Кіріспе

Бакудегі "Қарабоғ" футбол клубы, көбінесе "Қарабоғ" деп аталады, – Әзірбайжанның Премьер-лигасында, Әзірбайжан футболының ең жоғары дивизионында өнер көрсететін кәсіби футбол клубы. Клуб бұрынғы Қарабақ аймағындағы Ағдам қаласынан шыққан, бірақ 1993 жылдан бері Бірінші Таулы Қарабақ соғысы салдарынан туған қаласында ойын өткізбейді. Қазіргі уақытта клуб Әзірбайжанның астанасы Баку қаласында өнер көрсетеді. "Қарабоғ" Премьер-лиганы 11 рет және Әзірбайжан кубогын 7 рет жеңіп алды. "Қарабоғ" "Нефтчи" футбол клубынан кейін Еуропалық турнирлердің топтық кезеңіне өткен екінші Әзірбайжан командасы болды, бұл жетістікті 2014-15 маусымдағы УЕФА Еуропа Лигасында көрсетті. "Қарабоғ" жоғары деңгейдегі УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне өткен алғашқы Әзірбайжан командасы, бұл 2017-18 маусымда орын алды. Клуб басқа кез келген Әзірбайжан командасына қарағанда УЕФА матчтарында көбірек ойнады.

Кеңес дәуірі (1951-1991)

Клуб 1951 жылы Ағдам қалалық стадионы салынғаннан кейін "Мехсул" ретінде құрылды; сол кезде кәсіби футбол командасын құруға батыл қадам жасалды. Нәтижесінде, "Мехсул" атауымен ойнаған "Қарабағ" футбол клубы 1966 жылы Әзербайжан КСР чемпионатына қатысты. Сол жылы клуб жергілікті чемпионатта төртінші орынға ие болды. "Қарабағ" төрт жыл қатарынан жергілікті чемпионатқа қатысып, екінші орынды ең жақсы нәтиже ретінде көрсетті (1969 жылы). Бірақ 1969 жылдан кейін, салғырттық пен қаржылық қолдаудың жетіспеуіне байланысты команда шамамен он жылға чемпионаттан шықты. Команда "Имарат" стадионынан Бакуге көшірілуге мәжбүр болды, ал команданың бұрынғы бас бапкері және ойыншысы Аллаверди Багиров соғыста қаза тапты. Осы қиындықтарға қарамастан, 1993 жылы "Қарабағ" Жоғары лиганы және Әзербайжан кубогын жеңіп алды. 1998 жылдан 2001 жылға дейінгі кезеңде клубты қаржылық проблемалар мазалады, алайда 1999 жылғы УЕФА Интертото кубогында Израильдің "Маккаби Хайфа" командасын клубтың аңызы Мушфиг Гусейновтың екі голының арқасында еуропалық жарыста өз алаңынан тыс жеңіске жеткен алғашқы әзербайжандық команда болды. "Қарабағ" Әзербайжан атынан УЕФА Кубок иегерлері кубогы мен УЕФА кубогында көптеген рет өнер көрсетті. Бұл проблемалар 2001 жылы Әзербайжанның ірі холдинг компанияларының бірі – "Азерсун Холдинг" командаға демеушілік жасаған кезде жеңілдетілді. Команда екі маусым бойы "Қарабағ Әзірсун" деген атауды қолданды, бірақ 2004 жылы өзінің бастапқы атауын қайтарып алды.

Гурбан Гурбанов дәуірі (2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2008 жылы 2008–09 маусымының басталысынан бір апта бұрын Расим Караның күтпеген түрде «Хазар Ланкаран» клубына кетіп қалғаннан кейін, бұрынғы әзербайжандық футбол жұлдызы Гурбан Гурбанов бас бапкер болып тағайындалды. Гурбан Гурбановтың басшылығымен «Қарабағ» әзербайжан футболында кең таралған стратегияны елемеді: шетелдік ойыншыларды алудан бас тартып, жергілікті таланттарды дамытуға баса назар аударды. Гурбанов өзімен бірге «тики-така» стилін әкелді, ол қысқа пас берулермен, ұзақ уақыт бойы допты ұстаумен және ойыншылардың позицияларын жиі алмастыруымен сипатталады. Гурбановтың басшылығымен «Қарабағ» Еуропадағы ең табысты әзербайжандық футбол клубтарының біріне айналды (қатарынан үш рет жеңіске жетті), сондай-ақ УЕФА Еуропа лигасының плей-офф кезеңіне өтіп, «Розенборгты» жеңіп, «Хонка» (Финляндия) клубын еңсерді. Еуропалық жарыстардағы жетістіктері Гурбан Гурбановты әзербайжандық ең сәтті жаттықтырушылардың бірі ретінде таныстырды. 2010 жылы клуб Бакуде «Металлург Скопье» клубын 4:1 есебімен жеңіп, «Висла Краковты» жеңіп, екінші жыл қатарынан плей-оффқа өтіп, еуропалық жарыстардағы ең маңызды жеңіске жетіп, әзербайжандық рекорд орнатты. 2011 жылы клуб Гаргждайда «Банга Гаргждай» клубын 4:0 есебімен жеңіп, осы рекордты қайталады. Алайда, 2011–12 маусымы «Қарабағ» үшін көңіл көншітпейтіндей аяқталды, себебі клуб төртінші орынға ие болып, еуропалық жарыстардан шығып қалды. 2013 жылы «Қарабағ» үшінші рет Еуропа лигасының плей-офф кезеңіне өтті. 2014 жылдың мамыр айында «Қарабағ» 21 жылдан кейін екінші лига титулын жеңіп алды. Бір айдан кейін «Ред Булл Зальцбургты» жеңіп, клуб УЕФА Чемпиондар лигасының үшінші кезеңінде жеңіске жеткен алғашқы әзербайжандық команда атанды. 2014 жылдың тамызында клуб соңғы бес маусымда төртінші рет Еуропа лигасының плей-офф кезеңіне өтті. 2014 жылы «Қарабағ» 2014–15 жылғы Еуропа лигасының топтық кезеңіне қатысып, еуропалық жарыстардың осы кезеңіне жеткен екінші әзербайжандық команда болды. 2014 жылдың 23 қазанында украиналық «Днепр» клубын 1:0 есебімен жеңгеннен кейін, команда Еуропа лигасының топтық кезеңінде жеңіске жеткен алғашқы әзербайжандық клуб атанды. 2017 жылы «Шериф Тирасполь» клубын жеңгеннен кейін «Қарабағ» алғаш рет УЕФА Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне жолдама алды. Бірінші ойында олар Бакуде «F.C. Copenhagen» клубын 1:0 есебімен жеңді. Екінші ойында 2:1 есебімен жеңілгеніне қарамастан, «Қарабағ» саяхатта гол соғып жеңіске жетіп, УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне жеткен алғашқы әзербайжандық команда атанды. Олар C тобында «Челси», «Атлетико Мадрид» және «Рома» клубтарымен бірге ойнады, онда алты ойында екі тең және төрт жеңіліспен екі ұпай жинады. 2021 жылдың шілдесі мен тамызында «Қарабағ» алғаш рет УЕФА Еуропа Конференция лигасының топтық кезеңіне қатысты. «Қарабағ» іріктеу кезеңдерінде «Ашдодты» (0:0 және 1:0), «АЭЛ Лимассолды» (1:1 және 1:0) және «Абердинді» (1:0 және 3:1) жеңіп, жолда қалдырды. 27 тамызда «Қарабағ» 2021–22 жылғы УЕФА Еуропа Конференция лигасының H тобында «Базель», «Қайрат» және «Омония» клубтарымен бірге ойнады. Олар топта екінші орын алып, нокаут кезеңіне өтті. 2023–24 маусымында «Қарабағ» Еуропа лигасының топтық кезеңіне өтті, онда «Байер Леверкузен» клубынан кейін екінші орынды иеленді. Одан кейін «Қарабағ» нокаут кезеңінде «Брага» клубымен тең түсті. Бірінші ойын «Қарабағтың» 4:2 есебімен жеңісімен аяқталды. Екінші ойында «Брага» қалыпты уақытта 2:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ қосымша уақытта португалиялықтар 3:2 есебімен жеңіп, «Қарабағ» 6:5 есебімен жеңіске жетті, осылайша кез келген УЕФА клубтық жарыста 16-ға дейін жеткен алғашқы әзербайжандық команда атанды. 16-ға дейінгі кезеңнің жеребесінде олар топтық кезеңде ойнаған «Байер Леверкузен» клубына қарсы шықты. Клуб үйде өткен бірінші ойында «Байер Леверкузен» клубымен 2:2 есебімен теңесті, бірақ екінші ойында Патрик Шиктің соңғы минуттағы екі голынан кейін жеңіліске ұшырады, бұл ойынды 3:2 есебімен аяқтады.

Стадион

Клуб бұрын Азербайжанның Таулы Қарабақ аймағындағы Агдам ауданындағы ең көп халқы бар Кузанлы қаласында орналасқан Гузанли Олимпиадалық стадионын пайдаланған. Клубтың бастапқы үй стадионы болған Имарат стадионы Бірінші Таулы Қарабақ соғысы кезінде Армения әскерінің артиллериялық шабуылдарынан қирады. 2012 жылы жаңа футбол стадионы – «Азерсун Арена» құрылысы жарияланды, ол 2015 жылдың маусым айында ашылды. «Азерсун Арена» – Азербайжанның Баку қаласындағы Сураханы елді мекеніндегі көп мақсатты футбол стадионы. Қазіргі уақытта ол клубтың Азербайжан Премьер-лигасының үй стадионы ретінде қолданылады және 5800 адамға арналған. Баку Олимпиадалық стадионы мен Тофик Баһрамов Республикалық стадионы УЕФА Чемпиондар лигасы мен УЕФА Еуропа лигасы ойындары үшін пайдаланылады. «Қарабағ» үшін рекордтық көрермендер саны 2017 жылдың 27 қыркүйегінде УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде «Ромаға» қарсы өткен матчта 67 200 жанкүйерді құрады. 2023 жылдың 21 желтоқсанында «Қарабағ» 2023–24 жылғы Азербайжан кубогы матчын Ханкендидегі Ханкенди стадионында МОИК Бакумен өткізді, бұл Екінші Таулы Қарабақ соғысы аяқталғаннан кейін Қарабақ экономикалық аймағында өткен алғашқы матч болды.

Қолдаушылар

Қарабақтың көп бөлігі жергілікті Ағдам халқынан қолдау алғанымен, олар Әзірбайжанның қалған бөлігінде де зор қолдауға ие. Бұл, негізінен, соғыс зардап шеккен Таулы Қарабақ аймағын лигада өкілдік ететін жалғыз команда болғандықтарына байланысты. Бұл клуб – өткеннің жалғыз қалдығы және жарты миллионнан астам әзірбайжандық ішкі қақтығыстан қоныс аударған адам үшін үміт пен мақтаныш белгісі. Соңғы жылдары, алаңдағы жетістіктерінің арқасында, клуб Таулы Қарабақ шекарасына жақын орналасқан босқындардың қоныстарында тұрақтылықты және дамуды нығайтатын жастарға арналған арнайы жобаларды іске қоса алды. Клубтың "Имарат", "Қарабақ Ордасы", "Қарабақ жігіттері" және "Қарабақ әйелдері" сияқты бірнеше жанкүйерлік топтары бар. Бұл топтар көбінесе Қарабақтың ойындарына тегін билеттер алады, бұл клубқа жанкүйерлерден көбірек қолдау жинауға көмектеседі.

Сырты мен түстері

Клуб эмблемасындағы герб – Қарабақтың символы. Оны ағылшын дизайнерлері жасаған, ол Қарабақ жылқысына негізделген. Жылқы – клубтың «Жылқышілер» деген лақап атынан шыққан; ол клубтың бағдарламалары мен шарфтарында бұрыннан болғанымен, герб 2004 жылға дейін жейдеге қойылмаған. Гурбан Гурбановтың тағайындалуынан кейін, «Қарабақтың» тартымды ойын стилі жанкүйерлерді команданы «Qafqazın Barselonası» («Кавказдың Барселонасы») деп атауға итермеледі, бұл Еуропадағы «Барселонаның» жетістіктерімен байланысты. Клуб кейде «Qaçqın Klub» («Босқындар клубы») деп те аталады, себебі ол Таулы Қарабақ жанжалы мен Әзірбайжандағы босқындар мәселесіне қатысты консервативті ұстанымды ұстанады.

УЕФА клубтық рейтингтері

Жаңартылған 08.03.2024
Орын Команда Коэффициент 54 Янг Бойз34.50055 Фенербахче34.00056 Фиорентина33.00057 Қарабағ33.00058 Реал Бетис33.00059 Селтик32.00060 Галатасарай31.500

Ағымдағы құрам

Жақындағы трансферлер туралы ақпарат алу үшін, 2023–24 Қарабағ ФК маусымы, 2023 жылғы жазғы трансферлер және 2023–24 жылғы қысқы трансферлер беттерін қараңыз.

Қосалқы топ

Қарабағ-2 командасы 2018 жылдан бері Әзірбайжан бірінші лигасынде ойнайды.

Трансферлер

Жоғарғы трансфер 2023 жылдың қаңтарында келісілді, 26 жастағы бразилиялық шабуылдаушы жартылай қорғаушы Кади Борхес 2,00 миллион еуроға Ресейдің "Краснодар" клубына ауысты.

Жазбаларды беру

1. Кады Борхес Краснодар €2.00 млн 2023
2. Ибрагим Ваджи Сент-Этьен €1.00 млн 2022
3. Дино Ндлову Чжэцзян кәсіби €0.65 млн 2018
4. Мұса Гурбанли Дюргарден €0.50 млн 2023
5. Оусу Квабена Ференцварос €0.50 млн 2023

Танымал мәдениетте

Қарабағ футболдық симуляция ойыны Pro Evolution Soccer 2015 және 2016 жылдарында көрсетілген.

Жек көтерушілік сөздерді тыйым салу

2020 жылдың қазан айында Таулы Қарабақ соғысы кезінде Армения футбол федерациясы «Қарабоғ» клубын санкциялауға шақырды, себебі клубтың PR және медиа менеджері Нұрлан Ибрагимов әлеуметтік желіде «барлық армяндарды, ересек-баласын қарастырмай, өлтіруге» шақырып, жеккөрушілік сөздер айтты. УЕФА армяндарға қатысты «расистік және басқа да кемсітушілік мінез-құлқы» үшін клубтың өкілін футболға қатысты кез келген қызметтен уақытша шеттету туралы хабарлады. «Қарабоғ» клубы мәлімдеме жасап, Ибрагимовтің «Гәнжә мен Бардаға жасалған зымыран шабуылдарының жаңалықтарын көріп психологиялық жарақат алғанын» айтты, сондай-ақ қызметкерлерін «осы сезімтал кезеңде мұндай ақпарат таратудан бас тартып, адамзаттық қағидаларды сақтауға және мемлекетіміздің заңдарына толыққанды бағынуға» шақырды. Ибрагимов басқа ұлтқа қатысты қатыгездік танытып, ұлттық, нәсілдік немесе діни жеккөрушілікті қоздырғаны және әлеуметтік желіде эмоциялық мінез-құлық танытқаны үшін әкімшілік жазаға тартылды. 26 қарашада УЕФА «Қарабоғ» клубының шенеунігін өмір бойына футболдан шеттетті және клубқа 100 000 евро айыппұл салды. УЕФА санкциясынан кейін көп ұзамай Ибрагимов Арменияда іздеуге берілді деп хабарланды.