Кіріспе

Канадалық балет труппасы

Канаданың Ұлттық балеті – 1951 жылы Торонто қаласында, Онтарио провинциясында, алғашқы көркемдік жетекшісі Селия Франкамен құрылған канадалық балет труппасы. Өз оркестрі бар 70 бишіден тұратын Ұлттық балетке 2022 жылдан бері Хоуп Мьюр көркемдік директор ретінде жетекшілік етеді. Әртүрлі репертуарымен танымал компания дәстүрлі, толық көлемді классикалық туындыларды орындайды, заманауи туындыларды қабылдайды және жаңа балеттер жасауға, сондай-ақ канадалық бишілер мен хореографтарды дамытуға ынталандырады. Компанияның репертуарына сэр Фредерик Эштон, Джордж Баланчин, Джон Кранко, Рудольф Нуриев, Джон Ноймейер, Уильям Форсайт, Джеймс Куделька, Уэйн Макгрегор, Алексей Ратманский, Кристал Пит, Кристофер Уилдон, Азюр Бартон, Гийом Кот және Роберт Бине сынды авторлардың туындылары кіреді. Ұлттық балет Канадада және халықаралық сапарларда Лондон, Париж, Гамбург, Мәскеу, Санкт-Петербург, Нью-Йорк, Вашингтон, Лос-Анджелес және Сан-Франциско қалаларында гастрольдік өнер көрсетеді.

Канаданың Ұлттық балеті құрылды

1951 жылы Канададағы екі ірі балет компаниясы – Гвенет Ллойд басқарған Корольдік Виннипег балеті және Борис Волкофф құрған, Торонтода орналасқан Волкофф Канадалық балеті болды. Садлер Веллз Корольдік балетінің үлгісін алғанда, кең ауқымды канадалық балет труппасын құру мақсатымен, канадалық балетті жақтаушылар тобы Канаданың Ұлттық балетін құруға кірісті. Шила Блум, Розмари Винкли және Патрисия Барнс (қыз күйеуі Винкли) – сол кезде Торонтода тұрған, балетке құштар ағылшын қыздары, алғашқы қаржы жинауға жауапты болды, бұл компанияға алғашқы бишілерді, хореографтарды және көркемдік жетекшіні тартуға мүмкіндік берді. Ллойд пен Волкофф екеуі де компанияның алғашқы көркемдік жетекшісі болуға ниет білдірді, бірақ ұйымдастырушылар жаңа балет компаниясы үшін бишілерді әділ таңдаудың жалғыз жолы – сырттан адам шақыру екеніне келісті. Олар британдық биші және хореограф Селия Франканы таңдады, ол би қауымдастығында көптеген байланыстарға ие болды және сол кезде Канадаға тек екі рет келген еді. Франка бастапқыда осы жаңа компанияны басқаруға қызығушылық танытпады; ол Австралия мен Оңтүстік Африкадағы ұқсас шақыруларды қабылдамады және Ұлыбританияда өмір сүруді ұнатты. Дегенмен, 1951 жылы Канадаға фестивальге келгенде, негіздеушілер оны лауазымға қайта шақырды. Франка жұмысты қабылдап, алғашқы көркемдік жетекші болды, ал Волкофф резидент-хореограф болып тағайындалды. Айдың соңында балет труппасы үшін 29 биші таңдалып, Сент-Лоуренс залында алғашқы қойылымға репетиция жасады. Канаданың Ұлттық балет гильдиясының алғашқы қойылымдары үшін Франка классикалық балеттерді таңдады, өйткені ол бишілерге халықаралық би қауымдастығы тарапынан дұрыс бағалануына мүмкіндік береді деп сенді. 1964 жылы Ұлттық балет Торонтодағы 3200 орындық О'Киф орталығын (қазіргі Мердиан залы) үйі ретінде қабылдады. Компания 2006 жылы балет пен операға арналған арнайы салынған және Канадалық опера компаниясымен бөлісетін «Төрт маусым» сахналық өнер орталығының жаңа ғимаратына көшті. 1976 жылы Лондон Корольдік балетінің бұрынғы бас бишісі және «Барлығына арналған балет» балетінің көркемдік жетекшісі Александр Грант Ұлттық балеттің көркемдік жетекшісі болды. Оның басшылығымен компания өзінің репертуарына Фредерик Эштонның бірнеше туындыларын қосты. Канаданың Ұлттық балеті 1979 жылы Лондонның Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында өнер көрсеткен алғашқы канадалық компания болды. 1981 жылы компания Les Grands Ballets Canadiens, Royal Winnipeg Ballet, le Groupe de la Place Royale, Danny Grossman Dance Company, Торонто би театры, Winnipeg Contemporary Dancers және Анна Уайман би театрымен бірге Канаданың би тамашасына қатысты. Бұл би шоу Оттаваның Ұлттық өнер орталығында Канаданың Ұлттық кино кеңесі 1982 жылғы «Гала» деректі фильмі үшін түсірді. 1989 жылы Рид Андерсон көркемдік жетекші болды. 1995 жылы ол үкіметтен қаржыландыруды қысқартуға байланысты наразылық білдіріп, компанияны тастап кетті, ал 1996 жылы директорлық міндетін хореограф Джеймс Куделка қабылдады.

Канаданың ұлттық балет мектебі

Канаданың Ұлттық балет мектебі 1959 жылы Селия Франка мен Джулия Бонди тарапынан құрылды және көптеген жылдар бойы негізін қалаушылардың бірі Бетти Олифант басқарды. Мектептің басты мақсаты – Канаданың Ұлттық балеті үшін, сондай-ақ Канада және әлемнің басқа да компаниялары үшін бишілерді даярлау. Мектептің түлектерінің арасында Франк Августин, Нев Кэмпбелл, Энн Дичберн, Рекс Харрингтон, Карен Каин (Компанияның бұрынғы көркемдік директоры), Джеймс Куделка (Компанияның бұрынғы көркемдік директоры), Вероника Теннант, Мартин Лами, Джон Аллейн, Эммануэль Санду және Мейвис Стейнс (Мектептің көркемдік директоры және бас директоры) бар.

Халықаралық танылу

Рудольф Нуреев 1965 жылы компаниямен биледі және 1972 жылы «Ұйқыдағы сұлу» балетін қою үшін қайтып келді. Оның еңбегі компанияның деңгейін көтерумен байланысты. Карен Кайн мен Франк Августин, NBC-нің екі мүшесі, 1973 жылы Мәскеуде өткен Халықаралық балет конкурсында ең жақсы па-де-де үшін жүлде алды. Келесі жылы, 1974 жылы, Канадада гастрольде жүрген кезде Михаил Барышников Торонтода саяси пана сұрап, Виннипег Корольдік балетіне қосылды. Канадада уақытша оқшауланғаннан кейін, ол Канада Ұлттық балетімен «Силфида» балетінде алғаш рет теледидарда өнер көрсетті. Соңғы кезде компания Лондондағы Корольдік балетімен бірлесіп Кристофер Уилдонның «Қысқы ертегісін» қойды. The New York Times газетінің журналисі Алястер Макоули, «балеттің Лондондағы алғашқы қойылымдарын көргеннен гөрі, Канада Ұлттық балетінің қойылымында, әсіресе Эван Маккидің Леонтестің көркемдік бейнесі үшін, оған көбірек әсер еткенін» айтты. Макоули сондай-ақ Франческо Габриель Фрола, Светлана Лункина және Юргита Дронинаны жоғары бағалады; осы төрт бишінің төртеуі де Каиннің шақыруымен келген. Гермиона (Дронина) мен Леонтес (Макки) арасындағы дуэт «мистер Уилдон үшін маңызды табыс болды».