«Әнші детектив» (1986) – BBC телесериалы, Деннис Поттердің туындысы. Майкл Гэмбон басты рөлде. Телевизия тарихындағы үздік британдық бағдарламалардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1986 жылғы BBC телесериалы, драмалық туынды
1986 BBC television serial drama
the television miniseries
«Әнші детектив» – Дэннис Поттер жазған, Майкл Гэмбон ойнаған және Джон Амиел режиссерлік еткен BBC телесериалы. Оның алты бөлімі: «Тірі тері», «Ыстық», «Керемет күндер», «Ишараттар», «Шапақтап», «Кім жасады?». Сериал Ұлыбританияда BBC1 арнасында 1986 жылы 16 қарашадан 21 желтоқсанға дейін, жексенбі күндері көрсетілді, содан кейін АҚШ-та PBS және кабельді телеарналар арқылы көрсетілді. Ол 1989 жылы «Пибоди» сыйлығын жеңіп алды. Британдық кино институтының 2000 жылы саладағы мамандар дауыс берген 100 ең үздік британдық телебағдарламасының тізімінде 20-шы орынға ие болды. 1992 жылы Телекөнер және радио мұражайында Деннис Поттерге арналған ретроспективалық көрмеге қосылып, Нью-Йорк және Лос-Анджелестегі мұражай коллекцияларының тұрақты экспонатына айналды. Австралиялық телерадиокорпорациясы бірлесіп өндіріске қаржы бөлді. Сериал 2003 жылдың 15 сәуірінде АҚШ-та, ал 2004 жылдың 8 наурызында Ұлыбританияда DVD форматында жарық көрді. Қазіргі таңда Ұлыбританияда BBC iPlayer арнасында 2024 жылдың қараша айына дейін көрсетілуде.
The Singing Detective is a BBC television serial drama, written by Dennis Potter, starring Michael Gambon and directed by Jon Amiel. Its six episodes are "Skin", "Heat", "Lovely Days", "Clues", "Pitter Patter" and "Who Done It". The serial was broadcast in the United Kingdom on BBC1 in 1986 on Sunday nights from 16 November to 21 December, with later PBS and cable television showings in the United States. It won a Peabody Award in 1989. It ranks 20th on the British Film Institute's list of the 100 Greatest British Television Programmes, as voted by industry professionals in 2000. It was included in the 1992 Dennis Potter retrospective at the Museum of Television & Radio and became a permanent addition to the museum's collections in New York and Los Angeles. There was co production funding from the Australian Broadcasting Corporation. The series was released on DVD in the US on 15 April 2003 and in the UK on 8 March 2004. It is currently being screened in the UK on BBC iPlayer until November 2024.
Сюжет
Мистикалық жазушы Филип Э. Марлоу жазушылық дағдарысқа тап болып, ауруханаға түседі, себебі оның псориаздық артропатиясы – созылмалы тері және буын ауруы – күшті сатыда, бүкіл денесінде жаралар мен ойықтар пайда болып, қолы мен аяқтарының қимылын шектейді. Денис Поттер осы аурудан зардап шекті және соңғы эпизодта Марлоу сияқты, қаламды қолына байлап жазды. (Жағдайы ауыр болғанымен, Марлоудың халi Поттермен салыстырғанда қасақана жеңілдетілген, оның терісі кейде жарылып, қан кетуі мүмкін еді.) Ұдайы ауырсыну, аурудың салдарынан туған қызба және дәрі-дәрмек қабылдаудан бас тартудың нәтижесінде Марлоу фантастикалық әлемге еніп кетеді, ол оның Чандлерлік романы "Әнші детектив" төңірегінде құрылады. Бұл – қашып құтылуға және нуар стиліндегі детективтік оқиға, онда детектив (сондай-ақ "Филип Марлоу" деп аталған) ән сарайында ән салып, "ән салмайтындар" бас тартқан жұмыстарды қабылдайды. Марлоу "сюжеттік арманға" беріліп, жұмыс істеп тұрған сюжетке қатысты әртүрлі шешімдерді ойлап табады, қай сюжеттік элемент қай кейіпкерге немесе жағдайға ең дұрыс келетінін анықтап, сонымен қатар ойынан шығатын идеяларды да пайдаланады және басқа өзгерістер енгізілген кезде енді қажет болмайтын оқиғаның бөліктерін (кейбір ойлармен бірге) тастап жібереді. Нағыз Марлоу бала кезінде Англияның ауылдарында өткен шақтарын, анасының соғыс уақытындағы Лондондағы өмірін есіне алады. Ауылдық жер – Дин орманы, Поттердің туған жері және түсірілімдер өткен орын, оны "Орманы" деп атайды. Анасының өзін-өзі өлтіруі – сериядағы бірнеше қайталап тұратын суреттердің бірі; Марлоу оны кісі өлтіру құпиясында (іштей болсын, болмасын) пайдаланады және кейде оның бейнесін өзінің өміріндегі әртүрлі әйелдермен, нақты және қиялмен ауыстырады. Қара құпия ешқашан шешілмейді; соңында ашылған нәрсе – одақтастар мен кеңестік агенттердің қорғауындағы контрабандалық нацистік соғыс қылмыскерлерін қамтитын қасақана бүктелген сюжет. Бұл, мүмкін, Марлоудың көркем әдебиетте "барлық меңзеулер, бірақ ешқандай шешім жоқ" деген көзқарасын көрсетеді. Аурухана, нуар триллері және соғыс уақытындағы Англияның үш әлемі Марлоудың санасында жиі бірігіп, төртінші қабатты құрайды, онда әдетте мүмкін емес кейіпкерлер арасындағы қарым-қатынастар (мысалы, ойдан шығарылған кейіпкерлердің нақты емес кейіпкерлермен өзара әрекеттесуі) орын алады. Бұл романның кейіпкерлері Марлоудың көптеген достары мен жауларын (көрінетін немесе болмаса) бейнелейтіндігінен көрінеді, әсіресе "нақты" және нуар әлемдеріндегі антагонист ретінде пайда болатын Марлоудың анасының сүйіктісі Реймонд (бірақ "нақты" Бинни/Финни де соңында фантазия екені белгілі). Бинниді зұлым ретінде пайдалану себебі – Биннидің Марлоудың анасымен зина жасауы және бір мезгілде (әлдеқимде ашық түрде) Марлоудың әкесіне опасыздық жасауы, ал Марлоу әкесін жақсы көрген. Марлоу ата-анасының ажырасуына, тіпті анасының өзін-өзі өлтіруіне себепкер болды деп ойлайтындығынан туындаған кінәсы бала кезіндегі естелігімен күшейеді, ол жас Марк Бинниді тәртіпті ұстаздың (Джанет Хенфри) үстеліне нәжіс тастағаны үшін айыптап отырды. Әділ Бинни сынып алдында аяусыз ұрып-соғылады, ал Марлоу "ақиқатты" айтқаны үшін мақталады. Бұл оқиғалар Марлоуды мазалайды және Марлоуды өлтіруге бел буған көлеңкелі зұлымдардың бірі шын бала, Марк Биннидің ересек нұсқасына өте ұқсас. Нағыз Марк Бинни ақырында психиатриялық мекемеде аяқтайды, Марлоу кейін психиатрға мойындады. Зұлым Бинни/Финни кейіпкері екі шындықта да өлтіріледі. Әрбір шындықта Бинни/Финни/Марктің кінәсі Марлоудың қиялының өнімі екені айтылады, өйткені бір жағдайда әйелінің сүйіктісі Финни жоқ. Екінші жағдайда, бұл Марлоу кінәлі деп таңдаған кейіпкердің аты және баланың кінәсі Марлоу мұғаліміне айтқан өтірік. Соңында Марлоу өлтірушіні таңдайды, ол ересек Бинниге көбірек ұқсайды, өзі өлсін деп, осылай өсуді көрсетеді. Джанет Хенфри бұған дейін Поттердің бұрынғы телеспектаклі Stand Up, Nigel Barton-да дәл сол кейіпкерді ойнаған. Марлоудың бала кезін Линдон Дэвис ойнайды, ал Марк Биниді (мектеп оқушысы) Уильям Спикман ойнайды; Дэвис пен Спикман Глостерширдегі Поттердің туған жері Дина орманына жақын орналасқан Чойзен Хилл мектебінде замандас болды. Кейбір актерлер бірнеше рөл ойнайды. Марлоу мен оның әнші детективтің рөлін Майкл Гэмбон ойнайды. Патрик Малахайд үш кейіпкерді ойнайды – қазіргі Фини, Марлоу бұрынғы әйелі Николамен қарым-қатынаста деп санайды, оны Джанет Сузман ойнайды; қиялданған Бинни, кісі өлтірудің басты кейіпкері; және Реймонд, Марлоудың әкесінің досы, оның анасымен (Элисон Стэдман) қарым-қатынаста. Стэдман Марлоудың анасын және құпиялы "Лилиді", кісі өлтірудің құрбандарының бірін ойнайды. Серияның соңында Марлоу мен Никола қарым-қатынастарын жаңартқандай көрінеді.
Mystery writer Philip E. Marlow is suffering writer's block and is hospitalized because his psoriatic arthropathy, a chronic skin and joint disease, is at an acute stage, forming lesions and sores over his entire body and partially crippling his hands and feet. Dennis Potter suffered from this disease and he wrote with a pen tied to his fist in much the same fashion Marlow does in the last episode. (Although severe, Marlow's condition was intentionally understated compared to Potter's, whose skin would sometimes crack and bleed.) As a result of constant pain, a fever caused by the condition and his refusal to take medication, Marlow falls into a fantasy world involving his Chandleresque novel The Singing Detective, an escapist and noir adventure about a detective (also named "Philip Marlow") who sings at a dance hall and takes the jobs refused by "the guys who don't sing". Marlow is "plot dreaming", trying out various solutions to a working plot in his head, deciding as he goes what plot element works best with what character or situation, interspersed with bits of ideas that occur to him off the top of his head and discarding (with some afterthoughts) parts of his story that no longer work when other changes have been made. The real Marlow also experiences flashbacks to his childhood in rural England and his mother's life in wartime London. The rural location is the Forest of Dean, Potter's birthplace and the location for filming, referred to as 'the Forest.' The suicide of his mother is one of several recurring images in the series; Marlow uses it (whether subconsciously or not) in his murder mystery and sometimes replaces her face with different women in his life, real and imaginary. The noir mystery is never solved; all that is ultimately revealed is an intentionally vague plot involving smuggled Nazi war criminals being protected by the Allies and Soviet agents attempting to stop them. This perhaps reflects Marlow's view that fiction should be "all clues and no solutions". The three worlds of the hospital, the noir thriller and wartime England often merge in Marlow's mind, resulting in a fourth layer, in which character relationships that would otherwise be impossible (e. g., fictional characters interacting with non fictional characters) occur. This is evident in that characters in the novel represent many of Marlow's friends and enemies (perceived or otherwise), particularly Raymond, Marlow's mother's lover, who appears as the antagonist in the "real" and noir worlds (although the "real" Binney/Finney is ultimately a fantasy as well). The use of Binney as a villain stems from the fact that Binney committed adultery with Marlow's mum and simultaneously (and perhaps publicly) cuckolded Marlow's dad, whom Marlow loved. Marlow's guilt at his apparent belief that he caused his parents' separation and even his mother's suicide is exacerbated by his early childhood memory when he framed young Mark Binney for defecating on the desk of a disciplinarian elementary teacher (Janet Henfrey). The innocent Binney is brutally beaten in front of the classroom and Marlow is lauded for telling the "truth". These events haunt Marlow and one of the shadowy villains who apparently is determined to kill Marlow looks very much like an adult version of the real child, Mark Binney. The real Mark Binney eventually ends up in a mental institution, as Marlow confesses later to the psychiatrist. The villainous Binney/Finney character is killed off in both realities. It is suggested that in each reality, the guilt of Binney/Finney/Mark is entirely the product of Marlow's imagination as, in one case, Finney, the wife's lover, does not exist. In the other, it is the name of the character Marlow chooses as the guilty party and the boy's guilt is a lie told by Marlow to his teacher. In the end, Marlow chooses a killer, who looks more like adult Binney, to live and himself to die, thus showing growth. Janet Henfrey has previously played the same character in Potter's earlier TV play Stand Up, Nigel Barton. Marlow as a boy is played by Lyndon Davies, while William Speakman plays Mark Binney (schoolboy); Davies and Speakman were contemporaries at Chosen Hill School in Gloucestershire, close to Potter's birthplace of the Forest of Dean. Some members of the cast play several roles. Marlow and his alter ego, the singing detective, are played by Michael Gambon. Patrick Malahide plays three characters—the contemporary Finney, who Marlow thinks is having an affair with his ex wife Nicola, played by Janet Suzman; the imaginary Binney, a central character in the murder plot; and Raymond, a friend of Marlow's father who has an affair with his mother (Alison Steadman). Steadman plays Marlow's mother and the mysterious "Lili", one of the murder victims. At the end of the serial, Marlow and Nicola appear to have repaired their relationship.
Өндіріс
Поттердің түпнұсқа сценарийінде ауруханалық көріністер теледидар (видео) камераларымен, ал нуар көріністер кинокамераларымен түсірілуі жоспарланған еді. Ал, өткен шаққа қатысты материалдар (Марлоудың балалық шағы) қара-ақ түспен түсірілді. Марлоудың көріп тұрған елестері, 1944 жылғы Реймонд Чандлердің "Қош бол, сүйіктім" романының киноадаптациясы – Дик Пауэлл Марлоу рөлінде ойнаған "Қорқынышты сүйкімділік" фильміндегі Филип Марлоуға ұқсас. Пауэлл кейіннен радиодағы "Ричард Даймонд, жеке детектив" бағдарламасында "әндер салатын детектив" рөлін ойнап, әр бөлімнің соңында өзінің сүйіктісі Хелен Ашерге (Виргиния Грегг) серенада айтатын еді. Соңғы бөлімде Агата Кристидің "Роджер Акройдтың өлімі" романына сілтеме жасалады. Бұл Марлоудың сенімді емес баяндаушы екенін көрсетеді.
In Potter's original script, the hospital scenes and noir scenes were to be shot with television (video) and film cameras respectively, with the period material (Marlow's childhood) filmed in black and white. Marlow's hallucinations are not far from the Philip Marlowe in Murder, My Sweet, the 1944 film adaptation of Raymond Chandler's Farewell, My Lovely, which stars Dick Powell as Marlowe. Powell himself would later portray a "singing detective" on radio's Richard Diamond, Private Detective, serenading his girlfriend, Helen Asher (Virginia Gregg), at the end of each episode. A reference is made in the last episode to a novel by Agatha Christie, The Murder of Roger Ackroyd. This may be meant to suggest that Marlow is an unreliable narrator.
Ықпал
"Әнші детектив" теледидар индустриясында үлкен әсер етті, көрермендер саны аса жоғары болмаса да. Сериал Америкада сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Стивен Бочко "Cop Rock" (1990) сериалының басты шабыты осы сериал екенін айтты, бірақ "Әнші детективтен" айырмашылығы, Бочконың драмасында бұрыннан бар туындылардың орнына арнайы жазылған музыкалық номерлер қолданылған. Сериал 2003 жылы Роберт Дауни-көпші және Мел Гибсонның қатысуымен американдық фильмге бейімделді, оқиға орны АҚШ-қа көшірілді. Британдық "Elbow" рок-тобы өз атын сериалдағы "elbow" – "ағылшын тіліндегі ең әдемі сөз" деп айтылған сөйлемнен алды.
Although The Singing Detective did not meet with spectacular viewing figures, it proved influential within the television industry. The serial met with considerable critical praise in America. Steven Bochco has credited the serial as the chief inspiration for Cop Rock (1990), although unlike The Singing Detective, Bochco's drama features specially recorded musical numbers rather than existing work. The serial was adapted into a 2003 American film featuring Robert Downey Jr. and Mel Gibson, with the locations changed to the United States. The British rock band Elbow took their name from a line in the series that declared elbow the "loveliest word in the English language".