Кіріспе

Питер Ф. Гамильтонның ғылыми-фантастикалық романдар сериясы. Британдық автор Питер Ф. Гамильтонның "Түнгі таң" трилогиясы үш ғылыми-фантастикалық романнан тұрады: "Реальность бұзылысы" (1996), "Нейтроний алхимигі" (1997) және "Жылаңаш Құдай" (1999). "Едемдегі екінші мүмкіндік" атты әңгімелер жинағы осы ғаламдағы оқиғаларды қамтиды, ал "Конфедерация нұсқаулығы" осы ғаламды ғылыми стильде сипаттайды.

Шолу

Түнгі таңғы трилогияның тарихы үш кітапқа бөлінген: «Реальность дисфункциясы» (1996), «Нейтроний алхимигі» (1997) және «Жылаңаш құдай» (1999); сонымен қатар «Едемдегі екінші мүмкіндік» жинағы, Гамильтонның ғалам тарихына шолу жасайтын әңгімелер жинағы. Оқиға негізгі, екінші және үшінші дәрежелі кейіпкерлерге негізделген көптеген бағыттарға бөлінген. Бұл бағыттар Ғаламның бай және күрделі құрылымын терең зерттейді, шындыққа жақын сезім тудырады, сонымен қатар Гамильтонның қараңғы тақырыптарын ашады. Бұл сюжеттік желілерге Дариаттың Валискідегі күресі және Deadnights-тің «Құтқарушыға» саяхаты кіреді. 27 ғасырда адамдар 900-ге жуық әлемді отарлап, саналы ғарыш кемелерімен қатар, дәстүрлі кемелерде де өмір сүреді, сондай-ақ астероидтардағы қауымдастықтарда және ірі, тірі ғарыш станцияларында қоныстанған. Колонизациялық органдардың «этникалық ағыны» саясатының нәтижесінде әлемдер көбінесе бір үкімет астында біріктіріледі, ал осы үкіметтер бірлесіп Конфедерацияны құрайды. Конфедерацияға Адамшылар мен Эденшілер, екі бөтен нәсіл (Тиратка және Кийнт) кіреді, сонымен қатар қарулы теңіз күштері бар (олар негізінен контрабандистерге, пираттарға және антиматерия өндірісімен айналысатын объектілерге қарсы күреседі, бұл әрекеттерге тыйым салынған) және Авон әлемінде орналасқан орталық «үй». Жер әлі де маңызды әлем, үлкен халқы бар, көптеген колонистерді экспорттайды (ерікті де, ерікті емес те), бірақ жылдар бойы технологияны дұрыс пайдаланбаудың салдарынан экологиялық тұрғыдан тоқырап қалған.

27-ғасырдағы адамзат

Түнгі таң трилогиясында адамзат, қазір Конфедерация деп аталатын ұйыммен біріккенімен, Адамистер мен Едемдіктер деп аталатын екі негізгі бөлімге жіктелген. Экономиканы Едемдіктер бағадарлайды, олар Конфедерация бойынша қуатты монополияны сақтап, қолайлы газ алыптарынан 3He ("гелий-3") жинау арқылы ұстап тұрады. Бұл ресурсты барлық Адамистердің ғарыш кемелері негізгі отын көзі ретінде қолданады. Антиматерияның тағы бір маңызды энергия көзін пайдалану, оның құрылымын жоятын әскери мүмкіндігіне байланысты заңсыз, ал оны иелену немесе өндіру – өлім жазасына кесілетін қылмыс.

Адамдық мәдениет

Адамшылдар – екі топтың ішіндегі үлкені, және өздерін қалыпты адамдар деп санайды. Олар генетикалық инженерияның кейбір жетілдірулерін қолдануға рұқсат етеді ("генеринг" деп аталады), бірақ көбінесе өз мәдениеттерінде "битек" (органикалық/биотехнология) қолдануға қарсы тұрады. Олар – әртүрлі мәдениеттер мен түкпірлерден шыққан адамдардың көп тобы, және шын мәнінде, Адамшылдар тобына Едемдік емес барлық адамдар кіреді. Адамшылдардың көпшілігі, кем дегенде, формалды түрде дінге сенетіндері үшін, битекті қолданбайды, себебі оны 21-ғасырда Папа тыйым салған. Оның орнына олар "наноника" деп аталатын нанотехнологияны пайдаланады. Наноника битек сияқты көптеген физиологиялық мүмкіндіктерді іске асырады, және екі технология да салыстырмалы түрде үйлесімді. Адамшылдардың ғарыш кемелері термоядролық энергияға негізделген қозғалтқыштарды қолданады, сондықтан адамзат экономикасының көп бөлігі 3He-нің таралуына байланысты. ZTT (Zero Tau Transit, яғни жарықтан жылдам) жетегі Адамшылдарға жұлдыз жүйелерін отарлауға мүмкіндік береді, көбінесе планеталар мен астероид белдеулерін мекендейді.

Эдем мәдениеті

Эденшілердің көпшілігі бір мәдениеттің өкілдері. Олар – идеалға жақын, теңдік пен утопиялық қоғам. Дінді қабылдамаса немесе дінге амал етпесе де, оған тыйым салмайды. Эденшілердің көп бөлігі газ алып планеталардың орбитасындағы алып ғарыш кеңістіктерінде өмір сүреді. Әрбір жеке кеңістік – тірі организм, толыққанды санаға ие және өз қауымдастығының әділ төрешісі. Кеңістіктерді сатып алуға болмайды, олар толық бейтараптылықты сақтайды және өз ішінде және сыртында болып жатқан барлық оқиғаны біледі. Кез келген эденшінің ең маңызды қасиеті – оның туыстық байланысты пайдалануы. Туыстық байланыс – қазіргі телепатия немесе кванттық байланыс сияқты оймен байланысудың жетілген түрі. Эденшілердің туыстық байланысы оларға өлім кезінде естеліктерін кеңістікке жүктеуге мүмкіндік береді. Бұл – өлместіктің бір түрі саналады. Дегенмен, әзірге ешбір кеңістік қартайып өлген жоқ (және мыңдаған жылдар бойы өлмейді), ал олар өліп қалған жағдайда естеліктері мен жеке басының ерекшеліктерін басқа кеңістікке беруі мүмкін. Адами діндер мұны, жанның өлімнен кейінгі тағдырына қатысты Құдайдың үкімінен қашуға жасалған тырысқандық деп қарастырады, және осы себепті Адами және Эден мәдениеттері арасында ажырым туды. Эденшілер "Voidhawks" деп аталатын үлкен, толық санаға ие битек жаратылыстар арқылы жарық жылдамдығынан асып түсуге қол жеткізеді. Олар мен олардың экипаждары Конфедерация аумағында жұмыс істейтін Эден сауда кемелерінің үлкен флотын және Конфедерация Әскери-теңіз күштерінің көп бөлігін құрайды. Voidhawks ғарыш кеңістігінде туып, өседі. Олар табиғи түрде айналасындағы кеңістіктің магниттік өрістері мен энергиялық өзгерістеріне бейімделген, және кеңістікті манипуляциялау үшін бұрмалау өрісін жасап, дәл басқара алады. Осылайша кеңістікті манипуляциялау арқылы Voidhawks құрт-саңылауларды ашып, ұзақ қашықтықтарға (көптеген жарық жылдарына) бірден секіре алады. Мұндай секірулер "жұту" деп аталады. Бұрмалау өрісінің тағы бір нәтижесі – Voidhawk-тың ішіндегі және жанындағы гравитациялық күшке әсер ету мүмкіндігі. Бұл Voidhawk экипаждарына жоғары жүктемелер кезіндегі әсерді азайту үшін қолданылады. Өздерінің бұрмалау өрістерінің толық қуатын пайдалану арқылы Voidhawks Адами кемелеріне тең келмейтін жылдамдық пен маневрге қол жеткізе алады (заңсыз және өте қауіпті антиматериямен жұмыс істейтін кемелерді қоспағанда). Эденшілер балаларын генетикалық жағынан күшті өзгертеді, соның ішінде туыстық байланыс дамытуға мүмкіндік беретін генді де өңдейді. Олар сондай-ақ, өзгертілген "қызметшілерді" пайдаланады, көбінесе туыстық байланысқа ие шимпанзелерді, олар шағын тапсырмаларды орындайды және эденшілерге маңызды мәселелерге назар аударуға мүмкіндік береді. Эденшілер газ алып планеталардың бұлттарынан сирек кездесетін гелий-3 изотопын алу үшін бұлт шашу машиналарын пайдаланады, оны синтездік энергия алу үшін қолдануға болады.

Кейіпкерлер

Самуал Александрович: Конфедерация Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы, адмирал Александрович иелік ету дағдарысына қатысты әскери жауаптылықты басқарады. Реалист ретінде ол әскери күш мұндай мәселені шешуге неге қабілетсіз екенін түсінеді, себебі Жаратылыстарды әскери жолмен жеңу адамзаттың үлкен бөлігін жоюмен тең болар еді. Осы себепті Омбейді иеленушілерден қайтарып алуға қолдау көрсетуге ол құлықсыз, бірақ миссияға келіседі, себебі қоғамдық көңіл-күйді көтеру үшін иеленушілерге қарсы жеңіске қол жеткізудің саяси қажеттілігін мойындайды. Джошуа Калверт: «Леди Макбет» жұлдыз кемесінің капитаны, Джошуа Калверт – оқиғаның басты кейіпкерлерінің бірі. Кейіптес әкесі Маркус сияқты, ол аморальды, сүйкімсіз адам, мәртебесіне байланысты осал, жас қыздарға тартылып, кейін оларды тастап кетеді. Оның керемет және түсіндіріле алмайтын сезімталдығы бар. Капитан Калверт, капитан Сиринкс және басқалары иелік ету дағдарысын аяқтауға тікелей жауапты. Лиол Калверт: Джошуа Калверттің жақын туысы емес, ағасы, Лиол Джошуаның «Леди Макбет» кемесін өзіне тиесілі деп санайды. Бірақ «Ұйықтаған Құдайға» сапардан кейін Джошуа жақсы капитан екенін түсінеді. Аль Капоне: Алыстан оралған танымал тарихи тұлғалардың бірі, Аль Капоне Жаңа Калифорнияны басқаруға тез арада қол жеткізген ұйым құрды. Ол басқа планеталарға таралуға тырысты, нәтижелері әртүрлі болды. Капоне ұйымы ерекше болды, себебі ол иеленушілерді де, иеленбегендерді де бірге жұмыс істеуге мәжбүрлеуге тырысты. Оның билігін кеңейту тактикасын бүкіл Конфедерация байқады. Кираның «Қызыл құстар» тобы оның билігінің көп бөлігін сақтауға мүмкіндік берді. Кира Салтер: Мари Скиббоудың иеленушісі, «Deadnight» культының және Капоне қолданған «Hellhawks» тобының жетекшісі. Дариат: Рубраның ұрпағы, Дариат оның туыстық байланыс арқылы оны манипуляциялауға тырысқаны үшін жек көреді, өйткені ол оны өзінің мұрагеріне айналдыруға тырысқан. Иеленушілер Валиск мекеніне келгенде, Дариат олардың қатарына қосылу үшін өзін-өзі өлтіреді. Бірақ ол иеленушілерден көңілі толады және оларға қарсы жұмыс істеу үшін Рубрамен бірігеді. Куинн Декстер: Басты қарсыластардың бірі, Куинн Декстерде ешқандай жақсы қасиет жоқ. Ол өзіне берілген шайтаншыл, басқаларға физикалық және эмоционалдық азап сыйғызудан ләззат алады, сондай-ақ азаптау, зорлау, кісі өлтіру және миды жууды хобби деп санайды. Ол – Алыстан келген жанның билігіне түскен алғашқы адам. Андре Дюшан: француз саудагері, «Вильнёвтің кек алуы» кемесінің капитаны. Дюшан – аморальды кейіпкер, ол дұрыс баға берілсе кез келген тапсырманы орындайды. Оның жағымсыз ішкі әрекеттеріне пираттық, антиматериялық технологиямен сауда жасау және Жаңа Калифорнияны қорғау үшін Капоне ұйымы үшін жұмыс істеу кіреді. Трафалгар астероидінің жанында Кингсли Прайор жасаған антиматериялық жарылыста ол жартылай өлді, ол Капоне үшін жұмыс істейтін, иеленуші емес адам. Кейіннен ол жазалаушы планетаға жіберіледі. Эшли Хансон: Джошуа Калверттің экипажының мүшесі, Эшли «Леди Макбет» шаттлының пилоты. Бірінші кітап жазылған кезде ол 67 жаста болғанымен, ол 2229 жылға дейін дүниеге келген. Эшли кейіннен 50 жыл стазисте және 5 жыл Конфедерацияны аралап жүрді. Ральф Хилтч: Лалондедегі ЭКА станциясының басшысы. Ральф аурудың алғашқы күндерінен бастап-ақ, иеленушілердің қайтып келуіне қарсы күресті. Лалонды эвакуациялағаннан кейін ол Омбейге барып, сондағы шабуылға қарсы күресті. Ол иеленушілердің планетаға аяқ басуына кедергі келтіре алмады, бірақ оларды жеңуге бел буды. Осы мақсатта ол Кулу патшалығын да, Эденшілерді де Омбейдегі иеленушілерге қарсы күресу үшін үлкен әскер құруға көндірді. Осыдан кейін ол лейтенанттан генералға көтеріліп, азат ету күш-жігерінің қолбасшысы болып тағайындалды. Луиза Кавана: Грант Кавананың қызы, жас Луиза Норфолктегі Криклейд иелігінде өсті, Конфедерацияның қалған бөлігін білмеді. Ол Джошуа Калвертпен бірге жатқанда, ол жүкті болды және оған ғашық болды. Иеленушілер Норфолкті басып алғанда, ол қашып құтылып, Жерге апарып әкелді, оған қарындасы Женевьева және иеленуші Флетчер Кристиан да қосылды. Луиза ақырында Джошуамен қайта қосылды, ол бұрынғы өмірін тастап, онымен бірге тұрды. Женевье Кавана: Кавананың кенже қызы. Ол кездескен барлық адамдар оны өте ашулы, жеккөрінішті және кекшіл деп санайды. Ол Норфолктен, үйінен иелену кезінде қарындасымен бірге қашып кетті. Латон: Эденші жылан, Латон өзінің мәдениетіндегі ең үлкен қылмыскерлердің бірі болды. Өзіне сенімділігімен мақтанатын, ол биотехнология саласындағы сарапшы еді. Ол өзінің санасын бірнеше денеге таратып, тиімді түрде өлмейтін болу үшін процесті жасауға тырысты. Оны тапқаннан кейін Латон қашқанда өзінің мекенінің миына өлімге әкелетін вирусты жіберді, бұл антиматериялық шабуылмен бірге мекенді жойды және жүз мыңдаған Эденшілерді өлтірді. Латон Лалондеде жасырынды, оны Куинн Декстер тапқанша. Ол Декстерді және оның тобын баланың өліміне кінәлі етуге тырысты, нәтижесінде Куинн иеленуге ұшырады. Латон өзі де иеленуге ұшырады, бірақ өзінің иеленушісінен үстемдік таба алды. Ол Атлантидадағы иеленушілердің таралуын тоқтату үшін өзін-өзі өлтірді, ол Эденші планетасы. Доктор Алькад Мзу: Гарисса планетасының тұрғыны, Мзу жұлдызды жарылысқа айналдыра алатын немесе оның бастапқы массасының қара тесігіне айналдыра алатын «Алхимик» деп аталатын қару жасады. Омута планетасымен соғыс кезінде қаруды қолдануға тырысқанда, Мзудың кемесі Омута шабуылынан зардап шекті. Оның планетасының беті алты жоғары өнімді антиматериялық планета бұзғыш бомбаларымен қиратылды, нәтижесінде барлық халқы қаза тапты. Мзу «Транквиллити» мекеніне түсті, ол «Алхимиктің» құпиясы жалпыға белгілі болмауы үшін әртүрлі барлау агенттіктерінің бақылауында қалуға келісті. Трилогия барысында Мзу «Транквиллитиден» қашып, Омутаға қарсы қолдану үшін қаруды қайтаруға тырысады, бірақ ол Джошуа Калвертке газ гигантын жаққанға көмектеседі, иеленушілердің бақылауындағы кемелерден қашу үшін. Рубра: Эденші жылан, Рубра Валиск мекенін өсірді. Ол Voidhawk геномын қайта жасады және оны алғашқы «Қызыл құстарды» жасау үшін манипуляциялады. Рубра Валискіні «Қызыл құстар» базасы ретінде сауда және көлік үшін, сондай-ақ контрабанда және жалдамалы әрекеттер үшін пайдаланды, бұл оны өте бай етті. Өлгеннен кейін Рубра өз естеліктерін және тұлғасын Валисктің нейрондық қабаттарына аударды, Эденшілер үшін әдеттегідей. Ол өзінің ұрпақтарын өзінің дерлік бірдей көшірмесіне айналдыру үшін туыстық байланысты пайдаланды, бірақ әрбір әрекет Рубраның көзінде сәтсіздікке ұшырады және оның қаржылық империясы күйрегенде ол ащыланды. Рубраның жақсы жағы болмаса да, ол Валиск халқына иеленуден көмектесті. Ионе Салдана: «Қираудың мырзасы» деп белгілі, Ионе Михаэль Салдананың немересі, бұрын Салдана патшалық отбасының тәждік ханзадасы және «Транквиллити» мекенін жасаған адам. Салданалар әрқашан «Транквиллитиді» қорғаушылар болды...