Кіріспе

Француз кинорежиссері және сценарий авторы Франсуа Озон (fʁɑ̃. swa o. zɔ̃; 15 қараша 1967 жылы туған) – француз кинорежиссері және сценарий авторы. Озон қазіргі француз киносындағы ең маңызды тұлғалардың бірі саналады. Оның фильмдері эстетикалық әдемілік, өткір сатирикалық юмор және адамның сексуалдық қатынасына еркін көзқараспен ерекшеленеді. Оның фильмдерінде достық, сексуалдық идентичность, шындықты әртүрлі түсіну, уақытшалық және өлім сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Озон «8 әйел» (2002) және «Жүзу бассейні» (2003) фильмдері арқылы халықаралық деңгейде танымал болды. Ол Жан-Поль Сиверак, Филипп Рамос және Ив Камонмен бірге француз киносындағы жаңа «Жаңа толқынның» маңызды режиссерлерінің бірі деп есептеледі, сондай-ақ «дене киносы» (cinema du corps) деп аталатын француз кинорежиссерлері тобының өкілі болып табылады.

Өмір және мансап

Озон Францияның Париж қаласында дүниеге келген. Француз кино мектебінде режиссерлік мамандығын оқыған Озон "Жазғы көйлек" (Une robe d'été, 1996) және "Жатын бөлме сахналары" (Scènes de lit, 1998) сияқты бірнеше қысқа фильмдер түсірді. Оның кинорежиссерлік дебюті – "Ситком" (1998), ол сыншылар мен көрермендер тарапынан жақсы қабылданды. Фассбиндердің "Күйген тастардағы су тамшылары" (Gouttes d'eau sur pierres brûlantes, 2000) туындысынан кейін, Франциядан тыс жерде танымал болған "8 әйел" (8 femmes, 2002) фильмінде Катрин Денев, Фанни Ардан, Изабель Юппер және Эммануэль Беарт ойнады. Музыкалық номерлер мен детективтік сюжеттің ерекше үйлесімі, сондай-ақ Дуглас Сирк сияқты режиссерлердің 1950 жылдардағы Голливуд мелодрамаларын еске түсіретін көркемдік шешімдері фильмнің үлкен коммерциялық сәттілікке ие болуына ықпал етті. 2003 жылы Шарлотта Ремплинг пен Людивин Сагнье қатысқан "Жүзу бассейні" фильмі жарық көрді. Озон бұл фильмді роман немесе сценарий жазудың қиын процесіне түсінік беретін өте жеке туынды деп санайды. 2004 жылы "5x2" фильмін түсірді. 2005 жылы оның "Қалған уақыт" (Le temps qui reste) фильмі әлемдік кинофестивальдарда көрсетілді. Озонның толыққанды ағылшын тіліндегі алғашқы туындысы – 2007 жылы Ромола Гараидың қатысуымен шыққан "Ангел" фильмі. Бұл фильм британдық жазушы Элизабет Тейлордың романы негізінде түсірілген, онда Эдвард дәуіріндегі Англияның әлеуметтік сатысын баспалдақтап көтеріліп, роман жазушы болған кедей қыздың тағдыры баяндалады. Фильм Бристоль маңындағы Тинтсфилд үйі мен паркінде, Ұлыбританияның басқа да аймақтарында және Бельгияда түсірілді. "Ангел" фильмін түсіріп жатқанда Озон Гараимен жақын достық қарым-қатынас орнатып, оны өзінің "музасы" деп атады. Оның "Қашқан орын" (The Refuge) фильмінің әлемдік премьерасы 2009 жылдың қыркүйек айында Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Озон 2012 жылдың ақпан айында өткен 62-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасында жұмыс істеді. Оның 2013 жылы түсірілген "Жас және сұлу" (Jeune & Jolie) фильмі 2013 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығына ие болды. Озон 2012 жылы түсірген "Үйде" (In the House) фильмі үшін 2013 жылғы Еуропалық кино сыйлығының "Ең үздік сценарий" номинациясын жеңіп алды. Оның 2014 жылғы "Жаңа достасы" (The New Girlfriend) фильмінің премьерасы 2014 жылдың қыркүйек айында Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Оның "Петр фон Кант" фильмі, Райнер Вернер Фассбиндердің 1972 жылғы "Петра фон Канттың ащы жасы" (The Bitter Tears of Petra von Kant) фильмінің гендерлік тұрғыдан қайта қарастырылған нұсқасы, 2022 жылғы Берлин кинофестивалінде көрсетілді.

Ұзақ метражды фильмдер

Жыл Аталымы Режиссер Жазушы Ескертулер 1997 Теңізге қараңыз Орташа метражды фильм 1998 Ситком 1999 Қылмыстық ғашықтар Л.А. Outfest – Үлкен қазылар алқасы жүлдесі Sitges Film Festival – Ең үздік сценарий 2000 Яққан тастардың үстіне тамған су тамшылары 50-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – Teddy жүлдесі, ең үздік толық метражды фильм New York Lesbian and Gay Film Festival – Ең үздік толық метражды фильм 50-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – Golden Bear номинациясы 2000 Құмның астында – César жүлдесіне «Ең үздік фильм» номинациясы, «Ең үздік режиссер» номинациясы, European Film Award – «Ең үздік режиссер» номинациясы 2002 8 әйел Lumières жүлдесі – Ең үздік режиссер 52-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – Berliner Morgenpost оқырмандарының қазылар алқасы жүлдесі 52-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – Golden Bear номинациясы, César жүлдесіне «Ең үздік фильм» номинациясы, «Ең үздік режиссер» номинациясы, «Ең үздік сценарий» номинациясы, European Film Award – «Ең үздік фильм» номинациясы, «Ең үздік сценарист» номинациясы 2003 Жүзу бассейні – 2003 Канн кинофестивалі – Palme d'Or номинациясы, Critics' Choice Movie Award – «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы, European Film Award – «Ең үздік фильм» номинациясы, European Film Academy People's Choice Award – «Ең үздік еуропалық фильм» номинациясы 2004 5x2 – 61-ші Венеция халықаралық кинофестивалі – Golden Lion номинациясы 2005 Кету уақыты Valladolid International Film Festival – Silver Spike, 2005 Канн кинофестивалі – Prix Un certain regard номинациясы 2007 Періште – 57-ші Берлин халықаралық кинофестивалі – Golden Bear номинациясы 2009 Рикки – 59-шы Берлин халықаралық кинофестивалі – Golden Bear номинациясы 2009 Пана – San Sebastián International Film Festival – Арнайы қазылар алқасы жүлдесі 2010 Потиш – BAFTA Award – «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы, César жүлдесіне «Ең үздік бейімделу» номинациясы, European Film Academy People's Choice Award – «Ең үздік еуропалық фильм» номинациясы, Globes de Cristal Award – «Ең үздік фильм» номинациясы, Magritte Award – «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы, 67-ші Венеция халықаралық кинофестивалі – Golden Lion номинациясы 2012 Үйде European Film Award – «Ең үздік сценарист», RiverRun International Film Festival – «Ең үздік көркем фильм», RiverRun International Film Festival – «Ең үздік сценарий», San Sebastián International Film Festival – Golden Shell, San Sebastián International Film Festival – «Ең үздік сценарий», 2012 Торонто халықаралық кинофестивалі – FIPRESCI жүлдесі (Арнайы көрсетілімдер), César жүлдесіне «Ең үздік фильм» номинациясы, «Ең үздік режиссер» номинациясы, «Ең үздік бейімделу» номинациясы, European Film Award – «Ең үздік режиссер» номинациясы, Gaudí Award – «Ең үздік еуропалық фильм» номинациясы, Goya Award – «Ең үздік еуропалық фильм» номинациясы, Online Film Critics Society Award – «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясы 2013 Жастар мен сұлулық – San Sebastián International Film Festival – TVE Another Look жүлдесі, 2013 Канн кинофестивалі – Palme d'Or номинациясы 2014 Жаңа достарым – San Sebastián International Film Festival – Sebastiane жүлдесі, Prix Jacques Prévert du Scénario 2016 Франц – César жүлдесіне «Ең үздік фильм» номинациясы, «Ең үздік режиссер» номинациясы, «Ең үздік бейімделу» номинациясы, Globes de Cristal Award – «Ең үздік фильм» номинациясы, Louis Delluc жүлдесі номинациясы, Lumières жүлдесі – «Ең үздік сценарий» номинациясы 2017 Қос махаббат 2019 Құдайдың құрметімен 2020 85-ші жаз 2021 Барлығы жақсы болды 2022 Петер фон Кант 2023 Қылмыс менікі 2024 Күзде келгенде

Марапаттар мен ұсыныстар

Жыл Сыйлық Санаты Жұмыс нәтижесі Ref. 1997 Сезар сыйлығы Ең жақсы қысқа фильм Жазғы киім 2000 Берлин кинофестивалі Алтын аю Жарлы тастардағы су тамшылары Тедди сыйлығы Ең жақсы көркем фильм 2001 Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы режиссер Құмның астында 2002 Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы режиссер Берлин кинофестивалі Алтын аю 8 Әйел Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы сценарий Халық таңдауы сыйлығы Ең жақсы еуропалық фильм 2003 Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы режиссер Ең жақсы сценарий (түпнұсқа немесе бейімделген) Лумиер сыйлығы Ең жақсы режиссер Канн кинофестивалі Алтын пальма Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы фильм Халық таңдауы сыйлығы Ең жақсы еуропалық фильм 2004 Венеция кинофестивалі Алтын арыстан 5x2 2005 Канн кинофестивалі «Кету уақыты» 2007 Берлин кинофестивалі Алтын аю «Пәппелек» 2009 Берлин кинофестивалі Алтын аю «Рикки» 2010 Венеция кинофестивалі Алтын арыстан «Потиш» Queer Lion 2011 Британдық академия кино сыйлығы Шет тіліндегі ең жақсы фильм Сезар сыйлығы Ең жақсы бейімделу Еуропалық кино сыйлығы Халық таңдауы сыйлығы Ең жақсы еуропалық фильм 2012 Гоя сыйлығы Ең жақсы еуропалық фильм «Үйде» 2013 Канн кинофестивалі Алтын пальма «Жас және әдемі» Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм «Үйде» Ең жақсы режиссер Ең жақсы бейімделу Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы режиссер Ең жақсы сценарий 2016 Венеция кинофестивалі Алтын арыстан «Франц» 2017 Канн кинофестивалі Алтын пальма «Қос махаббат» Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм «Франц» Ең жақсы режиссер Ең жақсы бейімделу Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы сценарий Халық таңдауы сыйлығы Ең жақсы еуропалық фильм Лумиер сыйлығы Ең жақсы сценарий 2018 Bodil сыйлығы Американдық емес ең жақсы фильм Robert сыйлығы Американдық емес ең жақсы фильм 2019 Берлин кинофестивалі Алтын аю «Құдайдың кеңшілігімен» Күміс аю, қазылар алқасының бас жүлдесі 2020 Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы режиссер Ең жақсы түпнұсқа сценарий Лумиер сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы сценарий Еуропалық кино сыйлығы Ең жақсы режиссер «Жазғы 85» 2021 Сезар сыйлығы Ең жақсы фильм Ең жақсы режиссер Ең жақсы бейімделу Канн кинофестивалі Алтын пальма «Барлығы жақсы болды»