Адольф Спрекельс – Гавайидегі және Калифорниядағы қант өнеркәсібінің көрнекті өкілі. Өмірбаяны, мансабы және Spreckels Sugar Company тарихы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адольф Клаус Дж. Спреклс (9 шілде 1828 – 26 желтоқсан 1908) (оның тегі Спреклс деп те қате жазылған) – Гавайи аралдарының патшалық, республикалық және аумақтық кезеңдеріндегі ірі өнеркәсіпші. Ол сонымен қатар бірнеше Калифорния кәсіпорнына, ең бастысы – оның атын алып келген Спреклс қант компаниясына қатысты.
Biography of sugar maven
Adolph Claus J. Spreckels (July 9, 1828 – December 26, 1908) (his last name has also been misspelled as Spreckles) was a major industrialist in Hawai'i during the kingdom, republican, and territorial periods of the islands' history. He also involved himself in several California enterprises, most notably the company that bears his name, Spreckels Sugar Company.
Ерте өмір
Шпрекельс Ганновер корольдігінің Ламштедт қаласында дүниеге келген. 1846 жылы ол өз отанын тастап, АҚШ-та жаңа өмір бастады, қалтасында тек бір неміс талері болған. 1852 жылы ол балалық шақтағы сүйіктісі Анна Кристина Мангелске (1829–1910) үйленді, ол үш жыл бұрын ағасымен бірге Нью-Йорк қаласына көшіп келген еді. Олардың 13 баласы болды, олардың бесеуі ересек жасқа жетті: ұлдары Джон Дидрих (1853–1926), Адольф Бернард (1857–1924), Клаус Август (1858–1946) және Рудольф (1872–1958); және қызы Эмма Клаудина (1870–1924), ол Уотсон Феррис Хаттонға үйленді. Басқа балаларының ішінде Эдвард (1874–1876) та болды.
Spreckels was born in Lamstedt, Kingdom of Hanover. In 1846, he left his homeland to start a new life in the United States, with only one German Thaler in his pocket. In 1852, he married his childhood sweetheart, Anna Christina Mangels (1829–1910), who had immigrated to New York City with her brother three years earlier. They had 13 children, five of whom lived to maturity: sons John Diedrich (1853–1926), Adolph Bernard (1857–1924), Claus August (1858–1946), and Rudolph (1872–1958); and daughter, Emma Claudina (1870–1924), who married Watson Ferris Hutton. Other children included Edward (1874 1876).
Калифорнияның дамуы
Отбасы алғаш рет Оңтүстік Каролина штатында қоныстанды, онда Спрекельс азық-түлік дүкені ашты. Ұзақ уақыт өтпей, олар Нью-Йорк қаласына көшіп, кейін 1856 жылы Сан-Францискоға барды, онда Спрекельс сыра қайнату зауытын ашты. Спрекельс 1860 жылдардың ортасында қант бизнесіне кірісіп, Батыс жағалаудағы Гавай аралдарының қант саудасында жетекшілікке ие болды. Оның алғашқы тазарту зауыты 1867 жылы Сан-Францискодағы Сегізінші және Браннан көшелерінде салынды, бірақ 1870 жылдардың соңына қарай Браннан көшесіндегі нысандардың қуаты толып, Спрекельс Potrero Point-те суға қол жеткізе алатын үлкен қант тазарту зауытын салуға қолайлы жер таңдады. Ол кәсібін «Калифорния қант зауыты» деп атады. Спрекельс 1872 жылдан бастап байлығының бір бөлігін Мексиканың бұрынғы жер иелігі – Rancho Aptos-ты сатып алуға жұмсады, ол Аптос, Калифорниядағы кең аумақты шаруашылық және ормандық жерлерді қамтыды. Ол үлкен демалыс орталығын салды және жақын жерде кең шаруашылық кешенін құрды. Спрекельс 1875 жылы жұмысын бастаған Санта-Круз темір жолының алғашқы инвесторларының бірі болды, бұл темір жол Санта-Круз бен Уотсонвилл арасындағы маршрутында оның жерінен өтті. Аптос ранчосында Спрекельс қант қызылшасын өсірумен тәжірибе жасауды бастады. Ол аймақтағы басқаларды да қант қызылшасын егуге ынталандырды және 1874 жылы жақын орналасқан Капитолада шағын тазарту зауытын салды, ол бес жыл бойы жұмыс істеді. 1888 жылы Спрекельс Уотсонвиллде Батыс қант қызылшасы компаниясын құрды, ол сол кезде АҚШ-тағы ең ірі қант қызылшасы зауыты болды. 1890 жылы Спрекельс өсіру операцияларының басым бөлігі Салинас аңғарына көшті, сондықтан ол Салинас маңындағы егістіктерден Уотсонвиллге қант қызылшасын тасымалдау үшін 42 шақырымдық тар темір жол – Pajaro Valley Consolidated Railroad-ты салды. 1899 жылы Спрекельс қант қызылшасының негізгі өсірілетін аймақтарына жақын жерде одан да ірі зауыт ашты. Жаңа зауытты «Спрекельс қант компаниясы» деп атады. Зауыттың маңында компаниялық қала өсті, ол бүгінде де Калифорниядағы Спрекельс ретінде сақталған. Қала мен қант зауыты жазушы Джон Стейнбектің өмірінде маңызды рөл атқарды, ал оның көптеген романдарының эпизодтары сол жерде орын алады. 1890 жылдары Спрекельс ұлттық қант тресін құруға көмектесті және Сан-Францискодағы меншігін Батыс қант зауыты деп атады, сонымен қатар Гавай аралдарының қант саудасына бақылауын күшейтті. Осы салаға бақылау жасау Спрекельс пен оның серіктестеріне тікелей қатысы жоқ Гавай аралдарының плантаторларына қиындық тудырды. 1890 жылдардың соңында олар тәуелсіздікке ұмтылды. 1905 жылы плантаторлар Калифорниядағы Крокет қаласында Калифорния және Гавай қант компаниясын (C&H) құрды, ол кооперативтік тазарту зауыты болды. Спрекельс қант өніміндегі үстемдігі бұзылды, бірақ Батыс қант зауыты 1951 жылға дейін Сан-Францискода жұмыс істей берді. Спрекельс 1895 жылдан 1901 жылы Санта-Фе темір жолына сатылғанға дейін Сан-Франциско және Сан-Хоакин аңғары темір жолының президенті болды. Бұл темір жол Ричмонд пен Бейкерсфилд арасындағы Сан-Хоакин аңғары арқылы Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолымен бәсекелесетін желі салды. Бұл темір жол аңғардағы тасымалдау ставкаларына Оңтүстік Тынық мұхитының монополиясының әсерінен зардап шеккен жүк тасымалдаушылар үшін қажетті бәсеке болды. Бүгінде бұл маршрут BNSF компаниясының Солтүстік Калифорнияға бағытталған негізгі жолы болып табылады.
The family first settled in South Carolina, where Spreckels opened a grocery store business. Within a short time, they moved to New York City, then in 1856 relocated to San Francisco, where Spreckels began a brewery. Spreckels entered the sugar business in the mid 1860s and came to dominate the Hawaiian sugar trade on the West Coast. His first refinery, built in 1867, was at Eighth and Brannan Streets in San Francisco, but by the late 1870s, the Brannan Street facilities were running at capacity, so Spreckels chose a site in Potrero Point to open a larger sugar refinery with water access. He called his concerns the California Sugar Refinery. Spreckels used some of his wealth to purchase, beginning in 1872, the former Mexican land grant Rancho Aptos, a large tract of ranch and timber land in Aptos, California. He built a large resort hotel, and not far away, an extensive ranch complex. Spreckels was one of the original investors in the Santa Cruz Railroad, which began operation in 1875 and passed through his land on its run between Santa Cruz and Watsonville. On the Aptos ranch, Spreckels began to experiment with growing sugar beets. He induced others in the area to plant sugar beets, as well, and built a small refinery in nearby Capitola in 1874, where it operated for five years. In 1888, Spreckels established the Western Beet Sugar Company in Watsonville, which was at that time the largest beet sugar factory in the U. S. By 1890, Spreckels' main growing operations had shifted to the Salinas Valley, so he built the 42 mile narrow gauge Pajaro Valley Consolidated Railroad to ship his sugar beets from the fields near Salinas to Watsonville. In 1899, Spreckels opened an even larger factory closer to the main sugar beet fields. He named the new factory Spreckels Sugar Company. A company town grew up around the plant, and still exists as Spreckels, California. The town and the sugar factory were important in the early life of novelist John Steinbeck, and several scenes from his novels take place there. In the 1890s, Spreckels helped found the national sugar trust and renamed his San Francisco property the Western Sugar Refinery, and continued to increase his control over the Hawaiian sugar trade. This control over the industry was irksome to Hawaiian planters not directly affiliated with Spreckels and his associates. At the end of the 1890s, they attempted to break free. In 1905, the planters established a cooperative refinery in Crockett, California, the California and Hawaiian Sugar Company (C&H). The Spreckels dominance in sugar was broken, but the Western Sugar Refinery continued operation in San Francisco until 1951. Spreckels was the president of the San Francisco and San Joaquin Valley Railroad¹ from 1895 until it was sold to the Santa Fe Railway in 1901. The railroad built a line that competed with the Southern Pacific through the San Joaquin Valley between Richmond and Bakersfield. The railroad was welcome competition for shippers who were strangled by Southern Pacific's monopoly on shipping rates in the valley. Today, this route is BNSF's main route to Northern California.
Гавайиде
Спрекльс Гавайидің қант өнеркәсібіне деген қызығушылығын 1876 жылы бастады. Осыған дейін Спрекльс 1875 жылғы Өзара Келісім шартына қарсы болды, ол Гавайи Корольдығының американдық қант нарығына қол жеткізуін кеңейтті, себебі Гавайи қантына арзан тарифтер оның бизнесіне зиян келтіреді деп қорқыды. Бірақ Спрекльс ақырында Гавайиде өз плантацияларын құруға шешім қабылдады және бір жылдан кейін ол жерге сапар жасады. 1878 жылы Спрекльс Мауи аралының солтүстік жағалауында Спрекльсвилл атты компаниялық қаланы құрды. Ол үшін ол жер сатып алып, жалдады. 1892 жылға қарай Спрекльсвилл әлемдегі ең ірі қант плантациясы болды, Корея, Қытай және басқа елдерге экспорт жасады. Спрекльс Герман Шуслермен бірлесіп Гавай коммерциялық және қант компаниясын (HC&S) құрды. Спрекльс Калакауа патшасының кеңесшісі Уолтер М. Гибсонмен дос болды. Олар бірге келісім жасады: Спрекльс патшаға ақша беретін болса, Гибсон оның жер иелігі мен су құқығын арттыратын еді. Алайда 1886 жылы Спрекльс Калакауаның құрметінен айырылды. 1880 жылы ол Гавайидегі "Pacific Commercial Advertiser" газетін сатып алып, баспагер атанды. Кейін бұл газет "Honolulu Advertiser" деп аталып, 2010 жылы жабылатынға дейін АҚШ-тағы ең көп таралған газеттердің бірі болды. Спрекльстің консервативті және монархияны қолдайтын көзқарасы оны бизнес ортасында жақтырмауға алып келді, сондықтан ол газетті сатуға мәжбүр болды. Клаус Спрекльс сондай-ақ Уильям Матсонға Matson Navigation Company компаниясын алғаш құрғанда көмектесті. Матсон көмірді Спрекльс қант зауытына тасымалдаумен айналысқан кеме капитаны болған, кейін Спрекльс отбасының яхтасында жұмыс істеді. Спрекльс Матсонның көптеген жаңа кемелерін қаржыландырды, соның ішінде Матсонның алғашқы кемесі, Спрекльстің қызының құрметіне Эмма Клаудина деп аталды.
Spreckels' interest in Hawaii's sugar industry began in 1876. Prior to that time, Spreckels had opposed the Reciprocity Treaty of 1875, which increased the Kingdom of Hawaii's access to the American sugar market, because he feared that the low tariffs on Hawaiian sugar would hurt his business. However, Spreckels eventually decided to establish his own plantations in Hawaii and traveled there one year later. In 1878, Spreckels founded Spreckelsville, a company town along the northern shore of Maui. To do so, he purchased and leased of land. By 1892, Spreckelsville was the largest sugarcane plantation in the world Korea, China, and other countries. Spreckels then incorporated the Hawaiian Commercial and Sugar Company (HC&S) with Hermann Schussler. Spreckels became friends with Walter M. Gibson, adviser to King Kalākaua. Together, they made arrangements where Spreckels would lend the king money and in return, Gibson and he would increase the Spreckels' land holdings and water rights. However, Spreckels fell out of Kalākaua's favor in 1886. He purchased the Pacific Commercial Advertiser in Hawaii in 1880 and became a publisher. This paper later became known as the Honolulu Advertiser, and prior to its demise in 2010, became one of the largest newspapers in circulation in the United States. Spreckels' conservative, pro monarchy slant caused him to fall from favor in the business community, and he eventually sold the newspaper. Claus Spreckels also lent his assistance to William Matson when he first founded Matson Navigation Company. Matson had been captain of a vessel, engaged chiefly in carrying coal to the Spreckels sugar refinery and later worked aboard the Spreckels family yacht. Spreckels financed many of Matson's new ships, including Matson's first ship, called Emma Claudina and named for Spreckels' daughter.
Соңғы жылдары және өлімі
1893 жылғы 9 шілдеде Спрекельс үйінің қабырғасында өлім туралы жазылған мазақтауды тапты. 19 шілдеде ол «Гонолулу көшелерінде шөп өсіп тұрғанын көру үшін қайта ораламын» деп уәде беріп, «Австралия» кемесімен Гавайиден өз еркімен кетіп қалды. Спрекельс 1905 жылы Гавайиге соңғы рет оралды. Спрекельс 1908 жылғы 26 желтоқсанда Сан-Францискода қайтыс болды және Кольмадағы Сайпресс Лаун еске алу паркінде жерленді. Оның қайтысымен, оның екінші ұлы Адольф Спрекельс қант компаниясының басқаруын өз мойнына алды.
On July 9, 1893, Spreckels found a death threat graffitied on his house. He went into self exile from Hawaii on July 19 on the Australia, vowing to "return to see grass growing in the streets of Honolulu." Spreckels returned to Hawaii for one last time in 1905. Spreckels died on December 26, 1908, in San Francisco, and was buried at Cypress Lawn Memorial Park, Colma. With his death, his second son Adolph assumed the management of Spreckels Sugar Company.