Кіріспе

XVI ғасырдағы голланд ақсұлтаны және Испанияға қарсы голланд көтерілісінің басшысы Льюи де Нассау (голланд тілінде: Lodewijk van Nassau, 10 қаңтар 1538 – 14 сәуір 1574) – Вильгельм I, Нассау графы Зиген және Столбергтің Джулианасының үшінші ұлы, сондай-ақ Принц Вильгельм Оранж-Нассаудың кіші інісі. Луи Нидерландының Испанияға қарсы көтерілісінде маңызды рөл атқарды және ағасы Вильгельмнен өзгеше, ол терең сенімді кальвинист болды. Ол Вильгельмге түрлі жолдармен көмектесті, соның ішінде оның екінші әйелі Саксониялық Аннамен некелесуіне жағдай жасады. 1569 жылы Вильгельм оны Оранж княздығының губернаторы етіп тағайындап, француз саясатында оған беделді мәртебе берді.

Компромис

1566 жылы ол "Ақсүйектердің келісімін" қол қойған кіші дворяндар лигасының көшбасшыларының бірі болды. Келісім – Нидерландыдағы инквизицияны жоюды талап ететін, Испания королі Филипп II-ге жолданған ашық хат, петиция еді. 1566 жылдың 5 сәуірінде екі жүз атты серіктеспен Келісім Австрияның регенті Маргаретқа табыс етілді. Осы қабылдау кезінде оның кеңесшілерінің бірі, Берлемонт графы Чарльз, оның қылықтарын "Quoi, Madame. Peur de ces gueux?" – "Не, ханым? Осы қаңғыбастардан қорқасыз ба?" деген сөздермен басып тастауға тырысты. Осы сәттен бастап король Филипптің саясатына қарсы шыққандар мақтанышпен "Қаңғыбастар" (Les Gueux, Geuzen) деген атты өздеріне қабылдады.

Хелигерли шайқасы

Альваның келуіне байланысты Людовик пен оның інісі Вильгельм Нидерландтан шығып кетті. Олар 1568 жылы француз гугеноттарының көмегімен үш жақтан әскер шауып кірді. Луи мен оның кіші інісі Адольф Фризеландия арқылы солтүстік Нидерландыға кірмек, Жан де Виллер Рейн мен Мёза арасындағы оңтүстік провинцияларға кірмек, ал гугеноттар Артуаға шабуыл жасауға тиіс болды. Луидің басқаруындағы әскерлер ғана соңында жеңіске жетті. Жан де Виллер мен оның әскерлері Мёз өзенін кесіп өткеннен кейін екі күннен кейін тұтқындалды, ал гугеноттар француз корольдік әскерлерінің шабуылына ұшырап, Сен-Валериде жеңілді. Жан де Виллерс соңынан жорықтың барлығын және соғыс қазынасының көздерін тергеушілерге жасырады. Луи 24 сәуірде Фризеландияға кірді, ал Альва Армберг герцогы Жан де Линннің басшылығымен әскер жіберіп жауап берді. Испандықтардың күші нашар болғандықтан, Армберг Мегем графынан күш күтуге тырысты, бірақ ол кешікті, ал Армбергтің әскерлері көтеріліс шығарып, оны шайқасқа мәжбүрледі. Екі әскер 23 мамырда Хелигерлиде кездесті, онда Людовик испан әскерлеріне шабуыл жасады. Луи армияны Хелигерли шайқасында жеңді, бірақ оның інісі Адольф шайқаста қаза тапты.

Джемминген шайқасы

Вильгельм Луидің Дельфиджлге қайтуын қаласа да, Луи Гронингенде қалды, онда ол Альваның өзі басқарған, одан әлдеқайда кішігірім әскермен кездесті (2000 испандыққа қарсы 12000 протестант). Луи 1568 жылғы 21 шілдеде Жемингенге қарай шегінді, онда шайқас үш сағатқа созылды, содан кейін Альваның әскері оларды Емс көпірінен өткізіп, ақырында Емс өзеніне дейін қуды. Көптеген адамдар өзеннен өтуге тырысқанда суға батып кетті; Луи ауыр қару-жарағынан айырылып, қауіпсіздікке жүзіп өтті. Нәтижесінде голландтар Жеминген шайқасында 7000 адамды жоғалтты.

Монс

Жеммингеннен кейін Людовик ағасы Вильгельмге қосылып, Францияға оралды, онда олар гугеноттардың көшбасшысы адмирал Колиньимен бірікті. Ол Жарнак және Монконтур шайқастарында шайқасты. Соңғы шайқаста оған гугенот әскерінің оң жақ қанатын басқару тапсырылды және Колиньи жараланып, шайқас алаңынан кеткеннен кейін ол бүкіл әскерді басқаруды өз қолына алды. Ол әскердің жеңілісін тоқтатуға тырысты, бірақ атты әскерімен шегінуді қамтамасыз етті. Соңында, Оранж княздығының губернаторы ретінде француздық байланыстарын нығайта алды. 1572 жылы Ватергеузендер Бриелл қаласын басып алып, оны Вильгельмнің иелігіне берді. Көп ұзамай Голландия мен Зеландияның көптеген қалалары көтерілісшілердің қолына көшті және Вильгельм тағы да Голландия мен Зеландияның штадтхолдері болды. Людовик Францияда шағын әскер жинап, 23 мамырда Эноға кірді, Монсты басып алды. Алва кенеттен екі жаудың арасында қалды, өзінің әскері көтерілісші және жалақысыз болды. Вильгельм Монстағы ағасын босатуға тырысты, бірақ өміріне жасалған қастандықтан қиындықпен құтылып, Людовикке көмектесе алмады. Алва енді Монсты жақсы шарттармен капитуляцияға мәжбүр етті және 19 қыркүйекте Людовик және оның әскері соғыс құрметтерімен Монсты тастап кетті. Алваның Монсқа назарын аударғандығы Солтүстікке күш жинауға мүмкіндік берді, және ол Монсты қайтарып алғанымен, Голландияны жоғалтты, ол енді қарсы тұруға жеткілікті күшті болды.

Мокерхейд шайқасы

1574 жылы қаржы жетіспей, испандықтар Миддельбург пен Лейденге жақындап қалды. Оңтүстікте назарды аударуды үміттене отырып, Вильгельм Людовикке көмек сұрап хат жазды. Сол көктемде Людовик, өзінің кіші Нассау әйелі Генрих және Пфальц курфюрстің ұлы Бавариялық Кристофермен бірге әскерімен Мёз өзенін кешіп өтті. Олар жақсы алаңдатушы болды деп үміттенді, бірақ тәжірибелі қолбасшы Санчо д'Авила басқаратын испандық әскерлер олардан озып кетті. Испандықтарға қарсы шабуылға жетекшілік еткен кезде Людовикке қолына оқ тиді. Ол жақсы екенін көрсетіп, шайқасты жалғастырды, бірақ қанды жоғалту соншалықты жылдам болды, сондықтан достары оны шайқас алаңынан шығарып әкеп кетті. Ол жақын жердегі шатырға жеткізілді, онда ол достарына өзін құтқаруды бұйырды. Луи енді көрінбеді, тірі де, өлген де емес. Оның әйелі Генрих және Бавариялық Кристофер де Мокерхейде шайқасында жоғалып кетті.