Кіріспе

1960 жылы туған британдық журналист

Род Лиддл (1 сәуір 1960 жылы туған) – ағылшын журналисі және The Spectator журналының редакторы. Ол BBC Radio 4 арнасының Today бағдарламасының редакторы болған. Оның жарық көрген еңбектері: «Сен үшін тым әдемі» (2003), «Махаббаттың құртуы» (2007), «Лиддл Британиясының ең жақсысы» (бірлесіп жазылған, 2007) және жартылай автобиографиялық «Өздігінен ойлайтын маймылдар» (2014). Ол «Жаңа фундаменталистер», «Атеизмнің мәселесі» және «Иммиграция – уақыт бомбасы» сияқты телешоуларды жүргізді. Лиддл мансабын «South Wales Echo» газетінде бастап, кейін Еңбек партиясында жұмыс істеді, сосын BBC-ге өтті. 1998 жылы «Today» бағдарламасының редакторы болып тағайындалды, ал 2002 жылы жұмыс берушілері «The Guardian» газетінде жарияланған мақаласына наразылық білдіргеннен кейін қызметтен кетті. Қазіргі таңда «The Sunday Times», «The Spectator» және «The Sun» сияқты баспасөздерге жазады.

Ерте өмірі мен радио

16 жасында ол Социалистік жұмысшылар партиясының мүшесі болды, шамамен бір жылдай партияда болып, сол кезде ядролық қаруды жою науқанының (CND) қолдаушысы болды. Ол Лондон экономика мектебінде (LSE) ересек студент ретінде оқыды, онда Әлеуметтік психологияны оқыды. Оның журналистикадағы алғашқы мансабы Кардиффтегі South Wales Echo газетінде басталды, онда ол жалпы жаңалықтарды жазды және бір кезде рок және поп туралы жазушы болды. 1983-1987 жылдары Лейборист партиясы үшін сөз жазушы және зерттеуші болып жұмыс істеді. Лиддл орта мектеп мұғалімі болуды ойлағанмен, "11-сынып немесе «бесінші сынып» жасындағы балаларды ұрыспау мүмкін еместігін елестете алмайтынына" байланысты бұл идеядан бас тартты. Лиддл LSE-ді бітіргеннен кейін журналистикаға қайта оралды және BBC-ге стажер-продюсер болып қабылданды. Бағдарлама саяси сұхбаттарымен жақсы танымал болды, бірақ Лиддл бағдарламаның зерттеу журналистикасын жақсартуға белсенді түрде тырысты. Оның бағанасы «Daily Telegraph» газетін Лиддлді жақындықпен және демократияны қауіпке тікелей тікейтіндей айыптауға себеп болды. BBC Лиддлдің пікірлері BBC бағдарлама редакторы ретінде бейтараптыққа берген уәдесін бұзғанын мәлімдеді және оған бағанасын жазуды тоқтату немесе Today бағдарламасындағы лауазымынан кету туралы талап қойды. Ол 2002 жылдың 30 қыркүйегінде лауазымынан кетті. Кейін ол редактор болған кезде BBC басшылығынан Фредерик Форсайтты шоудан шығаруға бұйрық бергенін айтты және бұл Форсайттың оңшыл саяси көзқарастарымен байланысты болды деп болжады. BBC бұл шешім редакциялық себептермен қабылданғанын мәлімдеді. Лиддл сондай-ақ балалар порнографиясына қоғам мен полицияның реакциясын талқылау арқылы дау тудырды және заңды орындаудағы мәселелерді көрсету үшін Пит Тауншенд ісін мысал ретінде келтірді.

Жаңа фундаменталистер

2006 жылы наурыз айында Dispatches арнасында көрсетілген "Жаңа фундаменталистер" бағдарламасында Англия шіркеуінің мүшесі Лиддл Ұлыбританиядағы евангелизм мен христиан фундаментализмінің күшеюін, әсіресе осындай сенімдердің діни мектептердегі Дарвинге қарсы ықпалын айыптады және христиандықтың осы ағымының әлеуметтік тұжырымдамасы мен мәдени ықпалын сынады. Бұл деректі фильмді Евангелистік одақтың Дэвид Хилборн мен Христиандық мұғалімдер қауымдастығының Руперт Кей сынға алды.

Атеизмнің қиындығы

Лиддл "Атеизммен проблема" еңбегінде атеистер дінге сенушілердей догматизмге және төзбеушілікке салынуы мүмкін екенін айтты. Лиддл: "Тарих көрсеткендей, мәселе дінде емес, керісінше, бір топ адамның толыққанды дұрыс, ал екіншілерінің қате екенін, олардың жазаға тартылуы керек екенін қатаң түрде тұжырымдайтын кез келген идеологияда" деді. Мысалы, Лиддл евгеникалық саясаттың дарвинизмге догматикалық мойынұсынудың логикалық салдары екенін дәлелдеді.

Иммиграция - уақыт бомбасы

Лиддлдің "Иммиграция – бұл уақыт бомбасы" бағдарламасы 2005 жылы Channel 4 телеарнасында көрсетілді. Кейіннен түскен шағымдардың бірінде, оның Британ Ұлттық партиясының жетекшісі Ник Гриффинге қарсылықсыз сөйлеуге мүмкіндік бермеуі керек екендігі айтылды. Ofcom бағдарлама әділ деп шешім шығарды және шағымдар қабылданбады. Лиддл кейіннен, Гриффин 2006 жылдың ақпан айында нәсілдік жеккөрушілікті қоздыру бойынша екі айыптан ақталғаннан кейін, айыптаулардың "әлсіз, қазылардың санасына, саяси көзқарастарына және соттан тыс, көшедегі жағдайларға тым тәуелді" болғанын мәлімдеді.

Басқа жұмыстар

2007 жылдың сәуір айында Лиддл "Библиялық революция" деп аталатын екі сағаттық теологиялық деректі фильмді ұсынды. Онда Уильям Тиндейлдің ағылшын тіліндегі Киелі кітап аудармасының тарихын және оның ағылшын тіліне әсерін қайта қарады. 2007 жылдың 21 мамырында ол Израиль-Палестина қақтығысы туралы "Қасиетті жер үшін шайқас: көршіңді сүй" атты бір сағаттық деректі фильм ұсынды. Ол Бетлехемге, Хебронға және Текояның исраилдік қонысына барды. Лиддл Израильдің палестиналықтарға деген қарым-қатынасын ескере отырып, Израильдің шынайы либералды демократия екенін тексеруге тырысты. Ол сондай-ақ 4-ші арнаның сайлау түніндегі эпизодында Эдвина Кьюри, Дерек Хаттон және Брайан Падикпен бірге "Come Dine with Me" бағдарламасында пайда болды. Кейт Сильвертонмен бірге ол BBC2 саяси шоуының қысқа мерзімді Weekend-ті ұсынды, оны The Independent on Sunday "Барлық уақыттағы ең нашар бағдарлама" деп сипаттады. Ол The Guardian-ға жазуын жалғастырды және Call My Bluff командасының капитаны болды. Ол "The Spectator" журналының редакторы болды. Ол сондай-ақ ерлер журналдарына, GQ және Arena журналдарына және The Sunday Times апталық колонкасына жазады. Таня Голд The Guardian газетінде Лиддлдің "көпшілікке түсініксіз" пікірін жазды. Ол аптаның "The Spectators" журналының мұқабасында жарияланғанын атап өтіп, Голд әйелдердің құқықтарын жақсартуға 100 жыл бойы күш салып жүргеннен кейін "біз мектеп ауласына қайтып келдік пе, әлде бұл жезөкшехана ма?" деп ойланды. Рейчел Кук екі айдан кейін "Observer" журналында Лиддлдің шығармасын "қалай да жиренішті деп тапқанын еске алды. Мен оны алғаш оқығанда кеудемнен маңдайыма дейін қатты қызып кеттім. Менде қызылша ауруы бардай көрінді". Кук былай деп жалғастырды: "Мен әлі де [мақала] жазған адамға өте жағымсыз нәрсе жасағым келеді". Екі айдан кейін Лиддл Харманның бағаны "құрттық, төменгі сексизмнің пародиясы болуы керек еді" деді, ол оқырмандар түсінеді деп ойлаған әзіл. Голдтың (сонан кейін Кук пен басқа әйел журналистердің) теріс жауабын алғаннан кейін ол былай деп жалғастырды: "Содан кейін мен біртіндеп мен қате түсінген болуы керек деген тұжырымға келдім деп ойлаймын". 2014 жылдың маусым айында ол ренжіткендердің ішінде Харманнан кешірім сұрайтынын айтты. 2009 жылдың қарашасында ол The Spectator сайтына "мусульман жабайыларының не істеп жатқаны туралы қысқаша ақпарат" ұсынды, Сомалиде 20 жастағы әйелдің неке адалдығын бұзуда айыпталғаннан кейін таспен атып өлтірілуі туралы қысқаша мақала және осыған ұқсас 13 жастағы баланың өлімі туралы мақала жазды. Ол мысқылдап былай деді: "Соңғы уақытта көптеген сомалилер Британияға көшіп келді, олар жұмыс істеуде мықты, заңды құрметтейтін және ақылды, өткір адамдар ретінде кеңінен бағаланады". 2009 жылдың желтоқсанында өзінің Spectator блогында Лиддл Джолидің 15 жастағы жүкті қызын өлтіруді жоспарлаған екі қара музыка продюсері Брэндон Джоли мен Кингсли Огунделді "адамдық лас" деп атады және оқиға аномалия емес деді. Ол былай деп жалғастырды: Лондон көшедегі қылмыстардың басым көпшілігін, пышақ қылмыстарын, қарулы қылмыстарды, тонау мен жыныстық зорлық-зомбылық қылмыстарын Африка Кариб теңізі қауымдастығынан келген жастар жасайды. Әрине, керісінше, бізде рэп музыкасы, ешкі карриі және бұрын біз үшін жат болған мәдениеттерді түсінудің әлдеқайда жанды және әртүрлі түрі бар. Ал мен үшін көп рахмет. Расизмге кінәланған Лиддл оның орнына мультимәдениет туралы пікірталасқа қатысып отырғанын айтты. 2010 жылдың наурыз айында Баспасөзге шағымдар жөніндегі комиссия (ПКК) Лиддлге қарсы шағымды қабылдады. Ол қылмыс статистикасы туралы өз мәлімдемесін дәлелдей алмағаны үшін блог мазмұнына байланысты сынға ұшыраған алғашқы журналист болды. 2010 жылдың маусым айында Лондон қылмыстары туралы мәлімет жариялағаннан кейін The Sunday Telegraph газетінде Лиддлдің кейбір мәлімдемелерінде негізінен дұрыс болғанын, бірақ ол пышақ қылмыстары мен зорлық-зомбылықпен жасалатын жыныстық қылмыстар туралы мәлімдемелерінде қателік жасағанын айтты. 2010 жылдың қазанында Лиддл 2010 жылғы шығындарды шолудың нәтижесінде валлий тіліндегі S4C телеарнасын жоюды талап етті. The Spectator журналында ол Уэльстің ұлтшылдарын "көкпе-көкпе, балдыр жейтін, қойға қиналған қыдыр тайпалары" деп сипаттады. 2021 жылдың желтоқсан айында Дарем университетінде сөйлеген сөзінде Лиддл былай деді: "Колонизацияның Африка проблемаларының басты себебі емес екені өте оңай дәлелденді, дәл Кариб тектес британдықтардың немесе африкалық американдықтардың білім беру деңгейінің төмен екендігі инсти�...