Кіріспе

Француз дипломаты және жазушысы Пьер Роджер Пейрефит (Pierre Roger Peyrefitte; 17 тамыз 1907 – 5 қараша 2000) – француз дипломаты, көп сатылған романдар мен ғылыми еңбектердің авторы, гей құқықтары мен педерастияны қолдаушы.

Өмір және жұмыс

Кастресте, Тарн департаментінде орта таптық буржуазиялық отбасында дүниеге келген Пейрефит иезуит және лазарист интернаттарында оқып, кейін Тулуза университетінде тіл мен әдебиетті зерттеді. 1930 жылы Париж саяси зерттеулер институтын үздік бітіргеннен кейін 1933-1938 жылдары Афинадағы елшілік хатшысы болып жұмыс істеді. Париске оралған соң, 1940 жылы жеке себептермен қызметтен кетіп, 1943 жылы қайта орналасып, 1945 жылы дипломатиялық мансабын аяқтады. Романтарында ол көбінесе даулы тақырыптарды қозғады, ал оның еңбектері оны Рим-католик шіркеуімен келіспеушілікке түсірді. 1943 жылы жарық көрген өзінің алғашқы романы «Les amitiés particulières»-де интернаттағы гомоэротикалық тәжірибелері туралы ашық жазды, ол 1944 жылы құрметті «Ренодо» сыйлығын жеңіп алды. Кітап 1964 жылы сол атпен фильмге түсірілді. Пейрефит түсірілім алаңында 12 жасар Ален Филипп Малагак д’Аргенс де Вильельмен кездесіп, екеуі ғашық болды. Пейрефит олардың қарым-қатынасы туралы «Notre amour» («Біздің махаббатымыз» – 1967) және «L'Enfant de cœur» («Жүректің баласы» – 1978) еңбектерінде айтады. Кейіннен Маланьяк актриса Аманда Лирге үйленді. Скандалға құмар Пейрефит Ватикан мен Папа Пий XII-ге өзінің «Les Clés de saint Pierre» (1953) кітабында шабуыл жасады, бұл оған «Гомосексуалдардың Папасы» деген лақап ат әкелді. Кітаптың жарық көргені Франсуа Мориакпен ащы дауға себеп болды. Мориак кітапқа жарнама беру тоқтатылмаса, сол кезде жұмыс істейтін «Экспресс» газетінен кетіп қалатынын мәлімдеді. Дауды Мориактың Жан Коктоның гомосексуализміне байланысты естеліктеріне шабуыл жасаған мақалалары және «Les amitiés particulières» фильмінің түсірілуі одан әрі қыздырды. Бұл Пейрефиттің Мориакты екі жүзділікпен, өз балаларын жамандаған жалған гетеросексуалдықпен және өткені бар жасырын гомосексуалдықпен айыптаған ашық хатына әкелді. «Les Ambassades» (1951) еңбегінде ол дипломатияның құпияларын ашты. Пейрефит сонымен қатар барон Жак д’Адельсвард Ферсеннің Капридегі жер аударуы туралы әңгімелерге толы кітап жазды («L'Exilé de Capri», 1959) және грек гей махаббат поэзиясын аударды («La Muse garçonnière», Flammarion, 1973). «Propos Secrets» атты естеліктерінде ол жастық шағы, жыныстық өмірі (көбінесе педерастикалық және әйелдермен бірнеше қарым-қатынастар), дипломат болған жылдары және Грекия мен Италияға саяхаттары туралы кеңінен жазды. Роджер Пейрефит Александр Македонский және Вольтер туралы танымал тарихи өмірбаян жазды. «Вольтер мен Фредерик II» еңбегінде Вольтердің Ұлы Фредериктің пассивті ғашығы болғанын мәлімдеді. Жыныстық қатынасқа қатысты либертариандық көзқарастарына қарамастан, Пейрефит саяси тұрғыдан консервативті буржуа болды және соңғы жылдары ол оңшыл саясаткер Жан-Мари Ле Пенді қолдады. Ол 93 жасында Паркинсон ауруынан қайтыс болды.

Мұра

Оның қайтысынан кейін Капри қаласы Вилла Лизис жанында орнатылған тақта арнады. Тақтаға: "А Роджер Пейрефитте autore de L'esule di Capri per aver esaltato e diffuso il mito, la cultura e la bellezza dell'isola nel mondo" деп жазылған. – "Роджер Пейрефиттеге, «Капридің жер аударылуы» кітабының авторына, осы аралдың мифін, мәдениетін және сұлулығын әлемге паш еткені және таратуы үшін". 2012 жылы қоғамдық кітапханалардың маңыздылығы туралы эссесінде ағылшын актері және жазушысы Стивен Фрай Пейрефиттенің «Капридің жер аударылуы» және «Ерекше достықтар» романдары оған «ұмытылмас, өзгерткен кітаптар» болғанын айтты.

Престегі кесінділер

"The Times" газетінің 2000 жылғы 7 қарашадағы 25-бетіне жарияланған некролог. "Көптеген адамдардың пікірінше, Роджер Пейрефиттің шынайы әдеби романшы ретіндегі беделі оның алғашқы романы "Жеке достықтар" (1944) кітабымен байланысты. Ол көптеген романдар жазды, бірақ ешқайсысы алғашқы туындысының әдеби сапасына жете алмады, ал автор сындық талдауға қарағанда, сенсациялық жетістікке (succès de scandale) ұмтылғандай болды". Джеймс Киркуптың "The Independent" газетінің "The Tuesday Review" бөліміндегі 7 қараша 2000 жылғы, 6-беттегі некрологі: "Пейрефит – бұқаралық ақпарат құралдарын шебер қолданған адам. Ол өте харизматикалық болды, тіпті абсурдқа дейін, драмалық қимылдары мен асыра бағаланған мінез-құлқымен көзге түсті, сондықтан оның көбінесе күлкілі жала жапқандарына ешкім назар аудармады, бірақ олар әрқашан үлкен стильмен және сенімділікпен, сондай-ақ ерсілі-қарсылықпен айтылды. Пейрефит ұлы өнертапқылары Андре Жид, Марсель Пруст, Жан Кокто және Оскар Уайльдтың батылдығын мойындайды, ал Марсель Жуандео мен көптеген қазіргі француз жазушыларының, гомосексуалдығы мен гетеросексуалдығына қарамастан, гомосексуалдық (және гетеросексуалдық) құқықтарды қорғаудағы тартыншақтығына өкініш білдіреді". Дуглас Джонсонның "The Guardian" газетінде жариялаған некрологі, 15 қараша 2000 жыл, 24-бет: "Андре Жид, гомосексуализмді қорғауға тырысқан, Пейрефитті құттықтауда болашақты болжаған. Ол "Жеке достықтар" кітабының Гонкур сыйлығын жеңе қоймайтынын білген, бірақ оның бір ғасырдан кейін де оқылатынына сенген".