Кіріспе

Оңтүстік Африка биологы Лайл Уотсон (12 сәуір 1939 жыл - 25 маусым 2008 жыл) - Оңтүстік Африканың ботаник, зоолог, биолог, антрополог, этолог және көптеген кітаптардың авторы, олардың ең танымалдарының бірі – Supernature бестселлері. Лайл Уотсон табиғи және табиғаттан тыс құбылыстарды биологиялық тұрғыдан түсіндіруге тырысты. Ол 1979 жылғы "Lifetide" кітабында "жүзінші маймыл" эффектісін енгізген деп есептеледі; кейіннен "The Whole Earth Review" журналында ол бұл "өз ойымнан туған метафора" екенін мойындады.

Өмір

Малкольм Лайл Уотсон Йоханнесбургте дүниеге келді. Ол ерте кезден-ақ айналасындағы далаға және табиғатқа қызығушылық танытты, зулу және !кунг тайпаларынан үйренді. Уотсон Кейптаундағы Rondebosch Boys' High School мектеп-интернатында оқыды және 1955 жылы білімін аяқтады. 1956 жылы 15 жасында Витватерсранд университетіне түсті, онда 19 жасқа келген кезде ботаника және зоология салаларындағы дипломдарды алды, содан кейін Реймонд Дарттың жетекшілігімен палеонтологиядан тәжірибе жинады, одан кейін Германия мен Нидерландта антропологиялық зерттеулермен айналысты. Кейін геология, химия, теңіз биологиясы, экология және антропология салаларында да білім алды. Ол Лондон университетінде Десмонд Моррис басшылығымен этология ғылымынан докторлық диссертациясын қорғады. Сондай-ақ ол BBC телеканалында табиғат туралы деректі фильмдер жазып, өндірді. Осы шарада ол өзінің есімін Лайл Уотсон деп қысқартты. 23 жасынан бастап Йоханнесбург зообагының директоры, түрлі аймақтарға экспедиция жетекшісі және Халықаралық кит аулау комиссиясының Сейшель аралдарындағы өкілі болды. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Уотсон Channel 4 телеарнасында сумо турнирлерін көрсетті. Уотсон 1961 жылы Вивьен Моусонға үйленді, ал 1966 жылы олар ажырасты. Оның екінші әйелі Жакки Висик болса, үшінші әйелі Элис Куган 2003 жылы қайтыс болды. Ол үш бауырдың ең үлкені болды, олардың бірі (Эндрю) Австралияның Квинсленд штатындағы Гимпиде тұрды. 2008 жылдың 25 маусымында Эндрюді зиярат еткен кезде инсульттан көз жұмды. Ол Ирландияның Корк қаласында тұрды.

Жазушылық мансап

Уотсон 1960 жылдардың басында Десмонд Морристің жетекшілігімен «Омнивор» атты алғашқы кітабын жазуды бастады және одан кейін 21-нен астам кітап жазды.