Кіріспе

Нельсон Киёши Дой (1 қаңтар 1922 – 16 мамыр 2015) – 1974 жылдан 1978 жылға дейін Гавайи штатының алтыншы вице-губернаторы, губернатор Джордж Ариёшидің тұңғыш сайланған әкімшілігінде қызмет еткен. Дой Гавай Демократиялық партиясының мүшесі болды.

Ерте және заң шығару жылдары

Дой Гавайи аралындағы Хило мен Кавайхаеде өсіп, Хонокаа орта мектебінде оқыған. Ол Гавайи университетінде білім алды, онда 1944 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың маусымына дейін Гавайи университеті студенттік қауымдастығының президенті болды. Дой өзінің саяси карьерасын 1950 жылы Гавайи штатының Конституциялық конвенциясында бастады, ол 1959 жылы күшіне енген Гавайи үшін алғашқы штаттық заңдарды жатты. Осы конвенцияда Дой делегаттар арасында "көтеріліп келе жатқан наразылықты" байқады. 1954 жылғы сайлауда бұл наразылық демократтардың үлкен жеңісіне әкелді, олар бұрын республикашылдар басым болған аумақты бақылауға алды. Гавайи аралын өкілдік еткен Дой жеңіске жеткен демократтардың бірі болды. 1954 жылы тұңғыш рет сайланған басқа демократтардың арасында АҚШ сенаторы Дэн Инуйе, бұрынғы губернатор Джордж Ариёши және АҚШ сенаторы Спарк Мацунага болды. 1954 жылғы жеңістен кейін Дой 1955-1959 жылдары Гавайи аумақтық сенатында, ал 1959-1969 жылдары Гавайи штатының сенатында қызмет етті, соның ішінде 1963-1964 жылдары сенат президенті болды. Сенаттағы қызметі кезінде Дой губернатор Джон А. Бернс және Сенаттағы демократтардың жетекшілерімен жиі келіспейтін. 1968 жылы Дой Маккинли орта мектебінде өткен Гавайи Конституциялық конвенциясына қатысқан 82 делегаттың бірі болды. Конвенцияда заңнамалық округтерді қайта бөлу, жыл сайынғы 60 күндік заң шығару сессиясын міндетті ету, судьялардың өкілеттік мерзімін ұзарту, мемлекеттік қызметкерлерге ұжымдық келісімдер жасауға рұқсат беру, жеке тұлғалардың құпиялылығын күшейту, округтік басқаруды кеңейту және Гавайи істері жөніндегі кеңсе құру мәселелері талқыланды. Конвенцияға қатысқан басқа да көрнекті саяси тұлғалардың арасында Джордж Ариёши, Фрэнк Фаси және Патрисия Саики болды.

Сот жүйесі және губернатордың орынбасары

1970 жылы Дой Гавайи штатының заң шығарушы органынан кетіп, Гавайи штатының сот жүйесіне аудандық сот судьясы болып тағайындалды, онда ол бес жыл қызмет етті. Сондай-ақ 1970 жылы Дой Гавайи вице-губернаторы лауазымына қатысты, бастапқыда демократ және губернаторлыққа үміткер Томас Гиллмен одақтасты. Гиллмен саяси тағайындаулар бойынша келіспеушіліктер туындағаннан кейін Дой тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсуге шешім қабылдады. Нәтижесінде, Гилл мен Дойды Джон А. Бернс және Джордж Ариоши жеңіп шықты. 1974 жылы Дой Джордж Ариошидің вице-губернаторлыққа кандидаттығына ие болды. Одан он төрт ай бұрын Ариоши, бұрынғы вице-губернатор, ұзақ жылдар бойы губернатор болған Джон А. Бернстің ауыруынан кейін губернатор міндетін атқарушы болған еді. Ариоши мен Дой жеңіске жетіп, АҚШ-тың кез келген штатының губернаторы және вице-губернаторы лауазымын бір уақытта атқарган алғашқы жапон-американдықтар атанды. Дой штат вице-губернаторы лауазымын атқарған екінші жапон-американдық болды.

Кейінгі жылдар

Вице-губернатор қызметтен кейін Дой Гонолулу қаласының мэрі лауазымына кандидат болды, бірақ Франк Фасиден жеңілді. Дой 1977 жылы Гонолулу марафонында 4 сағат 30 минутта финиш сызығын кесіп, "әйелінен бір минутқа ғана озып шықты". 1977 жылы ол Маршалл аралдарының жоғары сотына тағайындалды. 1985 жылы Дой соттың төрағасы болып тағайындалды. Соттан зейнетке шыққаннан кейін Дой Жапонияның түрлі мектептерінде оқытумен айналысты. Дой Гавайи аралының Үлкен аралындағы Ваймеаға қайтып келді, онда ол Солтүстік Гавайи қауымдық ауруханасын салуға көмектесті.