Кіріспе

Америкалық бейсболшы (1871-1942)

Амос Уилсон Руси (30 мамыр 1871 – 6 желтоқсан 1942), «Хузиер найзасы» (Hoosier Thunderbolt) деген лақап есімімен танымал, 19 ғасырдың соңында Үлкен Бейсбол Лигасында (Major League Baseball) оң қолмен доп тастаған американдық ойыншы болды. Ол Ұлттық лигада (NL) 10 маусым ойнады, оның ішінде Индианаполис Хузиерс командасымен бір маусым, Нью-Йорк Гиантспен сегіз маусым және Цинциннати Редспен бір маусым өткізді. Ол допты жылдам тастау қабілетімен ең көп танылды. Оның доптың жылдамдығы нақты белгісіз, бірақ оның 90-шы жылдардың ортасынан жоғары жылдамдықпен тастағаны болжамдалады. Ол бес рет лигадағы страйкауттар бойынша көшбасшы болды және сегіз рет 20 немесе одан көп ойында жеңіс оді. Ол қатты тастағанымен, допты бақылауы жеткіліксіз болды, бес рет лигадағы ең көп серуендеушілер тізімінде болды және осы көрсеткіш бойынша барлық уақыттағы ойыншылардың арасында жетінші орынды иеленді. 1890 жылы ол 289 серуендеу жасады, бұл бір маусымдағы рекорд. 1897 жылы оның жылдам допы болашақ Бейсбол залының қысқа тобының ойыншысы Хьюи Дженнингстің басына тиіп, ол төрт күнге комаға түсті. Русидің бақылаусыз доп тастауы салдарынан, резеңкеден (питчинг алаңының артқы сызығы) үй тақтасына дейінгі қашықтық 55 футтан (17 метр) 60 футқа (18 метр) дейін ұзартылды. Бұл шешім Амос Русинің питчинг шеберлігінің ең жақсы кезеңінде күшіне енді. Қашықтықтың өзгеруі Русидің тиімділігін төмендетпеді, ол үш маусым қатарынан лигадағы страйкауттар бойынша көшбасшы болды және кейіннен питчинг үштік тәжін (pitching triple crown) жеңіп алды. Оның жетістіктері үшін ол 1977 жылы Ветерандар комитеті шешімімен Бейсбол залына енгізілді.

Ерте өмір

Руси 1871 жылдың 30 мамырында Индиана штатының Мурсвилл қаласында, қасқа және гипстеуші Уильям Асбери Руси мен оның әйелі Мэри Донованның отбасында дүниеге келді. Ол әлі жас кезінде отбасымен жақын маңдағы Индианаполиске (Индиана штаты) көшіп келді. Бірақ ол көп ұзамай НЛ-дің Индианаполис Хузиерс командасымен келісімшартқа отырды және 9 мамырда Кливленд Блюзге 13:2 есебімен ұтылып, бастапқы қақпашы Джим Уитниге көмек ретінде лигасында дебют жасады. 1889 жылғы маусымда 33 ойын өткізіп, 12 жеңіс және 10 жеңіліс көрсетті, 22 ойынды бастады, 19 ойынды аяқтады және бір ойында қарсыласқа ұпай беруден сақтады. Келесі уақытта атақ-даңқ залына лайықты Микки Уэлчпен бірге ойнауға тең мүмкіндік алғанда, Киф алдыңғы бес маусымда істегендей, ол 62 ойынды бастады, ал Уэлч 37 ойынды бастады. Руси тез арада жанкүйерлер, БАҚ және қоғам арасында сенсация тудырды, себебі оның 6 фут (2 метр) бойы мен тамаша лақтыру жылдамдығы сол дәуір үшін үлкен саналды. Үш күннен кейін, 12 мамырда, Руси болашақ атақ залынан Кид Николспен шайқаста жеңіске жетті, ал ойын Гиганттардың Майк Тирнанның 13-інші иннингте соққан хоум-ранымен аяқталды. Алайда, оның лақтыруларын бақылауда ұстамауына байланысты, ол лигада 289 серкеумен көзге түсті, бұл бір маусымдағы рекорд, сондай-ақ 36 жабайы лақтыру жасады, тағы бір көрсеткіш бойынша лигада көшбасшы болды. Гиганттар сегіз команданың арасында алтыншы орынды иеленді, ал Руси 29 ойын жеңіп, 34 ойында жеңіліске ұшырады. Ол соққышы ретінде сәтті маусым өткізді, 284 соққыда .278 орташа көрсеткіш, 13 қос, алты үштік және 31 ұпай жинады. Жаңартылған Гиганттар соңғы турнирлік жағдайын жақсартып, NL-дегі сегіз команданың ішінде үшінші орынға ие болды және 16 маусымда Чикаго Колтс клубына қарсы төрт ойынмен көшбасшылық етті, ал 19 қыркүйекте Колтс клубынан 2,5 ойын қалып қойды. Маусым соңында олар 13 ойынмен қалып қойды. 22 маусымда Бруклин Бридегрум клубының Том Ловеттісінен жеңіліске ұшырағаннан кейін, Руси бір айдан астам уақыттан кейін 31 шілдеде оларға қарсы өз рекордын жасады. 1900 жылдың желтоқсанында, екі жыл бойы олар үшін ойнамағаннан кейін, Руси Цинциннати Редс клубына Кристи Мэтьюсонға ауыстырылды. Бұл ауыстыру бейсбол тарихындағы ең теңдессіз ауыстырулардың бірі болып саналады; Руси зейнеткерлікке шыққанға дейін үш ойында нашар ойнады, ал Мэтьюсон Гиганттар үшін 371 ойын жеңіп, 1936 жылы Бейсбол даңқы залына енгізілген алғашқы топтың бір бөлігі болды. Руси өзінің мансабын 245 жеңіс, 174 жеңіліс, 1934 соққы және 3,07 ERA көрсеткішімен аяқтады. 1977 жылы Бейсбол даңқы залына енгізілді. Руси 1942 жылы Вашингтон штатының Сиэтл қаласында қайтыс болды.