Кіріспе

"Инка мумиясы" — "Buffy the Vampire Slayer" телесериалының екінші маусымының төртінші бөлімі, алғаш рет 1997 жылғы 6 қазанда The WB телеарнасында көрсетілді. Эпизодты бұрынғы сериалдың сюжеттік редакторы болған Мэтт Киен және Джо Рейнкемейер жазды (телесериал үшін олардың екінші және соңғы сценарийі) және режиссері Эллен С. Прессман салған, бұл эпизод 1995 жылы Перудың Арекипа қаласының жанындағы Ампато сөнген жанартауынан табылған нағыз мумия – Момия Хуанитаның оқиғасынан шабыттанды. Сюжет Саннидейл орта мектебінде өткен мәдени алмасу шарасы төңірегінде өрбиді, онда мұражай көрмесі, би және шетелден келген студенттер қатысады, олардың екеуі Баффи мен Корделиямен бірге тұрады.

Сюжет

Саннидейл орта мектебінің мәдени алмасу бағдарламасына дайындалу үшін Баффи мектептестерімен бірге инкалар көрмесіне барады. Ол алмасу курсына түскен студентке үйлестіріледі. Ксандер оның бір жігітпен бірге тұратынын білгенде қызғанады. Оқушылар мұражайдағы мумияның өз халқының жойылуынан құтқару үшін құрбан болған әдемі инка ханшайымы екенін біледі. Уиллоу мен Баффи принцесса үшін өкінуді білдіреді; ол өмірін шынымен өмір сүре алмай өлді. Барлығы мұражайдан шыққаннан кейін сыныптың бір клоуны мумияны ұрлап алуға тырысқанда, оның мөрін сындырады. Ханшайым оянады, өйткені қарғыс бұзылған, және студентті өзінің табутына тартады. Ол оны өлеңмен өсіріп, мумиялайды. Скубилер мұражайға асығып, ыңғайсыз әзіл-сықақ айтып жатқанда, олар семсерді ұстап тұрған күзетшіге және жоғалған студенттің қалдықтарына тап болады. Баффидің алмасу студенті автобус аялдамасына келеді, бірақ мумия қыз оның өмірін де сорып алады. 500 жастағы жас қыз әдемі жасөспірімге айналады және "Ампата" ретінде кейіп танытады, бұл Баффимен бірге болу керек болған жігіт (барлығы оның жынысы туралы ақпарат қате деп санайды). Ксандер оған ғашық болады, екеуі қарым-қатынас жасайды. Джайлз Ампатадан қабіріндегі мөрді түсіндіруді сұрайды, ол (қатысып) өз халқын құтқару үшін өлуге таңдалған қызды және оны жолдан тайдырмайтын жансакшыны сипаттайтынын түсіндіреді. Сондай-ақ, ол Джайлсқа мөрді толығымен жоюды тапсырады. Жан қорғаушы қайта-қайта келіп, Ампатаны тоқтатуға тырысады, ақырында ол ванна бөлмесінде оған сүйеді, өзін өлмеу үшін оның өмірін сорып алады. Баффи мен Ампата инка ханшайымы туралы әңгімені байланыстырады, Ампата ханшайымы өз халқының тағдырына мәжбүр болды деп мәлімдейді, өйткені олар оны құтқара алатын ұрпағының жалғыз қызы деп мәлімдейді; Баффи бұл өзінің өміріне параллель екенін қайғылы түрде атап өтті. Ксандер Ампатаны биге шақырады, ол қуана келіседі. Виллоу басқа қызға ғашық болып, күйзеліске ұшырады. Оқушылар "мәдени" киім киіп жүр. Биде ойнайтын топ - Dingoes Ate My Baby, ал сольдік гитарист Оз Уиллоуды эскимолық паркасында байқап қалады. Бұл арада Баффи мен Джайлс Ампатаның багажын ашып, оның денесін табады. Джайлс мөрді жинауға тырысады, ал Баффи Ксандерді Ампатаның өлімшіл сүйегінен құтқаруға тырысады. Бірақ Ампата Ксандерді қатты жақсы көреді де, мұражайға кетеді. Ол Джайлстың мөрді қайта құруына кедергі жасағысы келеді. Баффи онымен күресуге келеді, бірақ Джайлзмен бірге Ампатаның саркофагына лақтырылады. Ампата Уилоудан тамақтануға тырысқанда, Ксандер пайда болады және егер ол өз өмірін құтқару үшін біреуден тамақтану керек болса, онда ол ол болуы керек деп талап етеді; Ампатаның оған деген сезімдеріне қарамастан, ол бұған қарсылық білдіреді. Алайда, Ампата күмәнмен қарайды және өзінің өлі түріне оралу деңгейіне дейін әлсірейді; Баффи оны Ксандерден тартып алады және ол бірден еденде бөлшектерге бөлініп қалады. Келесі күні мектепте Баффи Ксандерді жұбатады және оған өзінің және Ампатаның өмірлері арасындағы ұқсастықтар туралы және екеуінің де қалай өлуге таңдалғандығы туралы айтады. Содан кейін ол өзін сол тағдырдан құтқарғаны үшін оған алғыс айтады.

Тақырыптар мен метафоралар

InsectReflection.com сайты екі Таңдалғанның ұқсастығын талқылайды, атап айтқанда, Баффидің "Жаңылмайтын болжам" эпизодында өзін басқалар үшін құрбан етуді таңдауымен, ал Ампата тірі қалуды және басқаларды сол құнмен төлеуді таңдайды. Эссе авторы Эмили (тегі белгісіз) былай дейді: Екі жағдайда да, олардың Қадағалаушысы олардың өлуі керек деді. Айырмашылық Ампата мен Баффидің оған қалай ден қойғандығында. Ксандердің өбісі Баффиге қайта күш сыйлап, жаңа энергиямен толтырса, Ампатаның өбісі басқаларды тіршілігінен айырады. Бір жағынан, ол "Өтелулер" эпизодындағы Ангелдің әлсіз ниетті нұсқасы сияқты көрінеді – ол сүйгенін құрбан етуге, құшақтауда өзін және адамдығын жоғалтуға дайын. Шындығында, Ампата мұнда қос жұмыс істейді – ол, әрине, Баффи, бірақ ол сонымен қатар оның жүрегін жеуге асыққан, өлмеген Ангел де. IsPrettyAwesom.com сайтының рецензенты "Мумия қыздың нақты есімі ешқашан аталмайды" (ол өзін Ампато жанартауының атымен атайды) деп жазды және ұқсас пікір білдірді: Ол жағымсыз тағдырға таңдалған күнәсіз қыз еді, енді ол бұрынғыдай қуаныштарды сезіну үшін адамдарды құрбан етуге дайын. Оның күші классикалық Батори сияқты – жастығын сақтау үшін басқалардың өмірін сорып алады! Бұл, жай ғана, вампиризмнің сәл өзге түрі. Шоу бұл метафораны күрделендіруге жеткілікті, себебі Инка мумиясын құрбан еткендер шынымен де зұлымдықпен әділетсіздік жасады, ал тағдырына мойынсұну оның өмірін жоқ етеді. Сондықтан шоуда өзіңнің торттың бар екендігі және оны жеп қоятындығы айтылады – ол өзімшілдікті сынап, жасөспірімдердің кейде дұрыс айтатынын мойындайды. Мұндағы салыстыру Ампата мен Ксандердің арасында емес, Ампата мен Ангелдің арасында: "Эпизодтың кульминациясы Ксандер мен IMG-нің жеке өзімшілдіктерін қақтығысқа түсіреді. Ксандер Инка мумия қызын Уиллоуды жалғыз қалдыруды талап етеді – егер ол кімді-де болса өлтірмек болса, ол оны өлтірсін. Оның жауапкершілікке қадам басқан кез келді, Баффи сәтті өткен сынақ, ал Инка мумия қызы сәтсіз аяқтады". Буффидегі Уиллоудың киімдері мен стильі туралы эссе "Инка мумиясы" және "Хэллоуин" эпизодтарындағы "тұлға, киім және екіұштылық" тақырыптарын талқылайды. Оз оны алғашқы екі рет осы жерде – "оның сүйкімді, бірақ аздап мәдени ерекшеліктері бар "инуит" киімінде" және Хэллоуинде – "толық денелі әуесқой киімінде және 'жалпылама тартымды' киімінде" байқады. Екеуі де өзіндік өнер туындылары".

Жалғастығы

Vox мынаны атап өтеді: "Оздың таныстырылуы және Джонатанның эфирге шықпаған пилотта пайда болғаннан кейін, түпкілікті серияда алғашқы рет көрінуі".

Қабылдау

"Инка мумиясы" эпизоды 3,2 миллион үйдің көрермендеріне жетті. 2023 жылы Rolling Stone журналы осы эпизодты шоу аяқталып 20 жыл толуына орай 144 эпизодтың ішінде #133-ге қойып, "есте қалмайтын" деп сипаттады. Vox осы эпизодты 144 эпизодтың ішінде #140-қа бағалап, "екінші маусымның бірінші маусымның әдемі, бірақ ақымақ апталық монстрларына тәуелділігінен арылуына біраз уақыт кетті" деді және оны "ең ақымақ және ең көңілсіз эпизодтардың бірі" деп атады. Рецензент Майк Лошиаво эпизодтың қорқыныштылығын жоғары бағалап, "ол қорқыныш жанрын ізгілікпен зерттеді. Бұл – өлтірумен күрескен жаратылыс туралы" және "біз оның өзі таңдалған екенін білдік" деп жазды.