Кіріспе
Неміс математигі және эпиграммашы Абрахам Готтельф Кэстнер (1719 жылдың 27 қыркүйегі – 1800 жылдың 20 маусымы) – неміс математигі және эпиграммашы. Ол өмірінде түпкілікті зерттеулер емес, оқулықтар жазумен және энциклопедиялар жинақтаумен танымал болды. Георг Кристоф Лихтенберг оның докторанты болды және оны өте жоғары бағалады. Ол эпиграммалық өлеңдерімен ең көп танылды. Айдың бетіндегі Кэстнер кратері оның құрметіне аталған.
Abraham Gotthelf Kästner (27 September 1719 – 20 June 1800) was a German mathematician and epigrammatist. He was known in his professional life for writing textbooks and compiling encyclopedias rather than for original research. Georg Christoph Lichtenberg was one of his doctoral students, and admired the man greatly. He became most well known for his epigrammatic poems. The crater Kästner on the Moon is named after him.
Өмір
Кейстнер заң профессоры Абрахам Кейстнердің ұлы болды. Ол 12 жылдық құдалықтан кейін 1757 жылы Анна Розина Бауманға үйленді. Ол 1758 жылдың 4 наурызында, бір жылдан аспайтын уақыттан кейін, өкпе ауруынан қайтыс болды. Кейіннен Кейстнердің үй қызметкерінен Катарине есімді қызы дүниеге келді. Кейстнер 1731 жылдан бастап Лейпцигте заң, философия, физика, математика және метафизиканы оқыды және 1733 жылы нотариус болып тағайындалды. Ол 1739 жылы Лейпциг университетінде ғылыми дәреже алды, ал 1746 жылы доцент болып, математика, философия, логика және құқықтан дәріс берді. 1751 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1756 жылы Геттинген университетінде табиғаттану философиясы мен геометриядан толық профессор қызметін атқара бастады. 1763 жылы Тобиас Майерден кейін обсерватория директоры болды. Оның докторанттарының бірі физик және афоризм жазушы Георг Кристоф Лихтенберг болды, ол Геттингендегі әріптесіне айналды. Басқа да белгілі докторанттар: Иоганн Кристиан Поликарп Эркслебен, Иоганн Пфафф (Карл Фридрих Гаусс докторантурасының жетекшісі), Иоганн Тобиас Майер, Генрих Вильгельм Брандес, Фаркас Болай (Янош Болайдың әкесі) және Георг Клюгель. Кейстнер 1800 жылы Геттингенде қайтыс болды.
Жұмыс
Кестнер ең алдымен 1781 жылы оның рұқсатынсыз жарияланған және әртүрлі замандас тұлғаларға қатысты өткір юмор мен кескір ирониясымен ерекшеленетін өлеңдерімен танылды. Олар Vermischten Schriften 1 және 2 (Альтенбург, 1783, 2 том) жинағында, содан кейін Gesammelten poetischen und prosaischen schönwissenschaftlichen Werken (Берлин, 1841, 4 том) және кейін Джозеф Кюршнердің Deutscher Nationalliteratur, 73-том (hrsg. фон Майнор; Штутгарт, 1883) еңбегінде жарияланды. Оның көптеген математикалық жазбаларының ішінде Anfangsgründe der Mathematik ("Математика негіздері") (Геттинген, 1758-69, 4 том; 6-шы басылымы, 1800) және Geschichte der Mathematik ("Математика тарихы") (Геттинген, 1796-1800, 4 том) кіретін еді. "Математика тарихы" – салмақты еңбек саналады, бірақ математиканың барлық саласын қамтитын толық шолуды ұсынбайды. Ол сонымен қатар 1749 мен 1781 жылдар аралығындағы Швед Корольдік Ғылым академиясының барлық басылымдарын (Handlingar) және 1784 жылдан 1792 жылға дейінгі жаңа басылымдарының (Nya handlingar) бір бөлігін неміс тіліне аударды. 1789 жылдың сәуір айында ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.