Суреттер мен сөздердің теңдес келетін кітабы

Кіріспе

Суреттер сөздермен бірдей маңызға ие кітап.

Сурет кітабы – кітап түрінде бейнелі және сөздік повествованиелерді біріктіреді, көбінесе жас балаларға арналған. Повествование негізінен мәтін арқылы баяндалғандықтан, олар комикстерден ерекшеленеді, комикстерде повествование негізінен тізбектелген суреттер арқылы жасалады. Сурет кітаптарындағы суреттер майлы бояу, акрил, акварель және қарындаш сияқты әртүрлі материалдармен жасалуы мүмкін. Сурет кітаптары көбінесе білім беру ресурстары ретінде қолданылады, балалардың тіл дамытуына немесе әлемді түсінуіне көмектеседі. Қазіргі сурет кітаптары форматындағы ең алғашқы үш туынды – Генрих Хоффманның 1845 жылғы «Струвельпетер», Бенжамин Рабиердің 1898 жылғы «Тинтин Лютин» және Беатрикс Поттердің 1902 жылғы «Питер Қоянның хикаясы». Ең танымал сурет кітаптарының қатарында Роберт МакКлоскидің «Балабақшаларға жол аш», доктор Сьюстың «Шапақ ішіндегі мысық» және Морис Сендактың «Жабайы аңдар қайда» кітаптары бар. Кальдекотт медалі (1938 жылы құрылған) жыл сайын ең үздік американдық сурет кітабына табыс етіледі. 1960 жылдардың ортасынан бері бірнеше балалар әдебиеті сыйлықтарының ішінде сурет кітаптары үшін арналған номинация енгізілді.

Мақсатты аудитория

Суретті кітаптар жас балаларға арналған. Көптеген кітаптар баланың түсінетін, бірақ міндетті түрде оқи алмайтын сөздермен жазылады. Осы себепті, суретті кітаптар балалардың өмірінде екі мақсатқа қызмет етеді: оларды ересектер алдымен кішкентай балаларға оқып береді, ал балалар оқуға үйренгеннен кейін өздері оқиды.

Санаты

Сурет кітаптарының көпшілігі үлкен балаларға және ересектерге арналған кітаптар сияқты құрылады, бірақ бірқатар ерекше түрлері бар. Тақта кітаптар – кітаптарға аса абайсыз қарайтын кішкентай балаларға арналған, берік картонға (қағаз қаптамасы) басылған сурет кітаптары. Қағаз қаптамасы мұқаба мен ішкі беттер үшін қолданылады. Беттер арнайы бүктеліп, бірге тігіледі. Матадан немесе жұмсақ пластиктен жасалған жұмсақ кітаптар да өте кішкентай балаларға арналған. Поп-ап кітаптар беттерді ашқанда кейбір бөліктерінің көтеріліп немесе тік тұруы үшін қағаз инженериясын қолданады. Пол О. Зелинскийдің «Автобустағы дөңгелектер» кітабы – ең көп сатылған поп-ап кітаптың мысалы. «Сену және сезу» кітаптарында суреттерде текстуралы беттер болады. Дороти Кунхардттың «Көңіл көтеру үшін қоянды ұста» (Pat the Bunny) кітабы – танымал «сену және сезу» кітабы. Концепциялық кітаптар балаларға әліпби немесе пішіндер сияқты нақты тақырыптарды үйретеді. Белгілі мысалы – Джорджи Биркетттің «A Is for Apple» кітабы. Оқуды жаңа бастаған балаларға арналған «оңай оқылатын» кітаптарда қарапайым мәтін мен суреттер болады. Сурет кітаптары 1658 жылдан бері бар, ол кезде балаларға арналған алғашқы сурет кітабы «Orbis Sensualium Pictus» басылды. Бұл жанр бүгінгі күнге дейін танымал. Бұл ынтымақтастық екеуіне де тең мүмкіндік береді және әрқайсысына кітапқа өздерінің шығармашылықтарын енгізуге мүмкіндік туғызады. Олар көбінесе сыныпта да, үйде де балалардың тілдік және шығармашылық дағдыларын дамытуға көмектесу үшін қолданылады. Сонымен қатар, балалар сурет кітаптары балалардың философиялық сұрақтар мен өмірлік ұғымдармен күресуіне көмектеседі. Мысалы, Мак Барнетт пен Карсон Эллистің «Махаббат деген не?» кітабы балаларға ғана емес, сонымен қатар махаббат пен мейірімділік туралы маңызды өмірлік сұрақтармен таныстырады. Сурет кітаптары кішкентай балалардың сөздік қорын, үйде оқу және сурет салу дағдыларын жетілдіруге де көмектеседі. Сурет кітаптарының көркемдік элементі шығармашылықты дамытуға және кітаптармен байланысуға көмектеседі. Математикаға негізделген әңгімелер балалардың математикалық ұғымдарды түсінуіне және математиканы талқылау үшін тілдік дағдыларын дамытуға көмектеседі. Джон Ньюберидің 1744 жылғы «Керемет кішкентай кітабы» ағылшын тілінде көңіл көтеру үшін оқылатын ең алғашқы суреттелген ертегі кітабы болды. Жапонияда 18 ғасырдағы кибуоши сурет кітаптары манганың алдағысы ретінде қарастырылады. 18 ғасырдағы жапон сурет кітаптарының мысалдары Санто Кёденнің «Шиджи но юкикай» (1798) сияқты еңбектерді қамтиды. Неміс балалар кітаптары Генрих Хоффманның 1845 жылғы «Шарлы Питер» (Struwwelpeter) және Вильгельм Буштың 1865 жылғы «Макс пен Мориц» қазіргі сурет кітаптары дизайнының алғашқы үлгілері болды. 19 ғасырдың басындағы аңыздар жинақтары, мысалы, Гримм ағайындыларының немесе Ханс Кристиан Андерсеннің жинақтары аз суреттелген, бірақ ғасырдың ортасынан бастап Густав Доре, Федор Флинцер, Джордж Крюкшанк, Вильгельм Педерсен, Иван Билибин және Джон Бауэр сияқты суретшілердің суреттерімен жинақтар жарық көрді. Эндрю Лэнгтің 1889 және 1910 жылдар аралығында жарияланған он екі ертегі кітабының суреттерін Генри Дж. Форд пен Ланселот Спид салған. Льюис Кэрроллдың Джон Тенниелдің 1866 жылғы суреттерімен жарық көрген «Әліс ғажайып елде» кітабы балалар үшін ең алғашқы табысты ойын-сауық кітаптарының бірі болды. 19 ғасырдың екінші жартысында мәтінге сурет салынған кішкентай қағаз кітаптар – ойыншық кітаптар пайда болды. Бұрынғы кітаптарға қарағанда, бұл кітаптарда суреттер мен сөздердің арақатынасы көбірек болды, ал олардың көптеген суреттері түрлі-түсті болды. Олардың ішіндегі ең жақсылары Рэндольф Кальдекот, Уолтер Крейн және Кейт Гринауэй сияқты ағылшын суретшілерімен суреттелді, олар түсті принтер және ағаш оюшы Эдмунд Эванспен бірлесе отырып, өте сапалы кітаптар шығарды. 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында Роза О'Нилл, Артур Рэкхэм, Сисли Мэри Баркер, Вилли Погани, Эдмунд Дулак, У. Хит Робинсон, Говард Пайл немесе Чарльз Робинсон сияқты американдық және британдық суретшілердің аз ғана саны балалар кітаптарын суреттеу арқылы өмір сүруді қолға алды. Әдетте бұл суретті кітаптарда балалар үшін әдемі аңыздар кітабына қоса берілген суретті суреттер немесе тақталар сегізден он екі бетке дейін орналасатын. Беатрикс Поттердің «Питер Қоян туралы әңгімесі» 1902 жылы жарық көріп, бірден табысқа жетті. Питер Қоян – Поттердің «...туралы әңгіме» сериясының біріншісі, соның ішінде «Қаңбақ қоян туралы әңгіме», «Бенджамин Қоян туралы әңгіме», «Том Қымыз туралы әңгіме» және «Джемима Ұялаған Ыдыс туралы әңгіме» кітаптары 1910 жылға дейінгі жылдары жарық көрді. Швециялық автор Эльза Бесков 1897–1952 жылдар аралығында қырыққа жуық балалар әңгімелерін және сурет кітаптарын жазып, суреттеді. Эндрю Лэнгтің 1889 және 1910 жылдар аралығында жарияланған он екі ертегі кітабының суреттерін Генри Дж. Форд пен Ланселот Спид салған. АҚШ-та балаларға арналған суреттелген әңгімелер «Ladies Home Journal», «Good Housekeeping», «Cosmopolitan» және «Woman's Home Companion» сияқты журналдарда пайда болды, оларды аналар балаларына оқуы үшін жазылған. 20 ғасырдың басында жас оқырмандарға арналған кейбір арзан мерзімдік басылымдар пайда бола бастады, көбінесе авторлық құқығы көрсетілмеген суреттермен. Хелен Баннерманның «Кішкентай қара Сэмбо» кітабы 1899 жылы жарық көрді және 20 ғасырдың бірінші онжылдығында көптеген басылымдардан өтті. Бұл британдық баспагер Грант Ричардс 1897 және 1904 жылдар аралығында жарық көрген «The Dumpy Books for Children» атты кішкентай форматты кітаптар сериясының бір бөлігі болды.

The majority of picture books are constructed in the same way as books for older children and adults, but there are a number of special types. Board books are picture books printed on sturdy cardboard—called paperboard—for young children who tend to be less careful with books. Paperboard is used for both the cover and the interior pages. The pages are specially folded and bound together. Soft books, also aimed at very young children, are made of cloth or soft plastic. Pop up books employ paper engineering to make parts of the page pop up or stand up when pages are opened. The Wheels on the Bus, by Paul O. Zelinsky, is an example of a best selling pop up book. Touch and feel books included textured surfaces in the pictures. Pat the Bunny, by Dorothy Kunhardt, is a popular touch and feel book. Concept books teach children about specific themes such as the alphabet or shapes. A famous example is A Is for Apple by Georgie Birkett. Easy reader books are for children who are beginning to learn how to read and include simple text and descriptive illustrations. Picture books have existed since 1658, when the first picture book specifically for children, Orbis Sensualium Pictus, was printed. The genre continues to be popular today. These collaborations give equal power to both and allow each to bring their own creativity to the book. They are often used both in the classroom and at home to help children develop language and creativity skills. Additionally, children's picture books can help children tackle philosophical questions and life concepts. For example, Mac Barnett and Carson Ellis' picture book What is Love? serves not only as entertainment for children, but as an introduction to important life questions about love and empathy. Picture books can also improve young children's descriptive vocabulary and reading and drawing behaviors at home. The art element of picture books aids with creativity development and engagement with books. Math based stories can help children conceptualize mathematical concepts and develop language skills to discuss math. A Little Pretty Pocket Book from 1744 by John Newbery was the earliest illustrated storybook marketed as pleasure reading in English. In Japan, kibyoshi were picture books from the 18th century, and are seen as a precursor to manga. Examples of 18th century Japanese picture books include works such as Santō Kyōden's Shiji no yukikai (1798). The German children's books Struwwelpeter (literally "Shaggy Peter") from 1845 by Heinrich Hoffmann, and Max and Moritz from 1865 by Wilhelm Busch, were among the earliest examples of modern picturebook design. Collections of Fairy tales from the early nineteenth century, like those by the Brothers Grimm or Hans Christian Andersen were sparsely illustrated, but beginning in the middle of the century, collections were published with images by illustrators like Gustave Doré, Fedor Flinzer, George Cruikshank, Vilhelm Pedersen, Ivan Bilibin and John Bauer. Andrew Lang's twelve Fairy Books published between 1889 and 1910 were illustrated by among others Henry J. Ford and Lancelot Speed. Lewis Carroll's Alice's Adventures in Wonderland, illustrated by John Tenniel in 1866 was one of the first highly successful entertainment books for children. Toy books were introduced in the latter half of the 19th century, small paper bound books with art dominating the text. These had a larger proportion of pictures to words than earlier books, and many of their pictures were in color. The best of these were illustrated by the triumvirate of English illustrators Randolph Caldecott, Walter Crane, and Kate Greenaway whose association with colour printer and wood engraver Edmund Evans produced books of great quality. In the late 19th and early 20th century a small number of American and British artists made their living illustrating children's books, like Rose O'Neill, Arthur Rackham, Cicely Mary Barker, Willy Pogany, Edmund Dulac, W. Heath Robinson, Howard Pyle, or Charles Robinson. Generally, these illustrated books had eight to twelve pages of illustrated pictures or plates accompanying a classic children's storybook. Beatrix Potter's The Tale of Peter Rabbit was published in 1902 to immediate success. Peter Rabbit was Potter's first of many The Tale of , including The Tale of Squirrel Nutkin, The Tale of Benjamin Bunny, The Tale of Tom Kitten, and The Tale of Jemima Puddle Duck, to name but a few which were published in the years leading up to 1910. Swedish author Elsa Beskow wrote and illustrated some forty children's stories and picture books between 1897–1952. Lang's twelve Fairy Books published between 1889 and 1910 were illustrated by among others Henry J. Ford and Lancelot Speed. In the US, illustrated stories for children appeared in magazines like Ladies Home Journal, Good Housekeeping, Cosmopolitan, and Woman's Home Companion, intended for mothers to read to their children. Some cheap periodicals appealing to the juvenile reader started to appear in the early twentieth century, often with uncredited illustrations. Helen Bannerman's Little Black Sambo was published in 1899, and went through numerous printings and versions during the first decade of the twentieth century. It was part of a series of small format books called The Dumpy Books for Children, published by British publisher Grant Richards between 1897 and 1904.

XX ғасырдың басында

1913 жылы Купплс & Леон 15 кітаптан тұратын «Барлығы туралы» сериясын шығарды, олар Беатрикс Поттер кітаптарының пішіні мен мөлшерін – «Питер Қоян туралы», «Үш аю туралы», «Ана қаз туралы» және «Қызыл тауық туралы» кітаптарын үлгі етті. Соңғысын, сондай-ақ бірнеше кітапты Джонни Грюэлл суреттеді. Ванда Гагтың «Миллион мысық» кітабы 1928 жылы жарық көрді және Ньюбери жүлдесіне ие болған алғашқы сурет кітабы атанды. Ванда Гаг 1929 жылы «Күлкілі нәрсе», 1931 жылы «Сниппи және Снаппи», ал 1933 жылы «АВС Қоян» кітаптарын шығарды, соның арқасында ол екінші Ньюбери жүлдесін жеңіп алды. 1931 жылы Жан де Брунхоффтың «Бабардың тарихы» атты алғашқы «Бабар» кітабы Францияда жарық көрді, одан кейін «Бабардың саяхаттары» және «Бабар патша» кітаптары жарық көрді. 1930 жылы Марджори Флэк «Ангус және қаздар» кітабының авторы және суретшісі болды, 1931 жылы «Ангус және мысықтар», ал 1932 жылы «Ангус жоғалды» кітаптарын жазды. Флэк 1933 жылы Курт Визе салған «Пинг туралы әңгіме» атты тағы бір кітап жазды. 1930 жылы «Эльсонның негізгі оқулығы» жарық көрді және оқырмандарды Дик пен Джейнмен таныстырды. 1930 жылы Лоис Ленски салған «Байлық жасай алатын кішкентай локомотив» кітабы жарық көрді. 1954 жылы оны Джордж және Дорис Хауман жаңадан суреттеді. Бұл кітаптар мен оларға байланысты тауарлардың толық желісін құрады және «Менің ойымша, мен жасай аламын! Менің ойымша, мен жасай аламын!» деген ұранды қалыптастырды. 1936 жылы Роберт Лоусон салған Мунро Лифтің «Фердинанд туралы оқиға» кітабы жарық көрді. Фердинанд – халық мәдениетіне енген алғашқы сурет кітабы. Уолт Дисней анимациялық фильмді тиісті тауарлық өнімдермен бірге шығарды. 1938 жылы Хелен Дин Фиш жазған «Библияның жануарлары» кітабының суреттері үшін Дороти Латропке алғашқы Кальдекотт медалі табысталды. Томас Хэндфорт 1939 жылы екінші Кальдекотт медалін, сондай-ақ өзі жазған «Мэй Ли» кітабы үшін жеңіп алды. Людвиг Бемельманның «Маделин» кітабы 1939 жылы жарық көрді және Кальдекотт медаліне ие болды, қазір ол Кальдекотттың құрмет кітабы ретінде танымал. 1942 жылы Simon & Schuster компаниясы арзан, жақсы суреттелген, жоғары сапалы балалар кітаптарының сериясы – «Кішкентай алтын кітаптарды» шығара бастады. Сериядағы сегізінші кітап – «Шымыршық» кітабы барлық уақыттағы ең көп сатылған балалар кітабы болып табылады. Көптеген кітаптар бестселлер атанды. 1963 жылы америкалық жазушы және суретші Морис Сендактың «Жабайы заттар қайда?» кітабы жарық көрді. Ол бірнеше рет басқа да медиа форматтарына бейімделді, соның ішінде 1973 жылғы қысқаметражды анимациялық фильм, 1980 жылғы опера және 2009 жылғы Спайк Джонз режиссерлік еткен көркем фильм. 2008 жылға қарай бүкіл әлемде 19 миллионнан астам данасы сатылды. Америкалық суретші және жазушы Гё Фудзикава 1963 және 1990 жылдар аралығында 50-ден астам кітап шығарды. Оның шығармалары 17 тілге аударылып, 22 елде жарық көрді. Оның ең танымал кітаптары – «Нәрестелер және жас жануарлар» кітабы АҚШ-та 1,7 миллионнан астам дана сатылды. Фудзикава жұмысына түрлі нәсілдегі балаларды енгізген алғашқы суретші ретінде танымал. Фин жазушысы Тове Янссонның Мумин кітаптарының көпшілігі роман болды, бірақ 1952 және 1980 жылдар аралығында Муминнің бірнеше сурет кітабы да жарық көрді, мысалы, «Кім жұбаныш береді?» (1960) және «Қауіпті сапар» (1977). Аннет Тисон мен Талус Тейлордың «Барбапапа» кітаптары сериясы 1970-ші жылдары Францияда жарық көрді. Оларда пішінін өзгерте алатын қызғылт түсті Барбапапа және оның көптеген түрлі-түсті балалары бейнеленген. Роджер Харгривздің суреттерімен ағылшын жазушысының «Мистер Мэн» сериясы 40-қа жуық кітаптан тұрады және 1971 жылы басталды. Реймонд Бриггстің «Қарлы адам» кітабы 1978 жылы Ұлыбританияда жарық көрді және сөздерсіз болды. Одан Оскарға ұсынылған анимациялық мультфильм жасалды, ол содан бері британдық теледидарда жыл сайын көрсетіліп келеді. Жапон жазушысы және суретшісі Мицумаса Анно 1968 жылы «Сырлы суреттер» кітабымен бастап, көптеген сурет кітаптарын жариялады. Оның «Сапар» кітаптарында кішкентай кейіпкер әр түрлі елдердің мәдениетін бейнелейтін суреттер арқылы саяхаттайды. «Әркімнің шері» кітабы тұңғыш рет 1977 жылы Жапонияда жарық көрді, оны балалар жазушысы Таро Гоми жазды және суреттеді. Ол бірнеше тілге аударылды. 1978 жылы жарық көрген Роальд Дальдің «Ұлы крокодил» кітабы оның басқа балалар кітаптарынан айырмашылығы сурет кітабы стилінде жазылған. Австралиялық автор Маргарет Уайлд 1984 жылдан бері 40-тан астам кітап жазды және бірнеше марапат алды. 1987 жылы «Уолли қайда?» (АҚШ және Канадада «Уолдо қайда?») сериясының алғашқы кітабы британдық иллюстратор Мартин Хэндфордтың еңбегімен жарық көрді. Кітаптар көптеген тілдерге аударылды және франшиза сонымен қатар телесериал, комикстер және бейне ойындарды қамтыды. 1989 жылдан бері британдық автор Дэвид Маккидің «Жамаланған піл Элмер» сериясы 20-дан астам кітаптан тұрады. Олар 40 тілге аударылды және балалар телесериалына бейімделді.

In 1913, Cupples & Leon published a series of 15 All About books, emulating the form and size of the Beatrix Potter books, All About Peter Rabbit, All About the Three Bears, All About Mother Goose, and All About Little Red Hen. The latter, along with several others, was illustrated by Johnny Gruelle. Wanda Gág's Millions of Cats was published in 1928 and became the first picture book to receive a Newbery Medal runner up award. Wanda Gág followed with The Funny Thing in 1929, Snippy and Snappy in 1931, and then The ABC Bunny in 1933, which garnered her a second Newbery runner up award. In 1931, Jean de Brunhoff's first Babar book, The Story of Babar was published in France, followed by The Travels of Babar then Babar the King. In 1930, Marjorie Flack authored and illustrated Angus and the Ducks, followed in 1931 by Angus and The Cats, then in 1932, Angus Lost. Flack authored another book in 1933, The Story About Ping, illustrated by Kurt Wiese. The Elson Basic Reader was published in 1930 and introduced the public to Dick and Jane. In 1930 The Little Engine That Could was published, illustrated by Lois Lenski. In 1954 it was illustrated anew by George and Doris Hauman. It spawned an entire line of books and related paraphernalia and coined the refrain "I think I can! I think I can!". In 1936, Munro Leaf's The Story of Ferdinand was published, illustrated by Robert Lawson. Ferdinand was the first picture book to cross over into pop culture. Walt Disney produced an animated feature film along with corresponding merchandising materials. In 1938 to Dorothy Lathrop was awarded the first Caldecott Medal for her illustrations in Animals of the Bible, written by Helen Dean Fish. Thomas Handforth won the second Caldecott Medal in 1939, for Mei Li, which he also wrote. Ludwig Bemelmans' Madeline was published in 1939 and was selected as a Caldecott Medal runner up, today known as a Caldecott Honor book. In 1942, Simon & Schuster began publishing the Little Golden Books, a series of inexpensive, well illustrated, high quality children's books. The eighth book in the series, The Poky Little Puppy, is the top selling children's book of all time. Many of the books were bestsellers, In 1963, Where the Wild Things Are by American writer and illustrator Maurice Sendak was published. It has been adapted into other media several times, including an animated short in 1973, a 1980 opera, and, in 2009, a live action feature film adaptation directed by Spike Jonze. By 2008 it had sold over 19 million copies worldwide. American illustrator and author Gyo Fujikawa created more than 50 books between 1963 and 1990. Her work has been translated into 17 languages and published in 22 countries. Her most popular books, Babies and Baby Animals, have sold over 1.7 million copies in the U. S. Fujikawa is recognized for being the earliest mainstream illustrator of picture books to include children of many races in her work. Most of the Moomin books by Finnish author Tove Jansson were novels, but several Moomin picture books were also published between 1952 and 1980, like Who Will Comfort Toffle? (1960) and The Dangerous Journey (1977). The Barbapapa series of books by Annette Tison and Talus Taylor was published in France in the 1970s. They feature the shapeshifting pink blob Barbapapa and his numerous colorful children. The Mr. Men series of 40 some books by English author and illustrated Roger Hargreaves started in 1971. The Snowman by Raymond Briggs was published in Britain in 1978 and was entirely wordless. It was made into an Oscar nominated animated cartoon that has been shown every year since on British television. Japanese author and illustrator Mitsumasa Anno has published a number of picture books, beginning in 1968 with Mysterious Pictures. In his "Journey" books a tiny character travels through depictions of the culture of various countries. Everyone Poops was first published in Japan in 1977, written and illustrated by the prolific children's author Tarō Gomi. It has been translated into several languages. Published in 1978, Roald Dahl's The Enormous Crocodile is in the style of a picture book in contrast to his other children's books. Australian author Margaret Wild has written more than 40 books since 1984 and won several awards. In 1987 the first book was published in the Where's Wally? (known as Where's Waldo? in the United States and Canada) series by the British illustrator Martin Handford. The books were translated into many languages and the franchise also spawned a TV series, a comic strip and a series of video games. Since 1989 over 20 books have been created in the Elmer the Patchwork Elephant series by the British author David McKee. They have been translated in 40 languages and adapted into a children's TV series.

Технология және балалар кітаптары

Технологияның қарқынды дамуы балаларға оқу форматында көбірек мүмкіндіктер ұсынды. Қағаз кітаптар енді жалғыз таңдау емес; көптеген кітаптар қазір цифрлық нұсқада қолжетімді. Электрондық құрылғыларды үйде де, мектепте де пайдалану артып келеді. Цифрлық және дәстүрлі кітаптарды салыстыру танымал тақырыпқа айналды. Калифорния университеті зерттеу жүргізіп, кітап форматының айырмашылықтары мен олардың балалардың оқуына қалай әсер ететінін анықтады. Зерттеуге қатысқан балаларға бір кітапты әртүрлі форматта оқуға – электрондық кітап немесе қағаз кітап – кездейсоқ түрде тапсырма берілді. Олардың оқу тәжірибесі мен нәтижелері бағаланды. Зерттеу көрсеткендей, балалар электрондық кітаптарды көру арқылы ұзақ уақыт бойы назарына тоқ етеді, бірақ оқиғаның тізбегін есіне сақтау мүмкіндігі төмен. Дегенмен, мінез-құлық белсенділігінде ешқандай айырмашылық байқалған жоқ. Оқиғаны есінде сақтау тұрғысынан да шамалы айырмашылық бар. Балалар оқиғаны планшеттен емес, ересек адам оқығанда жақсырақ есіне алады. Зерттеу қорытындысы бойынша, балалар екі платформада да бірдей деңгейде назар аударады, дауыстап оқиды және эмоционалды түрде қатысады. Олар қағаз кітап оқығанда оқиғаның тізбегін жақсырақ есінде сақтайды. Керісінше, балалар планшеттен оқығанда, бұрынғы цифрлық оқу тәжірибесіне қарамастан, құрылғы туралы көбірек әңгімелейді. Бұл зерттеу балалардың әртүрлі платформаларда оқуының арасындағы кейбір айырмашылықтарды көрсетеді. Алайда, мазмұны бірдей болған жағдайда форматтағы айырмашылықтар балалардың оқу тәжірибесіне елеулі әсер етпейді.

Суретті кітаптардағы интерактивті дизайн

Сурет кітаптарындағы интерактивті элементтерді жобалаудың көптеген тәсілдері бар; бұл балалар беттерді қалай айналдыратынына, ақпарат қалай ашылатынына және қолмен ұстау мен иіс сезу сияқты сезімтал элементтердің орналасуына қатысты. Тунцзи университетінің Лийинг Ванг жүргізген зерттеу мектепке дейінгі жастағы балалардың кітаптармен өзара әрекеттесуін талдады. Зерттеу алты интерактивті элементпен өзара әрекеттескен кезде қатысушылардың эмоциялық реакцияларын жинады: қарапайым бет айналдыру, ашу/жабу, бұру, қолмен ұстау және иіс сезу, тарту/итеру және пазл. Зерттеу көрсеткендей, мектепке дейінгі жастағы балалар қызықты формалармен өзара әрекеттескенде тез оң эмоцияларды сезінеді. Ең танымал өзара әрекеттесу формалары – «ұстау және тарту», «пазл» және «тарт/итер». Сонымен қатар, өзара әрекеттесу формаларына деген қызығушылықта гендерлік айырмашылықтар байқалған жоқ. Зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып, балалар кітаптарының интерактивті дизайны үшін келесі ұсыныстар жасалды: Біріншіден, балалардың оқу кезіндегі оң эмоцияларын ояту үшін тиісті интерактивті элементтер жасау ұсынылады. Бұл оқуға деген қызығушылықты арттырып, оқу тәжірибесіне жағымды әсер етеді. Екіншіден, дизайнерлер интерактивті дизайнда сезімталдық тәжірибесіне назар аударуы керек, себебі ол оқуға деген бастаманы ынталандырып, назарды шоғырландырады. Соңғысы, интерактивті форма балалардың танымдық ерекшеліктеріне сәйкес келуі керек, элементтер оқиғаны баяндауға және логикалық ойлауға көмектесуі тиіс.

Цифрлық сурет кітаптарының интерактивті дизайны

Цифрлық құрылғылардың таралуы балалардың цифрлық оқу материалдарына қолжетімділігін арттырды. Көптеген зерттеулер дәстүрлі кітаптармен салыстырғанда цифрлық кітаптардың әсерін талдайды, нәтижелері айнымалыларға байланысты жағымды немесе жағымсыз болуы мүмкін. Бір зерттеу көрсеткендей, цифрлық кітаптардың дизайны оқиға мазмұнымен үйлесімді болса, балалардың оқу нәтижелеріне пайдасы тиеді. Дегенмен, егер цифрлық мүмкіндіктер, мысалы ойындар, оқиғамен байланысты болмаса, балалардың назары оқудан ауып, түсіну деңгейі төмендеуі мүмкін. Ставангер университетінің жақындағы зерттеулері дизайнерлерге арналған цифрлық балалар кітаптарының дизайны бойынша көптеген пайдалы тұжырымдар ұсынады. Цифрлық балалар кітаптарының артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстырудың орнына, зерттеу балалардың білімін арттыру үшін оңтайландырылатын кітап дизайнының жақсартуларына бағытталды. Бұл зерттеудің ең маңызды нәтижесі кітап дизайнын жақсарту бойынша бұрынғы зерттеулерді қолдайды. Жақсарту оқиғамен сәйкес келгенде, мысалы, оқиғаға қатысты қосымша ақпарат бергенде, балалар мағынаны жақсы түсінеді. Керісінше, егер дизайн жақсартулары оқиға желісін қолдамаса, балалардың назары шашырап, мысалы, оқиға ішіндегі түсіндірмелі сөздік алаңдатады.

Марапаттар

1938 жылы Америка кітапханалар қауымдастығы (АЛА) сол жылы жарық көрген ең көрнекті американдық сурет кітабы үшін Кальдекотт медалін табыстауды бастады, бұл жүлде кітаптың суретшісіне беріледі. Кальдекотт медалі 1922 жылдан бері жыл сайын ең көрнекті американдық балалар кітабына берілетін АЛА Ньюбери медалімен бірдей маңыздағы сыйлық ретінде құрылды. 1940-жылдардың ортасынан 1950-жылдардың басына дейін Кальдекотт медалінің иегерлері Марсия Браун, Барбара Куни, Роджер Дювозин, Берта және Элмер Хадер, Роберт Лоусон, Роберт МакКлоски, Доктор Сьюс, Морис Сендак, Ингри және Эдгар Парен д’Олэр, Лео Поли, Таша Тюдор және Леонард Вайсгард болды. 1955 жылы Ұлыбританияда балалар суретшісі Кейт Гринавейдің құрметіне Кейт Гринавей медалі тағайындалды. Бұл медаль жыл сайын балалар әдебиетіндегі көркем суреттердің ең үздік туындысына беріледі (оның сурет кітабы болуы міндетті емес). Оны кітапхана және ақпарат саласының чартерлік институты (CILIP) табыстайды. Deutscher Jugendliteraturpreis (Германия жастар әдебиеті сыйлығы) 1965 жылдан бері сурет кітаптары үшін жеке санатты қамтиды. Иллюстрацияға арналған IBBY Ханс Кристиан Андерсен сыйлығы 1966 жылдан бері табысталып келеді. Бостон глобусының "Хорн" кітап сыйлығы алғаш рет 1967 жылы ұсынылды, және ол сурет кітаптары үшін де санатты қамтиды. 2006 жылы АЛА Доктор Сьюс есімімен аталған Гейзель сыйлығын, жаңа оқуға бастаған балалар үшін ең көрнекті кітапқа беруді бастады. Бұл сыйлық автор мен суретшінің екеуіне де «балаларды оқуға қызықтыратын әдеби және көркем жетістіктері» үшін беріледі. «Алтын дөңгелек» жас суретшілер сыйлығы 2015 жылы Қытайда құрылды. Ол қытай туындылары үшін және халықаралық сыйлықты қамтиды.