Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әуе кемесінің санаты
Category of Aircraft
Ауыл шаруашылығы ұшағы – ауыл шаруашылығы мақсатында салынған немесе қайта жабдықталған ұшақ, көбінесе пестицидтерді (дақылдарды шаңдату) немесе тыңайтқыштарды (әуеден тыңайту) қолдану үшін. Осы мақсатта оларды "дақыл шаңдатушылар" немесе "тыңайтушылар" деп атайды. Ауыл шаруашылығы ұшақтары гидросеуге де қолданылады. Ең көп таралған ауыл шаруашылығы ұшақтары – тұрақты қанатты ұшақтар, мысалы Air Tractor, Cessna Ag wagon, Gippsland GA200, Grumman Ag Cat, PZL 106 KRUK, M 18 Dromader, PAC Fletcher, Piper PA 36 Pawnee Brave, Embraer EMB 202 Ipanema және Rockwell Thrush Commander, бірақ тікұшақтар да пайдаланылады. Әдетте, ауыл шаруашылығы ұшақтарында поршеньді немесе турбовинтті қозғалтқыштар орнатылған. Бірден-бір ерекшелік – реактивті қозғалтқышы бар поляк PZL M 15 Belphegor ұшағы.
An agricultural aircraft is an aircraft that has been built or converted for agricultural use – usually aerial application of pesticides (crop dusting) or fertilizer (aerial topdressing); in these roles, they are referred to as "crop dusters" or "top dressers". Agricultural aircraft are also used for hydroseeding. The most common agricultural aircraft are fixed wing, such as the Air Tractor, Cessna Ag wagon, Gippsland GA200, Grumman Ag Cat, PZL 106 KRUK, M 18 Dromader, PAC Fletcher, Piper PA 36 Pawnee Brave, Embraer EMB 202 Ipanema, and Rockwell Thrush Commander but helicopters are also used. Generally, agricultural aircraft have piston or turboprop engines. The only known exception is the Polish PZL M 15 Belphegor which has a jet engine.
Ауыл шаруашылығында әуе кемесін ерте пайдаланған
Өсімдіктерді инсектицидтермен шашыру 1920 жылдары АҚШ-та басталды. Алғашқы кеңінен қолданылған ауыл шаруашылығы ұшақтары De Havilland Tiger Moth және Stearman сияқты соғыстан қалған екі қанатты ұшақтарға айналдырылды. 1940 жылдары тиімдірек инсектицидтер мен фунгицидтер әзірленгеннен кейін, және Жаңа Зеландиядағы мемлекеттік зерттеулер арқылы әуеден тыңайту әдісі дамығаннан кейін, мақсатты түрде құрылған ауыл шаруашылығының қанатты ұшақтары кеңінен таралды.
Crop dusting with insecticides began in the 1920s in the United States. The first widely used agricultural aircraft were converted war surplus biplanes, such as the De Havilland Tiger Moth and Stearman. After more effective insecticides and fungicides were developed in the 1940s, and aerial topdressing was developed by government research in New Zealand, purpose built agricultural fixed wing aircraft became common.
Үлгілер
АҚШ және Еуропада ауыл шаруашылығы ұшақтары әдетте кішкентай, қарапайым және берік болады. Көпшілігінің қанаттарының артқы жиектеріне шашығыш жүйелер орнатылған, ал сорғылар көбінесе жел турбиналарымен қозғалтылады. Жаңа Зеландия, Австралия, бұрынғы Варшава шартының елдері және дамып келе жатқан әлемнің кейбір аймақтарында іріктемелі және қуатты ұшақтар қолданылады, оның ішінде PAC Cresco сияқты турбовинтті ұшақтар, Lockheed Lodestar және WSK Mielec M 15 Belphegor сияқты екі қозғалтқышты түрлері бар. Бәрі де қарапайым, берік STOL конструкциясынан жасалған. Кейде ұшақтың механикалық жүйесіне өзгеріс енгізбей, тікелей қозғалтқыштан қуат алудың орнына, сорғы машиналарын қосалқы қуат көзі ретінде пайдалану үшін ауа турбинасы қолданылады. Ауыл шаруашылығы ұшағы ретінде пайдалану экономикалық тұрғыдан тиімсіз болған жерлерде Антонов Ан-2 бипланы және De Havilland Canada DHC-2 Beaver сияқты көп мақсатты ұшақтар пайдаланылған. Ал вертолеттерде жанармай бактары ұшақтың корпусына немесе сыртына орналастырылады, ал бүркігіш құрылғысы негізгі ротор пернелерінен әлдеқайда төмен созылып шығады. Гидросебу әдетте вертолеттермен жүзеге асырылады, олар ауадан өрт сөндіруде қолданылатын бактар мен төгіш жүйелерді пайдаланады.
In the US and Europe, agricultural aircraft are typically small, simple, and rugged. Most have spraying systems attached to the trailing edges of their wings, and pumps are usually driven by wind turbines. In places where farms are larger, such as New Zealand, Australia, the former Warsaw Pact nations, and parts of the developing world, larger and more powerful aircraft have been used, including turboprop powered aircraft such as the PAC Cresco, twin engined types such as the Lockheed Lodestar and the WSK Mielec M 15 Belphegor – a turbofan powered biplane. All tend to be of simple, rugged STOL design. Sometimes a ram air turbine is used as an auxiliary power source for the pumping machinery instead of taking power directly from the engine (because this can be installed without any modifications of the airplane's mechanical systems). In places where dedicated use as an agricultural aircraft is uneconomic, utility types such as the Antonov An 2 biplane and De Havilland Canada DHC 2 Beaver have been used. In the case of helicopters, tanks are placed on or outside the body of the aircraft, while a spray rig, extending outward to the sides, is attached well below the main rotor blades. Hydroseeding is often done by helicopters using tanks and drop systems much like those used for aerial firefighting.
Техникалар
Шашылатын материалдардың таралуын азайту үшін, ауыл шаруашылығы ұшқыштары өңделіп жатқан егістіктердің үстінен ғана ұшуға тырысады. Егістіктер көбінесе ағаштар, телефон сымдары және шаруашылық құрылыстар сияқты кедергілермен қоршалған. Ауыл шаруашылығына арналған ұшақтардың пилот кабиналары апат жағдайында ұшқышты қорғау үшін күшейтілген.
To reduce drift of the sprayed materials, agricultural pilots attempt to fly just above the crops being treated. Fields are often surrounded by obstacles such as trees, telephone lines, and farm buildings. Purpose built agricultural airplanes have strengthened cockpits to protect the pilot if an accident occurs.
Аэропорттан бүркуге қатысты қарама-қайшы пікірлер
Аэрофугалау 1960 жылдан бері пестицидтердің таралуына байланысты экологиялық алаңдаушылықтар тудырып, даулы мәселе болып келді (мысалы, Рейчел Карсонның "Сыбыр көктем" кітабында көрсетілгендей). Қазіргі уақытта оған көптеген шектеулер қойылады, мысалы, Швецияда пестицидтерді шашыруға тыйым салынған, бірақ жаз айларында масалардың көптеп көбейетін аймақтарда ерекше жағдайлар жасалуы мүмкін. Ауадан тыңайтқыштарды тарату да алаңдау тудырады, мысалы, Жаңа Зеландияда тыңайтқыштардың өзендерге енуі, қоректік заттарды тиімдірек пайдалана алатын түрлердің өсуін күшейтіп, эутрофикация деп аталатын процеске әкелді, нәтижесінде су арналарының жанында тыңайтқыш салуға шектеулер енгізілді.
Aerial spraying has been controversial since the 1960s, due to environmental concerns about pesticide drift (raised for example by Rachel Carson's book Silent Spring). It is now often subject to restrictions, for example spraying pesticide is generally banned in Sweden, although exceptions can be made such as for an area plagued by mosquitoes during summer. The aerial spread of fertilizer has also raised concerns, for example in New Zealand fertilizer entering streams has been found to disproportionately promote growth of species that are more able to exploit the nutrients, in a process known as eutrophication, which has led to restrictions on topdressing near waterways.