Кіріспе
1986 жылдан 1994 жылға дейін Гавайи губернаторы Джон Дэвид Вайхи III (1946 жылғы 19 мамырда туған) – 1986 жылдан 1994 жылға дейін Гавайидің төртінші губернаторы қызметін атқарған американдық саясаткер. Ол АҚШ-тың кез келген штатынан сайланған тұңғыш гавайилік текті америкалық азамат. Губернаторлық қызметтен кейін Вайхи елімізде кең танымал адвокат және лоббист болды.
John David Waihee III (born May 19, 1946) is an American politician who served as the fourth governor of Hawaii from 1986 to 1994. He was the first American of Native Hawaiian descent to be elected to the office from any state of the United States. After his tenure in the governor's office, Waihee became a nationally prominent attorney and lobbyist.
Білім
Вайхи Гавайи аралындағы Хонокауда дүниеге келді. Гавайи миссионерлік академиясын бітіргеннен кейін Вайхи Мичиган штатындағы Эндрюс университетінде оқыды. Онда ол бизнес және тарих салалары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Гонолулуға көшіп, Гавайи университеті Маноадағы жаңадан ашылған Уильям С. Ричардсон заң мектебіне түсті. 1976 жылы ол заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Вайхи – «Бүркіт» скауты және Ұлы «Бүркіт» скауты наградасының иегері.
Саясат
Вайхи өзінің саяси мансабын 1978 жылғы Гавайи штатының конституциялық конвенциясына делегат ретінде бастады, онда Гавайи істері басқармасының құрылуына және гавай тілінің штаттың ресми тілі ретінде қабылдануына зор үлес қосты. Кейіннен 1981-1983 жылдары Гавайи штатының өкілдер палатасының демократ мүшесі болып қызмет етті. Вайхи губернатор Джордж Ариёшинің басшылығымен Гавайи штатының вице-губернаторы болып сайланды және 1986 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2008 жылы Вайхи Демократиялық ұлттық конвенциясына делегат ретінде қатысты. 2011 жылы губернатор Нил Аберкромби Вайхиді 195-ші заңмен құрылған Гавайидің туа біткен халқының тізімін жасау комиссиясына тағайындады. Вайхи жалғыз "Ат-ірі" комиссары болып табылады. Келесі жылы, Гавайидің туа біткен халқының тізімін жасау комиссиясы комиссияға тіркелу арқылы Гавайидің туа біткен халқын біріктіру мақсатындағы міндетін орындау бойынша белсенді жұмыс істей бастады. Бұл күш-жігер қазір Канайоловалу деп аталады. Комиссар Вайхи Канайоловалу туралы жиі қойылатын сұрақтардың 11 бөлімнен тұратын бейнежазбаларында баяндалған. Бейнежазбалар Уильям С. Ричардсон құқық мектебінің кампусында, көбінесе құқық мектебінің студенттері мен оқытушыларынан құралған көрермендер алдында түсірілді. Ол Гавайи штатын гавай тілін ресми тіл ретінде қабылдауға ынталандырды. Ол Каполейді Оахудың екінші қаласы етіп салуға көмектескенімен мақтанады.
Басқарушылық
Вайхи штат сенаторы Бен Каетаномен бірге губернаторлыққа кандидат болып сайланды. Каетано екі мерзімге Вайхидің вице-губернаторы болды; екеуі де 1990 жылы қайта сайланды. Оның өкілеттік мерзімінде Гавайиде туризм саласы дамып, шетелдік инвестициялар, әсіресе Жапониядан инвестициялар артты. Гавайи егемендігі мәселесі Гавай Корольдігінің құлатылуының жүз жылдығына (патшайым Лилиуокалани тақтан алынған кезде) байланысты маңызға ие болды. Вайхи 1994 жылы, ол жазған Гавайи конституциясына сәйкес, рөлінің ең жоғары шегіне жеткеннен кейін қызметтен кетті. Оның вице-губернаторы Вайхинің орнын басатын сайлауда жеңіске жетті.
Зейнеткерлік
Губернатор кеңсесін қалдырғаннан кейін Вайхи Вашингтондағы бірнеше ұлттық деңгейдегі заң фирмаларында жұмыс істеді. Ол жеке заңгерлік практикасын және лоббилік фирмасын да ашты. 2002 жылдың қарашасы мен 2003 жылдың қаңтарында өткен екі қосымша сайлауда Вайхи 2002 жылдың 28 қыркүйегінде Патси Минктің қайтысынан бос қалған АҚШ Өкілдер палатасының мандатына үміткер болуды қарастырды. Гавайи сайлау заңдарына сәйкес, Патси Минктің есімін 2002 жылғы қарашадағы жалпы сайлау бюллетенінен шығаруға мүмкіндік болмады, нәтижесінде Минк қайтыс болғаннан кейін қайта сайланды. Вайхи екі қосымша сайлаудан бас тарды және Минктің күйеуінің кандидатурасын қолдады.