«Осылшаң Ұлпақ» авторы Маргрет Рей өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Маргрет Элизабет Рей (туған аты Маргарете Элизабет Вальдштейн; 16 мамыр 1906 – 21 желтоқсан 1996) – Германияда туған американдық жазушы және суретші, ол және оның күйеуі Х. А. Рей 1939 жылдан 1966 жылға дейін жазған «Қызықты Джордж» балалар сурет кітаптарының сериясымен ең көп танымал.

Өмір

Маргарет Элизабет Вальдштейн 1906 жылғы 16 мамырда Германия империясының Гамбург қаласында, Гертруда (Розенфельд) мен Феликс Вальдштейннің қызы болып дүниеге келді. Оның әкесі Рейхстаг мүшесі болған. 1926-1928 жылдары ол Дессаудағы Баухауста, Дюссельдорфтың Кунстакадемиясында және Мюнхен университетінде өнерді оқыды. 1935 жылы ол нацизмнен (Нацистік Германия) қашу үшін Бразилиядағы Рио-де-Жанейроға кетіп, Ханс Рейерсбахпен, саудагермен және Гамбургтен келген басқа неміс еврейімен, отбасылық доспен кездесті. Парижде болғанда, Ханстың жануарлар суреттері француз баспасының назарына түсті, ол оған балалар кітабын жазуды тапсырды. Нәтижесінде жарық көрген «Сесили Г. және Тоғыз маймыл» кітабы бүгінде көптеуіне еске түспесе де, оның кейіпкерлерінің бірі – қызық Джордж есімді сүйкімді, тәлкек маймыл, үлкен сәттілікке ие болды, сондықтан жұбайлар оның жайлы жеке кітап жазуды ойлады. Бірақ олардың жұмысы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда үзіліске ұшырады. Рейстер еврей болғандықтан, нацистер қаланы басып алуға үлкермес бұрын Парижден қашуға шешім қабылдады. Ханс екі велосипед жасады, олар Париж құлағанға бірнеше сағат қалғанда қашып кетті. Олар алып келген аз малдың арасында «Қызық Джордж» кітабының суреттелген қолжазбасы да болды. Рейстердің саяхаты оларды Испанияға өту үшін Франция-Испания шекарасына жеткізді, онда олар Португалиядағы Лиссабонға пойыз билеттерін сатып алды. Содан кейін олар бес жыл бұрын танысқан Бразилияға қайтып оралды, бірақ бұл жолы АҚШ-тың Нью-Йорк қаласына бағыт алды. Кітаптар 1941 жылы Houghton Mifflin баспасында жарық көрді, бірақ сол кездегі технологиялық мүмкіндіктерге байланысты кейбір өзгерістер енгізуге тура келді. Ханс пен Маргрет бастапқыда кітаптарды суретке түсіру үшін акварель бояуларын пайдалануды жоспарлаған, бірақ олар түстерді бөлуге жауапты болғандықтан, оларды әр кітапта кездесетін мультфильм сияқты суреттерге ауыстырды. 1998 жылы түпнұсқа акварель суреттері бар коллекционерлік басылым шығарылды. «Қызық Джордж» бірден табысқа жетіп, Рейстерге қыңыр маймыл мен оның досы, Сары шляпалы мырзаның оқиғаларын жазуға тапсырыс берілді. Олар барлығы жеті әңгіме жазды, Ханс негізінен суреттермен айналысса, Маргрет көбінесе әңгімелерді жазды, бірақ олар екеуі де жұмысты бөлісіп, дамудың барлық кезеңінде толық ынтымақтасқандарын мойындады. Бірақ бастапқыда Маргреттің есімі кітаптың мұқабасында жазылмады, себебі балалар әдебиетін жазатын әйелдердің саны көп болды. Кейінгі басылымдарда бұл түзетілді, және Маргрет енді оқиғаларды дамытудағы рөлі үшін толыққанды мойындалды. Маргрет күйеуімен 1963 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп, Гарвард алаңына жақын жердегі үйге қоныстанды. 1977 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Маргрет жазуын жалғастырды, ал 1979 жылы Массачусетс штатының Уолтем қаласындағы Брандейс университетінде шығармашылық жазу профессоры болды. 1980 жылдан бастап ол Алан Шеллекпен «Қызық Джордж» атты қысқаметражды фильмдер сериясы мен тағы екі ондаған кітаптарда жұмыс істеді. 1989 жылы Маргрет Рей шығармашыл балаларға көмектесу және жануарларға қатыгездік жасауды болдырмау мақсатында Curious George Foundation қорын құрды. 1996 жылы ол Бостон қалалық кітапханасына және Бет Израил Диаконес медициналық орталығына үлкен қаржылық көмек көрсетті. Ол сондай-ақ Лонги музыка мектебінің ұзақ жылдар бойы қолдаушысы болды. Рей 1996 жылғы 21 желтоқсанда Массачусетс штатының Кембридж қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Margarete Elisabeth Waldstein was born on May 16, 1906, in Hamburg, German Empire, the daughter of Gertrude (Rosenfeld) and Felix Waldstein. Her father was a member of the Reichstag. She studied art at Bauhaus in Dessau, Kunstakademie Düsseldorf, and the University of Munich between 1926 and 1928 and afterward worked in advertising. In 1935 she left Germany for Rio de Janeiro, in Brazil to escape Nazism (Nazi Germany) – and to meet Hans Reyersbach, a salesman and another German Jew from Hamburg, who had been a family friend. While in Paris, Hans's animal drawings came to the attention of a French publisher, who commissioned him to write a children's book. The result, Cecily G. and the Nine Monkeys, is little remembered today, but one of its characters, an adorably impish monkey named Curious George, was such a success that the couple considered writing a book just about him. Their work was interrupted with the outbreak of World War II. As Jews, the Reys decided to flee from Paris before the Nazis seized the city. Hans built two bicycles, and they fled Paris just a few hours before it fell. Among the meager possessions they brought with them was the illustrated manuscript of Curious George. The Reys' odyssey brought them to the France–Spain border to enter into Spain, where they bought train tickets to Lisbon, in Portugal. From there they returned to Brazil, where they had met five years earlier, but this time they continued to New York City in the United States. The books were published by Houghton Mifflin in 1941, though certain changes had to be introduced because of the technology of the time. Hans and Margret originally planned to use watercolors to illustrate the books, but since they were responsible for the color separation, he changed these to the cartoon like images that continue to feature in each of the books. A collector's edition with the original watercolors was released in 1998. Curious George was an instant success, and the Reys were commissioned to write more adventures of the mischievous monkey and his friend, the Man with the Yellow Hat. They wrote seven stories in all, with Hans mainly doing the illustrations and Margret working mostly on the stories, though they both admitted to sharing the work and cooperating fully in every stage of development. At first, however, Margret's name was left off the cover, ostensibly because there was a glut of women already writing children's fiction. In later editions, this was corrected, and Margret now receives full credit for her role in developing the stories. Margret and her husband moved to Cambridge, Massachusetts, in 1963, in a house close to Harvard Square. Following her husband's death in 1977, Margret continued writing, and in 1979 she became a professor of Creative Writing at Brandeis University in Waltham, Massachusetts. From 1980 she collaborated with Alan Shalleck on a series of short films featuring Curious George and on more than two dozen additional books. In 1989 Margret Rey established the Curious George Foundation to help creative children and prevent cruelty to animals. In 1996, she made major donations to the Boston Public Library and Beth Israel Deaconess Medical Center. She was also a long time supporter of the Longy School of Music. Rey died of a heart attack on December 21, 1996, in Cambridge, Massachusetts.

Құжаттар жинағы

Миссисипи штатының Хаттисбург қаласындағы де Груммонд балалар әдебиеті жинағында 1973 жылдан 2002 жылға дейінгі Рейдің 300-ден астам қорабы сақталған.