«Glory Season» – Дэвид Бриннің 1993 жылғы ғылыми фантастикалық романы. «Хюго» және «Locus» сыйлықтарына ие болған. Stratos планетасындағы жаңа өмір туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1993 жылы шыққан Дэвид Бриннің ғылыми-фантастикалық романы. «Даңқ маусымы» 1994 жылы «Хьюго» және «Локус» сыйлықтарына ие болды. «Earth» журналының бір нұсқасының соңғы бетінде 1992 жылдың көктемінде жарық көретін «Stratos» атты роман туралы хабарлама жарияланған. Көрініп тұрғанындай, ол кешігіп, кейін «Даңқ маусымы» деп өзгертілген.
1993 science fiction novel by David Brin
Glory Season is a 1993 science fiction novel by David Brin. It was nominated for both the Hugo and Locus Awards in 1994. An announcement in the back of one edition of Earth is for a novel titled Stratos, to be released in the spring of 1992. It seems likely that this was delayed, and renamed Glory Season.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Үш мың жыл бұрын оқиға басталар алдында Лайс адам өмірін бақытты, шаруа тіршілігіне айналдыру үшін оқшауланған Стратос планетасында адам колониясын құрды. Ол қыста клондарды (әрқашан әйел) дүниеге келтіретін, ал жазда туғандар (варианттар немесе "варлар") биологиялық бейімделу қажет болған жағдайда гендерін жыныстық көбею арқылы алатын штаммды жасады. Сонымен қатар, еркектер мен әйелдердің жыныстық қатынасқа дайындық мезгілдері қарама-қарсы: еркектер жазда, ал әйелдер қыста. Бұл схема эволюциялық уақыт бойынша тұрақты болады, себебі әйелдер өзін-өзі клондаудан артықшылық алады, ал еркектер тек жазда көбейеді. Бұған қоса, еркектер жыныстық қатынасқа азырақ бейімделген және саны аз болған кезде әлдеқайда аз агрессивті болады. Әлеуметтік салдары – Стратос халқының басым көпшілігі өздерінің әлеуметтік немесе экономикалық нишасындағы әйел клондарынан тұрады. Ғасырлар бойы бұл топтар қоғамды билеп келді. Ерлер салыстырмалы түрде аз мамандықтармен айналысады (мысалы, теңізшілік) және клондарға қарағанда әлеуметтік мәртебесі төмен, бірақ варларға қарағанда жоғары. Әр буында бірнеше әйел варлар өздерінің кланын немесе клондардың "ұясын" құру үшін жеткілікті сәттілікке жетеді. Клондар әдеттегідей, өз кландарының ісін жалғастыру үшін оқытылады, ал варлар жас ересектер ретінде өз бағын іздеуге кетеді. Бір тәрізді егіздер Майя мен Лиеге сыртқы әлемге қадам басуға уақыт келді. Олар тәжірибе жинап, Стратосты зерттеу, өздерінің орнын табу және клан құру үшін теңізшілер болып жұмыс істеуді жоспарлады. Бірден қиындыққа тап болды. Сол кезде оларды жұмысқа алуға дайын болған екі кеме капитаны бөлініп кетуді талап етеді, өйткені олар клондар кеме жұмысын атқаратынын клондар жолаушыларына көрсетуге болмайды. Кемелер бірге саяхаттап жатыр. Кемеде Майя Нароинмен танысады, ол өте қабілетті босанның жұбайы. Кейін Лидің кемесі дауылда жоғалады. Майяның жүрегі ауырып, ауыр жарақат алады, бірақ ақырында қалпына келіп, теміржолда жұмыс табады. Теміржолда Майяның уақытша көмекшісінің шын мәнінде клон курьеры және заңсыз есірткі тарататын куртизан екенін біледі. Есірткілер ер адамның жыныстық қызығушылығын өзгертуге арналған. Олар реакциялық "Перкиниттердің" (Шарлотта Перкинс Гилманның есімімен аталған, Герланд авторы) оқшауланған аңғардағы, кейінірек бүкіл Стратостағы ерлердің рөлін азайту үшін жасаған жоспарының бөлігі. Майя "Планеталық тепе-теңдік органына" хабарлайды, бірақ оны Перкиниттер ұрлап, түрмеге қамап қояды. Ол басқа камерадағы Реннаның электрлік хабарлар жіберіп жатқанын біледі. Реннамен код арқылы сөйлеседі және көрінбейтін тұтқынмен достық қарым-қатынас жасайды. Реннаның басқа жерге көшіріліп жатқанын білгенде, Майя қашып құтылуды ойлап тапқан, бірақ идеалистік радикалдар ("rads") және олардың одақтастары Реннаны босатады. Ол шын мәнінде "Келген адам", адамзаттың қалған бөлігінің ер адам елшісі. Ол Ренна мен радикалдармен бірге жүреді. Ренна мен Майя арасында платондық достық қарым-қатынас пайда болады. Олардың тобы, оның ішінде Нароин де бар, кейіннен теңізде қарақшылармен кездеседі (қарақшылық - бұл төзімді, заңды іс-әрекет). Келесі бордтану шайқасы кезінде Майя өзінің қарындасы, пираттардың бірімен кездескенде шоққа түседі. Қарақшылар радикалдар тобының құрамына кірген сатқындардың көмегімен жеңіске жетті. Олар көптеген әйел тұтқындарды, соның ішінде Майя мен Нароинды және Брод есімді жас теңізшіні бос аралда қалдырып, Реннаны, олардың сыйлығын, құпия базаға алып кетеді. Құлап қалғандар барлық куәгерлерді жоюға жіберілген қарақшыларды тосқауылға түсіргеннен кейін, олар билікті ескерту үшін жүзіп кетеді, бірақ Майя, Бродпен бірге, Реннаны құтқаруға тырысады. Олар қасақана пираттық базаға тап болады. Жасырын түрде барлау кезінде Майя көптеген тұтқындарды, оның ішінде радикалдар мен оның кемесі экипажын босатуға көмектеседі. Сондай-ақ, ол Реннаның қалайда қашып кеткенін біледі. Жаулары тұтқындардың бостандыққа шыққанын білгенде, жанжал күшейеді. Бұл алауыздықта Майя мен оның одақтастары бұрышқа тіреледі, бірақ ол ұзақ уақыт жоғалған "Jellicoe Former" -ге, кез-келген нәрсені шығаратын озық өндіріс орнына апаратын құпия шығу жолын табады. Ренна ол Джеллико Формерде тауып, аяқтайтын ғарыш кемесінің ұшырылуынан кейін жарылып қаза табады. Майя шайқаста ауыр жарақат алады. Полиция мен басқа да мүдделі тұлғалар Майяның аман қалғандарын құтқару үшін келеді. Сауығып жатқанда Майя саясатқа тартылып, бір кланның құпия түрде тұтқыны болады, себебі ол символға айналған. Ол өзінің оқиғасын теңізші кландарының басшыларынан тұратын топқа айтады. Олардың бірі оның ешқашан білмеген әкесі болып шығады. Оның іс-әрекеттері үшін олар оның "кланына" одақтастық ұсынады. Соңында, Реннаның қазасынан кейін Майя өзінің тұтқындаушыларына ұят болады, сондықтан оған бос жүруге рұхсат береді. Ол клан құрмай, балаларын ескіше жолмен дүниеге әкелетінін шешеді.
Three thousand years before the story starts, Lysos founds a human colony on the isolated planet of Stratos in an effort to radically re engineer human life into a happier, more pastoral form. She developed a strain of human beings that conceives clones in winter (always female), while those conceived in summer (variants or "vars") obtain their genes through sexual reproduction just in case biological adaptation becomes necessary. Further, males and females have opposed seasons of sexual receptivity: men in summer and women in winter. This scheme is said to be stable over evolutionary time because women gain an advantage from self cloning, while men only reproduce in summer. Finally, men have been made far less aggressive during the times that they are less sexually receptive and are much less numerous. The social result is that the vast majority of the population of Stratos consists of groups of female clones, each in its own social or economic niche. Over the centuries, these groups have come to dominate society. Men are confined to relatively few professions (such as sailing) and have a lower social status than clones, but higher than vars. In each generation, a few women vars become successful enough to found their own clan or "hive" of clones. As is customary, clones are trained to carry on their clan's business, while vars leave as young adults to seek their fortune. It is time for identical twins Maia and Leie to enter the outside world. They plan to work as sailors to gain experience and explore Stratos, find their niche, and found a clan. Almost immediately, they hit a snag. The only two ship's captains willing to take them on at that time insist they split up, because they cannot have it appear to their clone passengers that clones are doing lowly ship's work. The ships are traveling together. Aboard, Maia meets Naroin, a highly competent female bosun's mate. Later, Leie's ship is lost in a storm. Maia is heartbroken and seriously injured, but eventually recuperates and finds a job on a railroad. On the railroad, Maia discovers her var temporary assistant is actually a clone courier and courtesan running illegal drugs. The drugs are designed to shift a man's period of sexual interest. They are part of a plot by reactionary "Perkinites" (named after Charlotte Perkins Gilman, author of Herland) to minimize the role of men in an isolated valley, and perhaps later all of Stratos. Maia notifies the "Planetary Equilibrium Authority", but is kidnapped and imprisoned by the Perkinites. She discovers that Renna, a prisoner in another cell, is transmitting messages electrically. She talks with Renna by code and develops a friendship with her unseen fellow inmate. When she discovers that Renna is being transferred somewhere else, Maia engineers her escape, only to find that idealistic radicals ("rads") and their allies have already freed Renna, who is actually the "Visitor," a male envoy from the rest of humanity whose arrival has triggered great debate among the leaders of Stratos as to how to respond to the renewed and unwanted contact. She tags along with Renna and the rads. A platonic friendship develops between Renna and Maia. Their group, which includes Naroin, is later overtaken at sea by pirates (pirating being a tolerated, legal activity). During the ensuing boarding fight, Maia is shocked when she encounters her sister, one of the pirates. The pirates win, with the help of traitors planted in the rads' group. They strand many of their female prisoners, including Maia and Naroin, and one young male sailor named Brod on a deserted island and take Renna, their prize, to a secret base. After the castaways manage to ambush pirates sent to eliminate all witnesses, they sail off to alert the authorities, but Maia, accompanied only by Brod, sets out to try to rescue Renna. They inadvertently stumble upon the pirate base. While secretly reconnoitering it, Maia helps free more prisoners, including the rads and the crew of her ship. She also learns that Renna has somehow escaped. More fighting breaks out when their enemies learn the rest of their prisoners are loose. In the turmoil, Maia and her allies are cornered, but she finds a secret exit which leads to the long lost "Jellicoe Former", an advanced manufacturing facility that can produce anything. Renna is killed when the spaceship he found and completed at Jellicoe Former explodes soon after its launch. Maia is severely injured in the battle. The police and other interested parties arrive to save the survivors of Maia's side. While recuperating, Maia is dragged into politics and kept a prisoner discreetly by one clan because she has become a symbol. She tells her story to a group of male heads of sailing clans. One of them turns out to be the father she had never known. For her actions, they offer her "clan" an alliance. At the end, with Renna dead, Maia becomes an embarrassment to her captors, so she is allowed to walk away free. She decides that she will not found a clan of clones, but rather have offspring the old way.
Негізгі тақырыптар
Романның мәні талқылауға ашық мәселе, кейбіреулер оны феминистік утопия деп санайды, ал енді біреулері – феминизмге постфеминистік сын ретінде жұмыс істейтін антиутопиялық туынды деп біледі. Қоғам құрылымы осы екі түсінікке де мүмкіндік берерліктей күрделі, алайда қоғамның пайда болуы мен құрылысы радикальды сепаратистік феминизмге негізделген. Сонымен қатар, повестьте бейнеленген қоғам құрылымы генетика мен гендерлік рөлдер арасындағы байланысқа келгенде биологиялық детерминизм тұрғысынан қарағанда қолдау білдіреді. Автор романның соңында оқиға орын алатын қоғам туралы идеяның гетерогамды афидтердің (құрттардың) көбею циклын зерттеу нәтижесінде туындағанын түсіндіреді. Афидтер жаз айларында, яғни орта қолайлы және тамақ жеткілікті болғанда, жыныссыз көбейеді, ал күзде, ортаның жағдайы нашарлағанда, жыныстық көбеюге көшеді. Бұл ата-ананың өте ұқсас көшірмелерін жасау арқылы қолайлы жағдайларды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді, сондай-ақ, стрестік жағдайда ұрпақтардың әртүрлі болуы арқасында, тіпті ата-аналар үшін қолайлы емес ортада да, кейбіреулері тірі қалуға мүмкіндік алады. Осылайша, романның барлық әлеуметтік құрылымы – адам мәдениетіне экстраполяцияланған осы идеяның нәтижесі болып табылады, онда табысты әйелдер кландары (әйелдер, себебі тек олар ұрпақ бере алады) өздерінің әлеуметтік ортасын пайдалану үшін дәл көшірмелерді жасайды, ал сәтсіз әйелдер жыныстық жолмен әртүрлі ұрпақтар тудырады.
The nature of the novel is a subject of some contention, some believing that the setting is a feminist utopia, others holding it to be a dystopian work functioning as a post feminist critique of feminism. The structure of the society is complex enough to make either interpretation possible, though the society's origin and structure is based on an extreme of separatist feminism. Also, the structure of the society as seen within the narrative supports the view of biological determinism when it comes to the relationship between genetics and gender roles. The author, in the novel's afterword, explains that the idea for the society in which the story takes place originated from a study of reproductive cycle of aphids, which is heterogamous. Aphids alternate between asexual reproduction in the summer, i. e., when the environment is favorable and there is plenty of food, and sexually in the fall when the organism is stressed by its environment. This has the biological advantage of ensuring identical copies of the parent will be well suited to take advantage of the favorable conditions, and variation in offspring in a stressful environment in hopes some of the offspring will find the environment favorable, even when the parents do not. The entire social construct in the novel is therefore an extrapolation of this idea onto a human culture, where successful female clans (female, because only they can produce offspring) can take advantage of their sociological niches by producing exact copies, and unsuccessful females produce variable offspring sexually.