Кіріспе

Австралиядағы ғылыми-зерттеу және білім беру желісі.

AARNet (Австралиялық академиялық және ғылыми-зерттеу желісі) Австралияның білім беру және ғылыми-зерттеу қауымдастықтарына және олардың ғылыми серіктестеріне интернет қызметтерін ұсынады. AARNet Австралияда интернет желісін құрды. 1995 жылы Австралия вице-канцлерлер комитеті (AVCC) AARNet1 желісін Telstra компаниясына берді, ол оны алғашқы Telstra Internet ретінде пайдаланды. Бүгінде AARNet – Австралияның Ұлттық ғылыми-зерттеу және білім беру желісі (NREN). Ол жаһандық жоғары деңгейдегі ғылыми-зерттеу және білім беру интернет желісінің Австралиялық бөлігін құрайды. AARNet Pty Ltd, AARNet-тің меншік иесі және операторы, акциялармен шектелген коммерциялық емес компания. Оның акционерлері – 38 австралиялық университет және Австралиялық CSIRO. AARNet-тің қызметтеріне интернет байланысынан өзге Eduroam, дауыс, бейне және деректерді сақтау қызметтері, сондай-ақ мазмұн көшірмесі кіреді.

Тарих

AARNet бастапқыда Мельбурн қаласындағы Мельбурн университеті, халықаралық Интернет ағыны алғаш рет келген жер, Австралияның барлық штаттық орталықтарындағы университеттер мен CSIRO мекемелері және Канберрадағы Австралия Ұлттық университеті арасында салынды. AARNet 1989 жылы Австралия вице-канцлерлер комитеті (AVCC) тарапынан құрылды. 1989 жылы Кевин Роберт Эльз Мельбурн университетінде Австралияға алғашқы тұрақты Интернет ағынын орнатты. Осыған дейін Австралиядағы зерттеушілердің ARPANET желісіне қолжетімділігі шектеулі болды, себебі Австралия мен Америка Құрама Штаттары арасында байланыс құрудың құны жоғары еді. Ұлттық желілік инфрақұрылым негізінен SUNIII бағдарламалық қамтамасы мен протоколдарын пайдаланып, пошта мен файлдарды белгілі бір кесте бойынша алмасатын, қажет болған жағдайда осы ақпаратты алмасатын, ел бойынша орналасқан хосттар тобынан тұрды, сондай-ақ ел ішіндегі бірнеше халықаралық қосылымдар арқылы байланыс жасады. AARNet бастапқыда көп протоколды желі ретінде салынды, оған Интернет протоколы (IP), сондай-ақ DECnet және X.25 кірді, бұл сол кезде қолданылып жүрген ACSnet және SPEARnet жүйелерін қолдау үшін жасалды. Интернеттің танымалдылығының жылдам өсуіне байланысты AARNet жақын арада IP-ға негізделген желіге айналды. 1988 жылы IBM-нің SNA және CCITT-тің X.25 сияқты көптеген танымал желілік протоколдар болды, ал ARPANET-тің IP протоколы бағалана бастады. Австралия Ұлттық университетінің қызметкерлері Джефф Хьюстон мен Питер Элфорд 1989 жылы AVCC тарапынан жаңа желіні техникалық тұрғыдан басқару және құру үшін тағайындалды. AARNet өзінің «қосымша құнмен қайта сатушы» бағдарламасын енгізді, бұл Интернет-провайдерлеріне (ISP) оның желісін пайдалануға мүмкіндік берді, алғашқысы Connect.com.au, 1994 жылдың мамыр айында болды.

AARNet Pty Ltd

AARNet 1989 жылы Австралия вице-канцлерлер комитетінің (AVCC) басшылығымен бастама ретінде құрылған. AARNet 1998 жылғы 22 желтоқсанда жеке компания ретінде тіркелді. AARNet Pty Ltd, ACN 084540518, ABN 54 084 540 518 – акциялармен шектелген, коммерциялық емес компания. Оның акционерлері – Австралияның 38 университеті және Австралияның CSIRO ұйымы. AARNet Pty Ltd 2000 жылғы 27 қарашада Австралияның телекоммуникациялар заңына сәйкес лицензия алған телекоммуникация операторы (Telco) болып, Австралияның 61-ші операторы атанды.

Үлкен ғылымды қолдау

Ғылыми-зерттеу және білім беру интернет желілерінің, соның ішінде AARNet-тің жоғары қуаттылығының басты себебі – ғылымдар мен гуманитарлық ғылымдардағы түрлі салалардағы деректерге зор қажеттілікті қанағаттандыру болды. Мысалы, алыс орналасқан синхротрондар мен телескоптар сияқты ірі зерттеу құралдарын әлемдегі жоғары өнімді компьютерлік жүйелермен және зерттеушілермен байланыстыру, мәселен, Еуропалық астрономдардың Австралиядағы телескоптар арқылы оңтүстік аспанды бақылауы немесе алыс жерлер арасындағы жоғары сапалы бейне байланыстарын қамтамасыз ету. Соңғы кезде AARNet 100 Гбит/с WDM оптикалық талшықтық беру жүйесін Перттен Джералдтонға, содан кейін Батыс Австралиядағы Мурчисон радиоастрономиялық обсерваториясына (MRO) дейін салды. Бұл жүйе Халықаралық Квадратты километрлік массив жобасының Австралиялық бөлігін және MRO-дағы алғашқы ASKAP телескоп массивін қолдауға арналған.