Кіріспе
Милтон Ла Салл Хумасон (19 тамыз 1891 – 18 маусым 1972) – американдық астроном. Ол Эдвин Хабблмен бірге 20 ғасырдың басындағы тұмандықтардың қызыл жылжуын өлшеу жұмыстарында қатысып, ғаламның кеңеюіне дәлелдер келтірді.
Milton La Salle Humason (August 19, 1891 – June 18, 1972) was an American astronomer. He worked with Edwin Hubble to measure the redshift of nebulas in the early 20th century, providing evidence of the expansion of the universe.
Өмірбаян
Милтон Хумасон Миннесота штатының Додж-центр қаласында дүниеге келген. Хумасон мектепті тастап, 14 жасынан кейін ешқандай ресми білім алмаған. Тауларды, әсіресе Маунт-Уилсонды жақсы көргендіктен, ол тауға материалдар мен жабдықтарды тасымалдаушы ("мул терісін шабушы") болып жұмыс істеді, Маунт-Уилсон обсерваториясы салынып жатқанда. 1917 жылы Ла-Верндегі ранчода қысқа уақыт жұмыс істегеннен кейін, ол обсерваторияда күзетші болып орналасты. Өзінің қызығушылығынан, ол обсерваторияда түнгі көмекші болып жұмыс істеуге ерікті болады. Оның техникалық дағдысы мен тыныш мінезі оны таудағы бағалы адамға айналдырды. Оның талантын мойындаған Джордж Эллери Хейл 1919 жылы оны Маунт-Уилсон обсерваториясының қызметкері етіп тағайындады. Бұл бұрын-соңды болмаған жағдай еді, өйткені Хумасонның Ph.D. дәрежесі, тіпті орта мектеп дипломы да болмаған. Бірақ ол көп ұзамай Хейлдің көзқарасының дұрыс екенін дәлелдеді, өйткені бірнеше маңызды байқаулар жасады. Ол мұқият байқаушы ретінде танылды, әлсіз галактикалардың фотосуреттерін және күрделі спектрограммаларын алды. Оның байқаулары физикалық космологияның дамуында маңызды рөл атқарды, соның ішінде Эдвин Хабблға Хаббл заңын қалыптастыруға көмектесті. 1950 жылы ол Лунд университетінен ғылым докторы (D.Sc.) дәрежесін алды. 1957 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол C/1961 R1 (Хумасон) кометасын ашты, ол өте үлкен перигелийлік қашықтығымен ерекшеленеді. Таза кездейсоқтықтан Хумасон Плутонды ашудан қалып қойды. Клайд Томбодан он бір жыл бұрын Хумасон Плутонның суретіне төрт фотосуретте кездестірді. Ол кішкентай планетаны фототәсілдегі ақаулықтың салдарынан байқамаған болуы мүмкін деген болжам бар. Алайда, бұл ықтимал емес, өйткені ол үш түрлі түнінде түсірілген төрт суретте пайда болды. Хумасонның көптеген жұмыстары Хабблға жатқызылды, олар көп жылдар бойы бірлесіп жұмыс істеді. Ол Калифорния штатының Мендосино қаласында қайтыс болды.
Танымал мәдениетте
Астроном Карл Саганның "Космос: Жеке саяхат" атты танымал деректі фильмінде Хьюмасонның өмірі мен еңбегі 10-шы бөлімде: "Мәңгіліктің шегінде" көрсетілген. Хьюмасон Бостон тобының 1987 жылғы "Heavens" альбомында шыққан "Humason" әніне де шабыт берді.
Құрметтер
Ай бетіндегі Хумасон кратері оның құрметіне, сондай-ақ "Хумасон Цвики жұлдыздары" да оның атымен аталыпты.