Кіріспе

Компьютерлік желілік протокол

Кеңейтілетін қамтамасыздандыру протоколы (EPP) – интернеттегі тіркелімдердегі объектілерді бөлуге арналған икемді протокол. EPP құруға түрткі болған нәрсе – домендік атаулар тізілімдері мен домендік атауларды тіркеушілер арасында байланысты қамтамасыз ете алатын, берік және икемді протокол жасау болды. Бұл транзакциялар домендік атау тіркелген немесе жаңартылған кезде қажет, соның арқасында домендік атаудың қанауын болдырмауға болады. Оған дейін тіркелімдерде бірыңғай тәсіл болған жоқ және көптеген түрлі меншік интерфейстері болды. Домендік атауларды қолдану бастапқы себеп болғанымен, протокол кез келген тапсырыс беру және орындау жүйесі үшін қолданылуы мүмкін. EPP XML-ге негізделген, құрылымды, мәтіндік форматта. Негізгі желілік тасымалдау белгілі емес, бірақ қазіргі уақытта тек TCP арқылы ғана көрсетілген. Протокол BEEP, SMTP, SOAP немесе HTTPS сияқты басқа тасымалдау түрлерін де қолдануға мүмкіндік беретіндей икемділікпен жасалған. Жеке тапсыру құжаттары IETF Provisioning Registry (provreg) жұмыс тобы тарапынан қабылданды, ол 2000 жылдың желтоқсан айында IETF 49 шарасында өткен BoF сессиясынан кейін құрылды. Ұсынылған стандарт құжаттары (RFC 3730 – 3734) RFC редакторы тарапынан 2004 жылдың наурыз айында жарияланды. Стандарттық құжаттардың жобалары (RFC 4930 – 4934) 2007 жылдың мамырында жарияланды. 2009 жылдың тамызында IETF EPP-ге STD 69 ретінде толық стандарт мәртебесін берді. Ұсынылған стандартқа айналған алғашқы EPP кеңейтуі – 2004 жылдың қыркүйегінде RFC 3915-тен шығарылған өтеу кезеңін ұзарту. ICANN өзінің базалық тіркелім шартында EPP қызметін ұсынуды міндетті етті, сондықтан барлық gTLD протоколды қабылдады. EPP серверлік бағдарламалық жасақтамасының бірнеше ашық кодты нұсқалары бар. Елдік кодтар әкімшілерінің кеңесі (CoCCA) 59 ccTLD және 6 gTLD қолданатын EPP серверлік бағдарламалық жасақтамасын ұстап тұрады. Тағы бір ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету – FRED (CZ. NIC ұстап тұрады), ол 11 ccTLD пайдаланушыларын қамтиды.

Протокол командалары

Командалардың 3 класы бар: сессияны басқару, сұраныс және нысанды түрлендіру. Бұл командаларды нысандарға бейімдеуге болады, осы арқылы олардың нақты функционалдығы толыққанды анықталады. Байланыстар және домендер. Ұйымдар сияқты басқа да стандартталған нысандар бар, бірақ олар көбінесе қолданылмайды. Клиент серверге қосылғанда, сервер дереу клиентке «сәлемдесу» хабарын жібереді. Бұл хабарламада клиентке қосылу үшін қажетті сервер туралы ақпарат болады. Онда сервердің атауы, сервердің UTC уақыты бойынша ағымдағы күні мен уақыты, қолдау көрсетілетін мүмкіндіктер және құпиялылық саясаты қамтылған. Қолдау көрсетілетін мүмкіндіктерге EPP нұсқалары, тілдер, нысандар және кеңейтулер кіреді. IDN, премиум домендік атаулар, доменді қалпына келтіру (RGP) және жаңа TLD-лерді іске қосуды басқаруға арналған кеңейтулер де бар. Кейбір тіркелімдер өздерінің TLD-леріне арналған ерекше кеңейтулерді әзірледі. Стандартталмаған кеңейтулерді қолданудың кең таралған жағдайы – доменді құру үшін қажетті қосымша деректерді жинау, мысалы, ҚҚС идентификациялық нөмірі. Сонымен қатар, көптеген домендік атаулар тіркелімдері өздерінің EPP серверлеріне қосылу үшін IP тізімін (ақ тізім) құруға мүмкіндік береді. EPP клиент жасаған clTRID арқылы қайталама шабуылдарға қарсы қорғаныс ұсынады, бірақ бұл элемент міндетті емес, сондықтан оны әрбір серверлік бағдарламалық қамтамасыз ету қолдана бермейді. Сондықтан қолданылатын тасымалдау механизміне қосымша қайталама шабуылдарға қарсы механизмдер енгізілуі керек.