Кіріспе

Француз-канадтық суфражист, саясаткер және белсенді Мари Тереза Касгрен, ., тумасы Форже (10 шілде 1896 – 3 қараша 1981) – француз-канад феминисті, реформатор, саясаткер және сенатор. Ол Квебек провинциясындағы әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күрестің жетекшісі, сондай-ақ Канададағы саяси партияны басқарған алғашқы әйел болды. Өмірінің соңғы жылдары ол ядролық қаруға қарсы шығып, тұтынушылардың құқығын қорғайтын белсенді болды. Бекем федералист болған ол, 83 жасында 1980 жылғы Квебек тәуелсіздігі туралы референдумда «Жоқ» деп дауыс беруді қолдады.

Отбасы және ерте өмірі

Квебек қаласының жанындағы Сент-Ирене-ле-Бенде туған Тереза, бай отбасында өсті, оның анасы Бланш, Леди Форже (туған тегі Макдональд), әкесі Сер Родольф Форже – бай кәсіпкер және консервативті парламент мүшесі болатын. 1905 жылы, сегіз жасында, Монреальге жақын жердегі Саулт-о-Реколледегі "Сакре-Кер әйелдері" мектебінде пансионда оқыды. Бітірген соң университетте оқуын жалғастыруды армандады, бірақ әкесі әйелдер үшін оқудың қажеттілігін көрмегендіктен қарсы болды. Оның ойынша, Тереза болашақта оның деңгейіне лайық әйел болу үшін үй шаруасын жүргізуді үйренуі керек еді. 1916 жылы, жиырма жасында, ол бай либерал саясаткер Пьер Франсуа Касгренге үйленді, олар төрт бала тәрбиеледі. Терезаның әкесі, Сер Родольф, 1904 жылғы жалпы сайлаудан бері Шарлево округін консерватор ретінде өкілдік етіп келді. Оның күйеуі Пьер Касгрен, либералдық партиядан Лауриер либералы ретінде, әскери шақыруға қарсы болды және жаңа Шарлево-Монтморенси округінен үміткерлікке түсті. Ол жалпы сайлауда сайланды.

Әйелдердің сайлау құқығы

Тереза Касгрен 1918 жылдың көктемінде күйеуімен бірге парламент сессиясының ашылуына қатысу үшін ұлттық астана Оттаваға барды. Оттавада болған кезінде ол әйелдердің дауыс беру құқығының маңыздылығын түсінді. 1917 жылғы Канада федералды сайлауына дейін әйелдердің федералды сайлауда дауыс беруге құқығы болмаған. Сайлауға дейін премьер-министр Борденнің үкіметі Соғыс кезеңіндегі сайлау туралы заңды қабылдады, ол шетелдегі әскерилердің әйелдеріне, жесірлеріне, аналарына және қарындастарына дауыс беру құқығын берді. Бұл соғысқа қолдау көрсету үшін дауыс жинауға бағытталған нақты әрекет болғанымен, Канададағы әйелдердің сайлау құқығы үшін маңызды қадам болды. Борден үкіметі кейіннен Әйелдердің сайлау құқығы туралы заңды қабылдады, ол 1919 жылдан бастап жиырма бір жасқа толған барлық канадалық әйелдерге федералды сайлауда дауыс беру құқығын берді. Федералдық деңгейдегі осы өзгерістерге және басқа провинциялардың көпшілігінде әйелдердің сайлау құқығының кеңеюіне қарамастан, Квебек әйелдері провинциялық сайлауларда дауыс бере алмады. Мұндай заңға өзгеріс енгізуге қарсылық күшті болды, әсіресе дін қызметкерлері мен консервативті элита тарапынан. Касгрен жиырма жыл бойы Квебектегі әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті басқарды. Оның табандылығы, күйеуі арқылы саяси байланыстары (кейін ол Төменгі палатаның спикері болды), басшылық қабілеті және жігерлендіруге шамасы, оған Квебек әйелдерінің дауыс беру құқығын алу мақсатына жетуге көмектесті. Ол 1921 жылы провинциялық франшиза комитетін құрды және әйелдердің құқықтары үшін науқан жүргізді, ықпалды адамдарға көптеген хаттар жазды, Квебек қаласындағы провинциялық астанаға жыл сайын сапарлады және радио арқылы әйелдердің құқықтарын қорғады.

Сайлау саясаты

1941 жылдың соңында Касгреннің күйеуі Квебек Жоғарғы сотына тағайындалды. Ол Либералдық партиядан Шарлево-Сагвенай сайлау округінен сайлауға түсу үшін ұсыныс сұрады, бұл округ бұрын оның әкесі және кейін күйеуі басқарған еді, бірақ партия оның кандидатурасын қабылдамады.

Сенатор және кейінгі өмірі

Премьер-министр Пьер Трюдо 1970 жылы Касгрэйнды Канада Сенатына тағайындады, ол онда тоғыз ай бойы тәуелсіз сенатор ретінде жұмыс істеді, содан кейін міндетті зейнеткерлік жасына – 75 жасқа жетті. Сенатор ретінде ол премьер-министрдің Вьетнамда қанадалық жасалған напалм мен дефолианттарды қолдану саясатын сынап сұрақ қойды.

Өлім

Тереза Касгрен 1981 жылы Монреальде қыздарының бірімен бірге тұрып қайтыс болды. Ол Монреальдегі Нотр-Дам-де-Нёж зиратында жерленген.

Жарияланымдар

Тереза Ф. Касгрен, Une femme chez les hommes (Монреаль: Éditions du Jour, 1971)
Тереза Ф. Касгрен, «Ерлер әлеміндегі әйел» (Торонто: МакКлелланд және Стюарт, 1972)