламды дұрыс емес есеп бергені үшін сынады. Калам да, Чидамбарам да бұл мәлімдемелерді жоққа шығарды. 1998 жылы кардиолог Сома Раджумен бірге Калам төмен бағадағы коронарлық стентті, «Калам Раджу стенты» деп аталатын стентті жасады. 2012 жылы бұл екеулік ауылдық жерлерде денсаулық сақтау үшін «Калам Раджу планшеті» деп аталған берік планшеттік компьютерін жасады.
After graduating from the Madras Institute of Technology in 1960, Kalam joined the Aeronautical Development Establishment of the Defence Research and Development Organisation (by Press Information Bureau, Government of India) as a scientist after becoming a member of the Defence Research & Development Service (DRDS). He started his career by designing a small hovercraft, but remained unconvinced by his choice of a job at DRDO. Kalam joined the INCOSPAR, working under Vikram Sarabhai, the renowned space scientist. In 1969, Kalam was transferred to the Indian Space Research Organisation (ISRO) where he was the project director of India's first Satellite Launch Vehicle (SLV III) which successfully deployed the Rohini satellite in near earth orbit in July 1980; Kalam had first started work on an expandable rocket project independently at DRDO in 1965. In 1969, Kalam received the government's approval and expanded the programme to include more engineers. Between the 1970s and 1990s, Kalam made an effort to develop the Polar Satellite Launch Vehicle (PSLV) and SLV III projects, both of which proved to be successful. Kalam was invited by Raja Ramanna to witness the country's first nuclear test Smiling Buddha as the representative of TBRL, even though he had not participated in its development. In the 1970s, Kalam also directed two projects, Project Devil and Project Valiant, which sought to develop ballistic missiles from the technology of the successful SLV programme. His research and educational leadership brought him great laurels and prestige in the 1980s, which prompted the government to initiate an advanced missile programme under his directorship. R Venkatraman was instrumental in getting the cabinet approval for allocating 3.88 billion for the mission, named Integrated Guided Missile Development Programme (IGMDP) and appointed Kalam as the chief executive. Kalam served as the Chief Scientific Adviser to the Prime Minister and Secretary of the Defence Research and Development Organisation from July 1992 to December 1999. The Pokhran II nuclear tests were conducted during this period in which he played an intensive political and technological role. Kalam served as the Chief Project Coordinator, along with Rajagopala Chidambaram, during the testing phase. Media coverage of Kalam during this period made him the country's best known nuclear scientist. However, the director of the site test, K Santhanam, said that the thermonuclear bomb had been a "fizzle" and criticised Kalam for issuing an incorrect report. Both Kalam and Chidambaram dismissed the claims. In 1998, along with cardiologist Soma Raju, Kalam developed a low cost coronary stent, named the "Kalam Raju Stent". In 2012, the duo designed a rugged tablet computer for health care in rural areas, which was named the "Kalam Raju Tablet".
Төрағалық
Калам К.Р. Нараянаннан кейін Үндістанның 11-ші президенті болды. 2002 жылғы президенттік сайлауда ол 922 884 дауыс алып жеңіске жетті, бұл Лакшми Сахгалдың 107 366 дауысынан әлдеқайда көп. Оның өкілеттік мерзімі 2002 жылдың 25 шілдесінен 2007 жылдың 25 шілдесіне дейін жалғасты. 2002 жылдың 10 маусымында сол кезде билікте болған Ұлттық демократиялық альянс (ҰДА) Каламды президенттік лауазымға ұсынуы мүмкін екенін мәлімдеді. Самаджвади партиясы Каламды қолдағаннан кейін Нараян екінші мерзімге түсуден бас тартты. Калам өзінің кандидатурасы жарияланғанда былай деді:
Kalam served as the 11th president of India, succeeding K. R. Narayanan. He won the 2002 presidential election with an electoral vote of 922,884, surpassing the 107,366 votes won by Lakshmi Sahgal. His term lasted from 25 July 2002, to 25 July 2007. On 10 June 2002, the National Democratic Alliance (NDA) which was in power at the time, expressed that they would nominate Kalam for the post of President, and both the Samajwadi Party and the Nationalist Congress Party backed his candidacy. After the Samajwadi Party announced its support for Kalam, Narayanan chose not to seek a second term in office, leaving the field clear. Kalam said of the announcement of his candidature:
«Мен шынайы түрде әсерге түстім. Интернетте де, басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында да маған үнемі хабарламалар келіп түсті. Мен ел халқына осы сәтте қандай хабар жеткізе аламын деп ойладым». 18 маусымда Калам Ваджпаи мен оның үкіметіндегі жетекші әріптестерінің қатысуымен өзінің кандидатурасын тіркеді. Президенттік сайлауға дауыс беру 2002 жылдың 15 шілдесінде Парламент пен штаттық жиналыстарда басталды. Бұқаралық ақпарат құралдары сайлаудың бір жақты болып өтіп, Каламның жеңісіне күмән болмайтынын мәлімдеді. Дауыстарды санау 18 шілдеде өтті. Калам Үндістан Республикасының 11-ші президенті болып жеңіске жетті және 25 шілдеде қызметке кіріскеннен кейін Раштрапати Бхаванға көшті. Калам Үндістанның ең жоғары мемлекеттік наградасы – «Бхарат Ратна» орденімен марапатталған үшінші президент болды. Бұған дейін Сарвепалли Радхакришнан (1954) және Закир Хусайн (1963) «Бхарат Ратна» орденімен марапатталып, кейіннен Үндістан президенті болған. Ол сондай-ақ Раштрапати Бхаванға ие болған алғашқы ғалым және үйленбеген адам болды. Президенттік қызметі кезеңінде ол «Халық президенті» деп аталып, «Кіріс туралы заңға» қол қою оның өкілеттік мерзіміндегі ең қиын шешім болғанын айтты. Калам өзінің өкілеттік мерзімінде оған ұсынылған 21 шарапат сұрауының 20-сы бойынша шешім қабылдамағаны үшін сынға ұшырады. Ең танымал өтініштердің бірі – 2001 жылдың желтоқсанында Үндістан Парламентіне жасалған шабуылға қатысқандығы үшін айыпталған және 2004 жылы Үндістанның Жоғарғы соты өлім жазасына кескен Кашмирлік террорист Афзал Гурудың өтініші болды. Өлім жазасын орындау 2006 жылдың 20 қазанына жоспарланған, бірақ оның шарапат сұрауына қатысты іс-әрекеттердің тоқтауы оның өлім жазасын күтіп отыруына себеп болды. 2003 жылдың қыркүйегінде Чандигархтағы PGI-де өткен өзара әрекеттесу кезінде Калам елдегі демографиялық жағдайды ескере отырып, Үндістанда Бірыңғай азаматтық кодекс қажеттігін қолдады. Өкілеттік мерзімінің соңында, 2007 жылдың 20 маусымында Калам 2007 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткеніне сенімді болған жағдайда екінші мерзімге қарауға дайын екенін білдірді. Алайда екі күннен кейін ол Раштрапати Бхаванды кез келген саяси процеске араластырмау үшін президенттік сайлауға қайта қатыспауды шешті. Оны үшінші күштің жетекшісі Ж. Джаялалитта және үйлестірушісі Чандрабау Найду, сондай-ақ Мулаям Сингх Ядав және Ом Пракаш Чаутала ұсынды, бірақ оған солшыл партиялар, Шив Сена және ҰПА құрамы қолдау көрсетпеді, сондықтан оған жаңа мандат алу мүмкін болмады. 2012 жылдың 24 шілдесінде 12-ші президент Притхиба Патилдің өкілеттік мерзімі аяқталар алдында, сәуір айында БАҚ-та Каламның екінші мерзімге кандидат ретінде ұсынылуы мүмкін екендігі туралы хабарлар тарады. Бұл хабарлардан кейін әлеуметтік желілерде оның кандидатурасын қолдаған көптеген адамдар пайда болды. БЖП партиясы оның кандидатурасын қолдады, егер Тринамұл Конгресі, Самаджвади партиясы және Үндістан Ұлттық Конгресі оны 2012 жылғы президенттік сайлауға ұсынса, партия қолдау көрсететінін мәлімдеді. Сайлауға бір ай қалғанда Мулаям Сингх Ядав пен Мамата Банерджи де Каламды қолдағандарын білдірді. 2012 жылы Үндістан Ұлттық Конгресі Каламның кандидатурасына қарсы шықты. Бірнеше күннен кейін Мулаям Сингх Ядав қолдауын кері алып, Мамата Банерджи жалғыз қолдаушы болып қалды. 2012 жылдың 18 маусымында Калам 2012 жылғы президенттік сайлауға қатысудан бас тартты. Ол өзінің бұл шешімін былай түсіндірді:
I am really overwhelmed. Everywhere both in Internet and in other media, I have been asked for a message. I was thinking what message I can give to the people of the country at this juncture. On 18 June, Kalam filed his nomination papers in the Indian Parliament, accompanied by Vajpayee and his senior Cabinet colleagues. The polling for the presidential election began on 15 July 2002, in Parliament and the state assemblies, with the media claiming that the election was a one sided affair and Kalam's victory was a foregone conclusion; the count was held on 18 July. Kalam became the 11th president of the Republic of India in an easy victory, and moved into the Rashtrapati Bhavan after he was sworn in on 25 July. Kalam was the third President of India to have been honoured with a Bharat Ratna, India's highest civilian honour, before becoming the President Sarvepalli Radhakrishnan (1954) and Zakir Husain (1963) were the earlier recipients of Bharat Ratna who later became the President of India. He was also the first scientist and the first bachelor to occupy Rashtrapati Bhawan. During his term as president, he was affectionately known as the People's President, saying that signing the Office of Profit Bill was the toughest decision he had taken during his tenure. Kalam was criticised for his inaction in deciding the fate of 20 out of the 21 mercy petitions submitted to him during his tenure. Perhaps the most notable plea was from Afzal Guru, a Kashmiri terrorist who was convicted of conspiracy in the December 2001 attack on the Indian Parliament and was sentenced to death by the Supreme Court of India in 2004. While the sentence was scheduled to be carried out on 20 October 2006, the pending action on his mercy plea resulted in him remaining on death row. In September 2003, in an interactive session in PGI Chandigarh, Kalam supported the need of Uniform Civil Code in India, keeping in view the population of the country. At the end of his term, on 20 June 2007, Kalam expressed his willingness to consider a second term in office provided there was certainty about his victory in the 2007 presidential election. However, two days later, he decided not to contest the Presidential election again stating that he wanted to avoid involving Rashtrapati Bhavan from any political processes. He was proposed by third front named United National Progressive Alliance leader J. Jayalalithaa and coordinator Chandrababu Naidu other leaders Mulayam Singh Yadav and Om Prakash Chautala, but he did not have the support of the left parties, Shiv Sena and UPA constituents, to receive a renewed mandate. Nearing the expiry of the term of the 12th President Pratibha Patil on 24 July 2012, media reports in April claimed that Kalam was likely to be nominated for his second term. After the reports, social networking sites witnessed a number of people supporting his candidature. The BJP potentially backed his nomination, saying that the party would lend their support if the Trinamool Congress, Samajwadi Party and Indian National Congress proposed him for the 2012 presidential election. A month ahead of the election, Mulayam Singh Yadav and Mamata Banerjee also expressed their support for Kalam. Indian National Congress opposed the nomination of Kalam in 2012. Days afterwards, Mulayam Singh Yadav backed out, leaving Mamata Banerjee as the solitary supporter. On 18 June 2012, Kalam declined to contest the 2012 presidential poll. He said of his decision not to do so:
«Көптеген азаматтар да осы тілегін білдірді. Бұл тек олардың маған деген сүйіспеншілігі мен халқының үмітін көрсетеді. Мен осы қолдауға шынайы түрде ризамын. Олардың қалауы осы болғандықтан, мен оны құрметтеймін. Мен оларға маған деген сенімдері үшін алғыс айтқым келеді».
Many, many citizens have also expressed the same wish. It only reflects their love and affection for me and the aspiration of the people. I am really overwhelmed by this support. This being their wish, I respect it. I want to thank them for the trust they have in me.
Төрайымнан кейінгі кезең
Калам қызметтен кеткеннен кейін Шиллонгтағы, Ахмадабадтағы және Индордағы Үндістан басқару институттарында арнайы шақырылған профессор болып жұмыс істеді, Бангалор қаласындағы Үндістан ғылым институтының құрметті мүшесі болды, Тируванантапурамдағы Үндістан ғарыш ғылымдары және технология институтының ректоры, Анна университетінде әуе-ғарыш инженериясының профессоры және Үндістанның көптеген басқа да академиялық және ғылыми-зерттеу институттарында қосымша профессор болды. Ол Хайдарабадтағы Халықаралық ақпараттық технологиялар институтында ақпараттық технологиядан, ал Банарас индуистік университеті мен Анна университетінде технологиядан сабақ берді. 2011 жылы Калам Куданкулам атом электр станциясы (АЭС) мәселесіндегі ұстанымы үшін азаматтық ұйымдардың сынына ілікті; ол АЭС құрылысын қолдады және жергілікті тұрғындармен кеңеспегені үшін айыпталды. Наразылар оның сапарына қарсы шықты, оны атом энергетикасын жақтаушы ғалым деп қарады және станцияның қауіпсіздік шараларына қатысты берген кепілдіктеріне көңіл бөлмеді. 2012 жылдың мамыр айында Калам "Мен не бере аламын?" атты, жемқорлықпен күресуді басты мақсат тұтқан, Үндістан жастарына арналған бағдарламаны іске қосты.
After leaving office, Kalam became a visiting professor at the Indian Institute of Management Shillong, the Indian Institute of Management Ahmedabad, and the Indian Institute of Management Indore; an honorary fellow of Indian Institute of Science, Bangalore; chancellor of the Indian Institute of Space Science and Technology Thiruvananthapuram; professor of Aerospace Engineering at Anna University; and an adjunct at many other academic and research institutions across India. He taught information technology at the International Institute of Information Technology, Hyderabad, and technology at Banaras Hindu University and Anna University. In 2011, Kalam was criticised by civil groups over his stand on the Koodankulam Nuclear Power Plant; he supported the establishment of the nuclear power plant and was accused of not speaking with the local people. The protesters were hostile to his visit as they saw him as a pro nuclear scientist and were unimpressed by the assurances he provided regarding the safety features of the plant. In May 2012, Kalam launched a programme for the youth of India called the What Can I Give Movement, with a central theme of defeating corruption.
Өлім
2015 жылдың 27 шілдесінде Калам Шиллонгқа лекция оқуға барды. Шиллонгтағы Үндістан басқару институтында «Құрметті өмір сүруге лайық Жер шарын құру» тақырыбында дәріс оқыды. Жоғалатын баспақышпен көтеріліп бара жатып, ол дені салмақтап, бірақ қысқа демалыс алғаннан кейін аудиторияға кіре алды. Сағат 18:35 шамасында, дәрісін бастағалы бес минут өткен соң, ол құлап түсті. Ауыр халде жақын жердегі Бетания ауруханасына жеткізілді, бірақ келген кезде тамыры соғып тұрмады және тірі екенін көрсететін белгілер де болмады. Оның көмекшісі Шрижан Пал Сингхке айтқан соңғы сөздері: «Қызық жігіт! Жағдайың қалай?». Каламның денесі Шиллонгтан Гувахатиге Әскери әуе күштерінің тікұшағымен жеткізілді. 28 шілде күні таңертең ол әуе күштерінің C 130J Hercules ұшағымен Нью-Делиге ұшырылды. Ұшақ сол күні түстен кейін Палам әуе базасына қонды. Ұшақты сол кездегі президент Пранаб Мукерджи, сол кездегі вице-президент Хамид Ансари, премьер-министр Нарендра Моди, Делидің бас министрі Арвинд Кеджривал және Үндістан қарулы күштерінің үш бас қолбасшысы күтіп алды. Олар Каламның денесіне гүл шоқтарын қойды. Кейін оның денесі Үндістан туымен жабылған зеңбірек арбасына қойылып, 10 Раджаджи Марг мекенжайындағы Делидегі резиденциясына жеткізілді. Мұнда көптеген жұртшылық пен саяси қайраткерлер, соның ішінде бұрынғы премьер-министр Манмохан Сингх, Конгресс партиясының төрағасы Сония Ганди, вице-президент Рахул Ганди және Уттар-Прадеш штатының бас министрі Ахилеш Ядав құрмет көрсетті. 29 шілде күні таңертең Каламның денесі Үндістан туына оралып, Палам әуе базасына апарылды және әуе күштерінің C 130J ұшағымен Мадурайға ұшырылды. Ұшақ сол күні түстен кейін Мадурай әуежайына қонды. Әуежайда үш әскери қызмет басшысы, ұлттық және штаттық саяси қайраткерлер, соның ішінде министрлер кабинетінің мүшелері Манохар Парикар, Венкая Найду, Пон Радхакришнан және Тамил Наду мен Мегалая штаттарының губернаторлары К. Росая және В. Шануганатхан күтіп алды. Ұшақтан түскен соң, Каламның денесі әуе күштерінің тікұшағымен Мандапам қаласына жеткізілді, ал одан әскери жүк көлігімен туған қаласы Рамешварамға апарылды. Рамешварамға келген соң, оның денесі жергілікті автобус станциясының алдындағы ашық алаңда қойылды, соңғы құрмет көрсету үшін жұртшылыққа сол кешкі 20:00-ге дейін мүмкіндік берілді. 2015 жылдың 30 шілдесінде бұрынғы президент Рамешварамдағы Пей Карумбу алаңында толық мемлекеттік салтанатпен жерленді. Соңғы рәсімге премьер-министр, Тамил Наду губернаторы, Карнатака, Керала және Андхра-Прадеш штаттарының бас министрлері соның ішінде 350 мыңнан астам адам қатысты.
On 27 July 2015, Kalam travelled to Shillong to deliver a lecture on "Creating a Livable Planet Earth" at the Indian Institute of Management Shillong. While climbing a flight of stairs, he experienced some discomfort, but was able to enter the auditorium after a brief rest. At around 6:35 p. m. IST, only five minutes into his lecture, he collapsed. He was rushed to the nearby Bethany Hospital in a critical condition; upon arrival, he lacked a pulse or any other signs of life. His last words, to his aide Srijan Pal Singh, were reportedly: "Funny guy! Are you doing well?" Following his death, Kalam's body was airlifted in an Indian Air Force helicopter from Shillong to Guwahati, from where it was flown to New Delhi on the morning of 28 July in an air force C 130J Hercules. The flight landed at Palam Air Base that afternoon and was received by the then President Pranab Mukherjee, the then Vice President Hamid Ansari, the Prime Minister Narendra Modi, Chief Minister of Delhi Arvind Kejriwal, and the three service chiefs of the Indian Armed Forces, who laid wreaths on Kalam's body. His body was then placed on a gun carriage draped with the Indian flag and taken to his Delhi residence at 10 Rajaji Marg; there, the public and numerous dignitaries paid homage, including former prime minister Manmohan Singh, Congress President Sonia Gandhi and Vice president Rahul Gandhi, and Uttar Pradesh Chief Minister Akhilesh Yadav. On the morning of 29 July, Kalam's body, wrapped in the Indian flag, was taken to Palam Air Base and flown to Madurai in an air force C 130J aircraft, arriving at Madurai Airport that afternoon. His body was received at the airport by the three service chiefs and national and state dignitaries, including cabinet ministers Manohar Parrikar, Venkaiah Naidu, Pon Radhakrishnan and the governors of Tamil Nadu and Meghalaya, K Rosaiah and V. Shanmuganathan. After a brief ceremony, Kalam's body was flown by air force helicopter to the town of Mandapam, from where it was taken in an army truck to his hometown of Rameswaram. Upon arriving at Rameswaram, his body was displayed in an open area in front of the local bus station to allow the public to pay their final respects until 8p. m. that evening. On 30 July 2015, the former president was laid to rest at Rameswaram's Pei Karumbu Ground with full state honours. Over 350,000 people attended the last rites, including the Prime Minister, the governor of Tamil Nadu and the chief ministers of Karnataka, Kerala and Andhra Pradesh.
Реакциялар
Үндістан Каламның қазасына терең қайғымен жауап берді; бұрынғы президентке елінің барлық аймақтарында және әлеуметтік желілерде көптеген құрмет көрсетілді. Үндістан үкіметі оған деген құрметтің белгісі ретінде жеті күндік аза тұруды жариялады. Президент Пранаб Мукерджи, вице-президент Хамид Ансари, Ішкі істер министрі Раджнатх Сингх және басқа да көшбасшылар бұрынғы президенттің қазасына көңіл айтты. Бұрынғы премьер-министр доктор Манмохан Сингх, Каламның премьер-министрлігі кезінде қызмет еткен, «біздің еліміз қорғаныс технологияларын дамытуға үлкен үлес қостан ұлы адамнан айырылды. Мен доктор Каламмен премьер-министр ретінде тығыз жұмыс істедім және ел президенті ретінде оның кеңесінен көп пайда көрдім. Оның өмірі мен еңбегі ұрпақтан ұрпаққа есте қалады» деді. ISRO төрағасы А.С. Киран Кумар бұрынғы әріптесін «үлкен тұлға және джентльмен» деп атады, ал бұрынғы төраға Г. Мадхаван Наир Каламды «жаһандық көшбасшы» деп сипаттады, ол үшін «әлсіздер мен кедейлер басымдыққа ие болды. Ол әрқашан жастарға ойын жеткізуге құштар болды», - деп қосты. Оңтүстік Азия елдерінің басшылары марқұмның қазасына ортақтасып, көңіл айтты. Бутан үкіметі Каламның қазасына аза тұту үшін елдің туын жартылай түсірілген күйде көтеруге бұйрық берді және оған құрмет көрсету үшін 1000 май шам жақты. Бутанның премьер-министрі Тшеринг Тобгай Каламның «барлық халық, әсіресе, оны халық президенті деп атаған Үндістан жастары қатты құрметтейтін көшбасшы» болғанын айтып, терең қайғы білдірді. Бангладеш премьер-министрі Шейх Хасина Каламды «үлкен мемлекет қайраткері, танымал ғалым және Оңтүстік Азияның жас ұрпағына шабыт көзі» деп сипаттап, оның қазасын «Үндістан мен одан тыс жерлер үшін өтелмейтін шығын» деп атады. Бангладеш Ұлттық партиясының төрағасы Халида Зия «ядролық ғалым ретінде ол халықтың әл-ауқатын жақсартуға өзін арнады» деді. Ауғанстан президенті Ашраф Гани Каламды «миллиондаған адам үшін шабыт көзі» деп атап, «біз оның өмірінен көп нәрсе үйренуіміз керек» деді. Непал премьер-министрі Сушил Койрала Каламның Үндістанға ғылыми үлесін еске алды: «Непал жақсы досынан айырылды және мен құрметке бөленген және идеалды тұлғадан айырылдым». Пәкістан президенті Мамнун Хусейн мен Пәкістан премьер-министрі Наваз Шариф оның қазасына байланысты қайғылары мен көңіл айтуларын білдірді. Шри-Ланка президенті Майтрипала Сирисена да көңіл айтты. «Доктор Калам – мызғымас сенім мен батыл рух иесі болған адам еді және мен оны әлемдегі көрнекті мемлекет қайраткері деп қарадым. Оның қазасы тек Үндістан үшін ғана емес, бүкіл әлем үшін қайғылы шығын». Мальдив президенті Абдулла Ямин мен вице-президент Ахмед Адиб Каламның қазасына көңіл айтты, Ямин оны Мальдивтің жақын досы деп атады, ол үндістерге және Оңтүстік Азия ұрпақтарына шабыт беретін болады. Бұрынғы президент Маумун Абдул Гаюм Калам президенттігі кезінде Үндістанға ресми сапармен келген болатын, оның қазасын адамзаттың бәрі үшін үлкен шығын деп атады. Мьянма қарулы күштерінің бас қолбасшысы, аға генерал Мин Аунг Хляйнг Мьянма үкіметі атынан көңіл айтты. Далай-лама өзінің қайғысын білдіріп, көңіл айтуын және дұғасын жолдады, Каламның қазасын «өтелмейтін шығын» деп атады. Калам бірнеше рет барған Онтарионың премьер-министрі Кэтлин Уинн «қадірлі ғалым ретінде терең көңіл айтты, ол Үндістанның ғарыш бағдарламасын дамытуда маңызды рөл атқарды. Ол адал педагог ретінде миллиондаған жастарды өздерінің ең жақсы жетістіктеріне жетуге шабыттандырды. Ол өзін өзіне бағыштаған көшбасшы ретінде ел ішінде де, шетелде де қолдау тапты. Менің үнді-канадтық отбасыларыммен, достарыммен және көршілеріммен бірге осы құрметке лайық көшбасшының қазасына қайғырып отырмын». АҚШ президенті Барак Обама «Үндістанның бұрынғы президенті доктор А.П.Ж. Абдул Каламның қазасына байланысты Үндістан халқына терең көңіл айтты» және оның ғалым және мемлекет қайраткері ретіндегі жетістіктерін атап өтті, әсіресе АҚШ-Үндістан қарым-қатынастарын нығайтудағы рөлі мен екі ел арасындағы ғарыш ынтымақтастығын арттырудағы рөлін атап өтті. «Халық президенті» деп аталған доктор Каламның қарапайымдылығы мен қоғамдық қызметке берілгендігі миллиондаған үндістерге және әлемдегі оның жанкүйерлеріне шабыт берді». Ресей президенті Владимир Путин «қаза тапқан көшбасшының жақындарына, Үндістан үкіметіне және бүкіл Үндістан халқына» шын жүректен көңіл айтты және қолдауын білдірді. Ол Каламның «Үндістанның әлеуметтік, экономикалық, ғылыми және техникалық прогресіне және оның ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қосқан еңбегін» атап өтті, сондай-ақ Калам «екі елдің арасындағы жақын достық қатынастарды нығайтуға үлкен үлес қосқан және өзара тиімді ресей-үнді ынтымақтастығын дамытуға көмектескен» деп атады. Индонезияның бұрынғы президенті Сусило Бамбанг Юдхойоно, Малайзия премьер-министрі Наджиб Разак, Сингапур премьер-министрі Ли Сянь Лунг, Біріккен Араб Эмираттарының президенті шейх Халифа бин Заид Аль Нахайян, Біріккен Араб Эмираттарының вице-президенті және премьер-министрі, Дубай әмірі шейх Мұхаммед бин Рашид Аль Мактум және басқа да халықаралық көшбасшылар Каламға құрмет көрсетті. Ерекше бір ишара ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун БҰҰ-дағы Үндістанның тұрақты өкілдігіне барып, көңіл айту кітабына қол қойды. «Дүние жүзіндегі қайғының толқыны оның президенттігі кезінде және одан кейін де оның қадір-қасиеті мен шабыттандырғандығының дәлелі. БҰҰ Үндістан халқымен бірге осы ұлы мемлекет қайраткеріне терең көңіл айтады. Оның жаны жұмақта болсын», - деп жазды Пан өзінің хабарламасында.
India reacted to Kalam's death with an outpouring of grief; numerous tributes were paid to the former president across the nation and on social media. The Government of India declared a seven day state mourning period as a mark of respect. President Pranab Mukherjee, Vice president Hamid Ansari, Home Minister Rajnath Singh, and other leaders condoled the former President's demise. Former Prime Minister Dr Manmohan Singh, who had served as prime minister under Kalam, said, "our country has lost a great human being who made phenomenal contributions to the promotion of self reliance in defence technologies. I worked very closely with Dr. Kalam as prime minister and I greatly benefited from his advice as president of our country. His life and work will be remembered for generations to come." ISRO chairman A. S. Kiran Kumar called his former colleague "a great personality and a gentleman", while former chairman G. Madhavan Nair described Kalam as "a global leader" for whom "the downtrodden and poor people were his priority. He always had a passion to convey what is in his mind to the young generation", adding that his death left a vacuum which none could fill. South Asian leaders expressed condolences and lauded the late statesman. The Bhutanese government ordered the country's flags to fly at half staff to mourn Kalam's death and lit 1000 butter lamps in homage. Bhutanese Prime Minister Tshering Tobgay expressed deep sadness, saying Kalam "was a leader greatly admired by all people, especially the youth of India who have referred to him as the people's President". Bangladesh Prime Minister Sheikh Hasina described Kalam as "a rare combination of a great statesman, acclaimed scientist, and a source of inspiration to the young generation of South Asia" and termed his death an "irreparable loss to India and beyond". Bangladesh Nationalist Party chief Khaleda Zia said "as a nuclear scientist, he engaged himself in the welfare of the people". Ashraf Ghani, the President of Afghanistan, called Kalam "an inspirational figure to millions of people," noting that "we have a lot to learn from his life". Nepalese Prime Minister Sushil Koirala recalled Kalam's scientific contributions to India: "Nepal has lost a good friend and I have lost an honoured and ideal personality." The President of Pakistan, Mamnoon Hussain, and Prime Minister of Pakistan Nawaz Sharif also expressed their grief and condolences on his death. The President of Sri Lanka, Maithripala Sirisena, also expressed his condolences. "Dr. Kalam was a man of firm conviction and indomitable spirit, and I saw him as an outstanding statesman of the world. His death is an irreparable loss not only to India but to the entire world." Maldivian President Abdulla Yameen and Vice president Ahmed Adeeb condoled Kalam's death, with Yameen naming him as a close friend of the Maldives who would continue to be an inspiration to Indians and generations of South Asians. Former President Maumoon Abdul Gayoom, who had made an official visit to India during Kalam's presidency, termed his demise as a great loss to all of humankind. The Commander in Chief of the Myanmar Armed Forces, Senior General Min Aung Hlaing, expressed condolences on behalf of the Myanmar government. The Dalai Lama expressed his sadness and offered condolences and prayers, calling Kalam's death "an irreparable loss". Kathleen Wynne, the Premier of Ontario, which Kalam had visited on numerous occasions, expressed "deepest condolences as a respected scientist, he played a critical role in the development of the Indian space programme. As a committed educator, he inspired millions of young people to achieve their very best. And as a devoted leader, he gained support both at home and abroad, becoming known as 'the people's President'. I join our IndoCanadian families, friends, and neighbours in mourning the passing of this respected leader." United States President Barack Obama extended "deepest condolences to the people of India on the passing of former Indian President Dr. APJ Abdul Kalam", and highlighted his achievements as a scientist and as a statesman, notably his role in strengthening US–India relations and increasing space co operation between the two nations. "Suitably named 'the People's President', Dr. Kalam's humility and dedication to public service served as an inspiration to millions of Indians and admirers around the world." Russian President Vladimir Putin expressed sincere condolences and conveyed his sympathy and support "to the near and dear ones of the deceased leader, to the government, and entire people of India". He remarked on Kalam's outstanding "personal contribution to the social, economic, scientific, and technical progress of India and in ensuring its national security," adding that Kalam would be remembered as a "consistent exponent of closer friendly relations between our nations, who has done a lot for cementing mutually beneficial RussianIndian cooperation." Other international leaders—including former Indonesian president Susilo Bambang Yudhoyono, Malaysian Prime Minister Najib Razak, Singaporean Prime Minister Lee Hsien Loong, President of the United Arab Emirates Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan, and vice president and Prime Minister of the United Arab Emirates and emir of Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum—also paid tribute to Kalam. In a special gesture, Secretary General of the United Nations Ban Ki moon visited the Permanent Mission of India to the UN and signed a condolence book. "The outpouring of grief around the world is a testament of the respect and inspiration he has garnered during and after his presidency. The UN joins the people of India in sending our deepest condolences for this great statesman. May he rest in peace and eternity", Ban wrote in his message.
Ескерткіш
Д. А. П. Дж. Абдул Каламның есімімен салынған ұлттық ескерткішті DRDO Тамил Наду штатындағы Рамесварам аралындағы Пей Карумбу қаласында Каламның құрметіне салды. Оны 2017 жылдың шілде айында Премьер-министр Нарендра Моди ашты. Көрмеде Калам жұмыс істеген ракеталар мен зымырандардың көшірмелері қойылған. Оның өмірінен алынған акрилдік суреттермен қатар, халық көшбасшысының өмірін бейнелейтін жүздеген портреттер де көрсетілген. Кіреберісте Каламның виенада ойнап отырған мүсіні орнатылған. Көшбасшының отырған және тұрған күйдегі тағы екі кішкентай мүсіні де бар.
The Dr. A. P. J. Abdul Kalam National Memorial was built in memory of Kalam by the DRDO in Pei Karumbu, in the island town of Rameswaram, Tamil Nadu. It was inaugurated by Prime Minister Narendra Modi in July 2017. On display are the replicas of rockets and missiles which Kalam had worked with. Acrylic paintings about his life are also displayed along with hundreds of portraits depicting the life of the mass leader. There is a statue of Kalam in the entrance showing him playing the Veena. There are two other smaller statues of the leader in sitting and standing posture.
Жеке өмір
Калам бес бауырластың ең кішісі болды, олардың ең үлкені – әпкесі Асим Зохра, одан кейін үш ағасы: Мұхаммед Мютху Мера Леббай Мараикаяр (5 қараша 1916 жыл – 7 наурыз 2021 жыл), Мұстафа Калам және Касим Мохаммед. Өмір бойы үлкен ағаларымен және туыстарымен тығыз байланыста болды, үнемі үлкен туыстарына шағын сомада ақша жіберіп тұрды, ал өзі өмір бойы бойдақ болып қалды. Калам адалдығымен және қарапайым өмір салтымен көзге түсті. Ол ешқашан теледидар сатып алған емес, әдетте сағат 6:30 немесе 7:00-де тұрып, 2:00-де ұйықтайтын. Оның жеке заттарының ішінде кітаптары, винасы, бірнеше киім, CD ойнатқыш және ноутбук болды. Қайтыс болғанда өсиетнама қалдырмады, ал мүлкінен үлкен ағасы мұрагер болды.
Kalam was the youngest of five siblings, the eldest of whom was a sister, Asim Zohra , followed by three elder brothers: Mohammed Muthu Meera Lebbai Maraikayar (5 November 1916 – 7 March 2021), Mustafa Kalam and Kasim Mohammed He was extremely close to his elder siblings and their extended families throughout his life, and would regularly send small sums of money to his older relations, himself remaining a lifelong bachelor. Kalam was noted for his integrity and his simple lifestyle. He never owned a television, and was in the habit of rising at 6:30 or 7a. m. and sleeping by 2a. m. His few personal possessions included his books, his veena, some articles of clothing, a CD player and a laptop; at his death, he left no will, and his possessions went to his eldest brother, who survived him.
Діни және рухани көзқарастар
Ғұмырында дін мен руханият Калам үшін өте маңызды болды. Ол өзінің рухани жолы мен тәжірибесін соңғы кітабы "Трансценденция: Прамух Свамимен рухани тәжірибем" тақырыбына арнады.
Religion and spirituality were very important to Kalam throughout his life. He made his own spiritual journey the subject of his final book, Transcendence: My Spiritual Experiences with Pramukh Swamiji.
Ислам діні
Күнделікті намаз оқу және Рамазан айында ораза ұстау – діншіл сүнни мұсылман болған Каламның өмірінің ажырамас бөлігі болды. Осындай ерте танысу Каламды Үндістанның көптеген мәселелеріне елдің діни, әлеуметтік және саяси лидерлері арасындағы "әңгімелесу мен ынтымақтастық" арқылы шешім табуға көндірді.
Daily namaz and fasting during Ramadan were integral to the life of Kalam, a practising Sunni Muslim. Such early exposure convinced Kalam that the answers to India's multitudinous issues lay in "dialogue and cooperation" among the country's religious, social, and political leaders.
Синкретизм
Каламның Үндістандағы түрлі топтар арасында кең танымалдыққа ие болуының бір себебі және оның мұрасының маңызды бір бөлігі – ол Үндістанның көптеген рухани және мәдени дәстүрлерінің әртүрлі элементтерін құрметтеу арқылы біртіндеп қалыптасқан синкретизм еді. Құранға және ислам дініне берілгендігінен бөлек, Калам индуизм дәстүрлерін жақсы білді; ол санскрит тілін үйренді, Бхагавад-гитаны оқыды және вегетариандық өмір салтын ұстанды. Калам тамил тілінде өлеңдер жазуды, вена (үнділік ішекті аспап) тартып ойнауды және күн сайын карнатик діни музыкасын тыңдауды ұнататын. 2002 жылы президенттік лауазымға келгеннен кейін парламентте сөйлеген алғашқы сөздерінің бірінде ол Үндістанның бірлігін нығайтуға деген ниетін қайта баяндап, «Соңғы бір жылда мен барлық діндердің рухани көшбасшыларымен кездестім және еліміздің әртүрлі дәстүрлері арасында ой-пікір біріктігін орнатуға тырысуға ниеттімін» деді. Прамух Свамидің оған тигізген әсерін қорытындылап, Калам: «[Прамух Свами] мені шынымен өзгертті. Ол – менің рухани дамуымның соңғы кезеңі. Прамух Свами мені құдаймен үйлесімді орбитаға қойды. Енді ешқандай қимыл-қозғалыс қажет емес, себебі мен мәңгіліктегі соңғы орнымдамын» деді. Каламның соңғы кітабы жарық көргеннен кейін бір ай өткен соң, оның авторларының бірі Арун Тивари бұл сөздерді Каламның өлімінің алдын ала сезілуі және болжауы ретінде қарастырды.
One component of Kalam's widespread popularity among diverse groups in India, and an enduring aspect of his legacy, is the syncretism he embodied in appreciating various elements of the many spiritual and cultural traditions of India. In addition to his faith in the Quran and Islamic practice, Kalam was well versed in Hindu traditions; he learnt Sanskrit, read the Bhagavad Gita and he was a vegetarian. Kalam also enjoyed writing Tamil poetry, playing the veena (an Indian string instrument), and listening to Carnatic devotional music every day. In 2002, in one of his early speeches to Parliament after becoming president, he reiterated his desire for a more united India, stating that "during the last one year I met a number of spiritual leaders of all religions and I would like to endeavour to work for bringing about unity of minds among the divergent traditions of our country". Summarising the effect that Pramukh Swami had on him, Kalam stated that "[Pramukh Swami] has indeed transformed me. He is the ultimate stage of the spiritual ascent in my life Pramukh Swamiji has put me in a God synchronous orbit. No manoeuvres are required any more, as I am placed in my final position in eternity." Following Kalam's death a month after his final book was released, co author Arun Tiwari pointed to this passage as potentially prophetic and premonitory of Kalam's death.
Жазбалар
Калам өзінің "Индия 2020" атты кітабында Үндістанды 2020 жылға қарай "білім супердержавасы" және дамыған елге айналдыру жөніндегі іс-қимыл жоспарын қатты қолдады. Ол Үндістанның болашақ супердержава ретінде бекітілуіне өз ядролық қарулар бағдарламасындағы жұмысын жол ретінде қарады. Мен Үндістанның интеграциялық әрекеттер үшін негізгі құзыреттері бар бес саласын анықтадым: (1) ауыл шаруашылығы және азық-түлік өңдеу; (2) білім беру және денсаулық сақтау; (3) ақпараттық және коммуникациялық технологиялар; (4) инфрақұрылым, елдің барлық аймандарына сенімді және сапалы электр энергиясы, құрлық көлігі және инфрақұрылым; (5) маңызды технологиялар бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету. Бұл бес сала тығыз байланысты және үйлесімді дамытылса, азық-түлік, экономикалық және ұлттық қауіпсіздікке әкеледі. Калам өміріндегі "өзгерту сәтін" БАПС Сваминараян Сампрадаясының гуруы Прамух Свамиден, Үндістанның дамудың бес бағыты бойынша көрінісін қалай іске асыруға болатынын сұраған кезде баяндайды. Прамух Свамидің "қазіргі қылмыс пен сыбайлас жемқорлық атмосферасын жеңу үшін Құдайға сенім мен руханилықты дамытудың алтыншы бағытын қосу" деген жауабы Каламның келесі 15 жылына рухани көрініс болды, ол соңғы кітабында – "Трансценденция: Прамух Свамимен рухани тәжірибем" деп сипатталады, бұл кітап өлімінен бір ай бұрын жарық көрді. Оның кітаптарының аудармаларына Оңтүстік Кореяда үлкен сұраныс болғаны хабарланды. Калам ғылым және технология саласындағы басқа да жаңалықтарға, соның ішінде биомедициналық имплантаттарды жасау бойынша зерттеу бағдарламасына белсенді қызығушылық танытты. Ол сондай-ақ, ашық кодты технологияны, меншік бағдарламалық жасақтамадан гөрі қолдады, еркін бағдарламалық жасақтаманы кеңінен пайдаланудың ақпараттық технологияның пайдасын көптеген адамдарға жеткізерін болжады. 1999 жылы ғылыми кеңесші лауазымынан кеткеннен кейін Калам екі жыл ішінде 100 000 студентпен кездесуді мақсат етті.
In his book India 2020, Kalam strongly advocated an action plan to develop India into a "knowledge superpower" and a developed nation by 2020. He regarded his work on India's nuclear weapons programme as a way to assert India's place as a future superpower. I have identified five areas where India has a core competence for integrated action: (1) agriculture and food processing; (2) education and healthcare; (3) information and communication technology; (4) infrastructure, reliable and quality electric power, surface transport and infrastructure for all parts of the country; and (5) self reliance in critical technologies. These five areas are closely inter related and if advanced in a coordinated way, will lead to food, economic and national security. Kalam describes a "transformative moment" in his life when he asked Pramukh Swami, the guru of the BAPS Swaminarayan Sampradaya, how India might realise this five pronged vision of development. Pramukh Swami's answer—to add a sixth area developing faith in God and spirituality to overcome the current climate of crime and corruption—became the spiritual vision for the next 15 years Kalam's life, which he describes in his final book, Transcendence: My Spiritual Experiences with Pramukh Swamiji, published just a month before his death. It was reported that there was considerable demand in South Korea for translated versions of books authored by him. Kalam took an active interest in other developments in the field of science and technology, including a research programme for developing biomedical implants. He also supported open source technology over proprietary software, predicting that the use of free software on a large scale would bring the benefits of information technology to more people. Kalam set a target of interacting with 100,000 students during the two years after his resignation from the post of scientific adviser in 1999.
Марапаттар мен құрметтер
Калам 40 университеттен 7 құрметті докторлық дәреже алды. 1981 жылы Үндістан үкіметі оны ISRO және DRDO-дағы жұмысы және үкіметке ғылыми кеңесші ретінде атқарған қызметі үшін «Падма Бхушан» және «Падма Вибхушан» ордендерімен марапаттады. 1997 жылы Калам Үндістанның ең жоғары азаматтық наградасы – «Бхарат Ратна» сыйлығын алды. 2008 жылы Калам Гувер медалінің иегері болды. 2013 жылы ол Ұлттық ғарыш қоғамының «ғарышқа қатысты жобаны басқару және жетекшіліктегі жетістіктерін мойындау» мақсатындағы Фон Браун сыйлығын алды. 2012 жылы Калам Outlook India журналының «Үндістанның ең ұлы тұлғасы» сауалнамасында екінші орынды иеленді. Қайтыс болғаннан кейін Каламға көптеген құрмет көрсетілді. Тамил Наду штатының үкіметі оның туған күні, 15 қазанды, бүкіл штат бойынша «Жастар жаңару күні» ретінде атап өтуге шешім қабылдады. Штат үкіметі сондай-ақ «Др. А.П.Дж. Абдул Калам сыйлығын» тағайындады. 2015 жылы Каламның туған күніне орай CBSE «CBSE Expression» сериясында оның есімімен тақырыптар жариялады. 2015 жылдың 15 қазанында Үндістанның премьер-министрі Нарендра Моди Нью-Делидегі DRDO ғимаратында Каламның туғанына 84 жыл толуына арналған почта маркаларын салтанатты түрде таныстырды. NASA-ның реактивті қозғалыс зертханасының (JPL) ғалымдары Халықаралық ғарыш станциясының (ISS) сүзгілерінен жаңа бактерияны ашып, оны марқұм президент доктор А.П.Дж. Абдул Каламның құрметіне Solibacillus kalamii деп атады. Каламның өлімінен кейін бірнеше білім беру және ғылыми мекемелер мен басқа да орындар оның құрметіне қайта аталды немесе оның атымен аталды. Калам көп жылдар бойы тұрған Теруваннатпурамдағы штаб-пәтері бар Керала технологиялық университеті оның қайтыс болғаннан кейін А.П.Дж. Абдул Калам технологиялық университеті болып өзгертілді. Бихар штатының үкіметі Каламның жерлеу күнінде Кишандж қаласындағы ауыл шаруашылығы колледжін «Др. Калам ауыл шаруашылығы колледжі, Кишандж» деп атады. Сондай-ақ, үкімет Каламның есімімен ғылыми қала ашылатынын хабарлады. Үндістандағы алғашқы медициналық технология институты – Калам денсаулық сақтау технология институты, Висакхапатнам қаласында орналасқан. Уттар Прадеш техникалық университеті (UPTU) Үттар Прадеш штатының үкіметі тарапынан А.П.Дж. Абдул Калам техникалық университеті болып қайта аталды. А.П.Дж. Абдул Калам мемориалдық Траванкор асқазан аурулары институты, Керала штатының Коллам қаласындағы Траванкор медициналық колледжіне қарасты жаңа ғылыми-зерттеу институты. Махатма Ганди университетіндегі жаңа академиялық кешен. Доктор А.П.Дж. Абдул Калам ғылым қаласының құрылысы 2019 жылдың ақпанында Патна қаласында басталды. Лоспет, Пудучерридегі жаңа ғылым орталығы және планетарий. 2014 жылдың қыркүйегінде Үндістан мен АҚШ «Фулбрайт Калам» климаттық стипендиясын іске қосты. Стипендияға үміткерлерді қабылдау туралы алғашқы хабарлама 2016 жылдың 12 наурызында жарияланды. Бұл стипендия 6 үндістандық докторантқа және докторантурадан кейінгі зерттеушілерге 6-12 айға АҚШ-тағы қабылдаушы мекемелерде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Стипендияны «Фулбрайт» бағдарламасы аясында екіұлттық АҚШ-Үндістан білім беру қоры (USIEF) басқарады. Одиша штатының Самбалпур қаласындағы Бурла қаласындағы доктор А.П.Дж. Абдул Калам планетарийі оның құрметіне аталды. Нетажи Субхас технология университетіндегі доктор А.П.Дж. Абдул Калам лекциялық театр кешені.
Kalam received 7 honorary doctorates from 40 universities. The Government of India honoured him with the Padma Bhushan in 1981 and the Padma Vibhushan in 1990 for his work with ISRO and DRDO and his role as a scientific advisor to the Government. In 1997, Kalam received India's highest civilian honour, the Bharat Ratna, for his contribution to the scientific research and modernisation of defence technology in India. In 2008 Kalam was the recipient of Hoover Medal. And in 2013, he was the recipient of the Von Braun Award from the National Space Society "to recognize excellence in the management and leadership of a space related project". In 2012, Kalam was ranked number 2 in Outlook India's poll of the Greatest Indian. Following his death, Kalam received numerous tributes. The Tamil Nadu state government announced that his birthday, 15 October, would be observed across the state as "Youth Renaissance Day;" the state government further instituted the "Dr. A. P. J. Abdul Kalam Award", constituting an 8 gram gold medal, a certificate and The award will be awarded annually on Independence Day, beginning in 2015, to residents of the state with achievements in promoting scientific growth, the humanities or the welfare of students. On the anniversary of Kalam's birth in 2015 the CBSE set topics on his name in the CBSE expression series. Prime Minister Narendra Modi ceremonially released postage stamps commemorating Kalam at DRDO Bhawan in New Delhi on 15 October 2015, the 84th anniversary of Kalam's birth. Researchers at the NASA's Jet Propulsion Laboratory (JPL) had discovered a new bacterium on the filters of the International Space Station (ISS) and named it Solibacillus kalamii to honour the late president Dr. A. P. J. Abdul Kalam. Several educational and scientific institutions and other locations were renamed or named in honour of Kalam following his death. Kerala Technological University, headquartered at Thiruvananthapuram where Kalam lived for years, was renamed to A P J Abdul Kalam Technological University after his death. An agricultural college at Kishanganj, Bihar, was renamed the "Dr. Kalam Agricultural College, Kishanganj" by the Bihar state government on the day of Kalam's funeral. The state government also announced it would name a proposed science city after Kalam. India's First Medical Tech Institute named as Kalam Institute of Health Technology located at Visakhapatnam. Uttar Pradesh Technical University (UPTU) was renamed A. P. J. Abdul Kalam Technical University by the Uttar Pradesh state government. A. P. J. Abdul Kalam Memorial Travancore Institute of Digestive Diseases, a new research institute in Kollam city, Kerala attached to the Travancore Medical College Hospital. A new academic complex at Mahatma Gandhi University in Kerala. Construction of Dr. A. P. J. Abdul Kalam Science City started in Patna in February 2019. A new science centre and planetarium in Lawspet, Puducherry. India and the US have launched the Fulbright Kalam Climate Fellowship in September 2014. The first call for applicants was announced on Friday, 12 March 2016, for the fellowship which will enable up to 6 Indian PhD students and post doctoral researchers to work with US host institutions for a period of 6–12 months. The fellowship will be operated by the binational US India Educational Foundation (USIEF) under the Fulbright programme. Dr APJ Abdul Kalam Planetarium in Burla, Sambalpur, Odisha was named after him. Dr. A. P. J. Abdul Kalam Lecture Theatre Complex at Netaji Subhas University of Technology.
Арал
2015 жылдың қыркүйегінде Одиша штатындағы ұлттық зымырандарды сынау орталығы Уилер аралы Абдул Калам аралы деп атауын өзгертті.
Wheeler Island, a national missile test site in Odisha, was renamed Abdul Kalam Island in September 2015.
Жол
2015 жылдың тамыз айында Нью-Делидегі маңызды көше Аурангзеб көшесінен доктор А.П.Ж. Абдул Калам көшесі деп өзгертілді.
A prominent road in New Delhi was renamed from Aurangzeb Road to Dr APJ Abdul Kalam Road in August 2015.
Өсімдік түрлері
2018 жылдың ақпан айында Үндістанның Ботаникалық зерттеулер институтының ғалымдары жаңадан ашылған өсімдік түрін оның құрметіне Drypetes kalamii деп атады.
In February 2018, scientists from the Botanical Survey of India named a newly found plant species as Drypetes kalamii, in his honour.