Кіріспе
Американдық актер (1906–2005)
американдық актер Эдвард Альберт Хаймбергер (22 сәуір 1906 – 26 мамыр 2005) – американдық актер және гуманитар. Ол екі рет «Оскар» сыйлығының «Ең үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды; алғашқы номинация 1954 жылы «Римдегі демалыс» фильміндегі рөлі үшін, екіншісі 1973 жылы «Жүрек сыны» фильмі үшін болды. Ол бір жасқа толғанда оның отбасы Миннеаполиске, Миннесота штатына көшкен. Жас Эдвард алты жасында газет сатушы болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның неміс тегінен сыныптастары оны «жау» деп қысымға алды. Ол Миннеаполистегі Орталық орта мектепте оқыды және драма үйірмесіне қосылды. Оның сыныптасы Харриет Лейк (кейін актриса Энн Сотерн ретінде танымал) сол сыныпта бітірді. 1926 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін, Миннесота университетіне түсіп, бизнес мамандығын таңдады.
the American actor
Edward Albert Heimberger (April 22, 1906 – May 26, 2005) was an American actor and humanitarian. He was twice nominated for the Academy Award for Best Supporting Actor; the first nomination came in 1954 for his performance in Roman Holiday, and the second in 1973 for The Heartbreak Kid. When he was one year old, his family moved to Minneapolis, Minnesota. Young Edward secured his first job as a newspaper boy when he was only six. During World War I, his German surname led to taunts as "the enemy" by his classmates. He studied at Central High School in Minneapolis and joined the drama club. His schoolmate Harriet Lake (later known as actress Ann Sothern) graduated in the same class. Finishing high school in 1926, he entered the University of Minnesota, where he majored in business.
Мансап
Алберт мектепті бітірген соң, кәсіпкерлікпен айналысты. Бірақ 1929 жылғы қор нарығының күйреуі оны, іс жүзінде, жұмыссыз қалдырды. Содан кейін ол уақытша жұмыстар істеді – трапецияда өнер көрсетті, сақтандыру агенті болып жұмыс істеді және түнгі клубта әнші болды. Альберт өзінің тегін кәсіби тұрғыда қолдануын тоқтатты, себебі оны үнемі "Гамбургер" деп қате айтқан. 1933 жылы ол Нью-Йорк қаласына көшіп келді, онда үш жыл бойы "The Honeymooners – Grace and Eddie Show" радио бағдарламасын бірге жүргізді. Бағдарлама аяқталғаннан кейін, оған Warner Bros. киностудиясы келісімшарт ұсынды. 1930 жылдары Альберт Бродвей сахнасында, соның ішінде 1936 жылы дебют жасаған "Құсқар бауырлас" қойылымында өнер көрсетті. Ол "Room Service" (1937–1938) және "Сиракузалық жігіттер" (1938–1939) қойылымдарында басты рөлдерді ойнады. 1936 жылы Альберт алғашқы теледидар актерлерінің бірі болды, RCA-ның алғашқы теледидар хабарларының бірінде NBC-мен бірлесіп, Нью-Йорк радиостанцияларын жарнамалап, тікелей эфирде өнер көрсетті. Альберт 1938 жылы "Сиракузалық жігіттер" Бродвей мюзикліндегі басты рөлді ойнады және осы қойылымда шағын рөлде ойнаған Бурл Айвспен танысты. Кейін екеуі келесі жылы Айвс батысқа көшіп кеткеннен кейін Голливудтың Бичвуд Каньон ауданында қысқа мерзімге бірлесіп пәтерде тұрды. Сондай-ақ 1938 жылы Альберт Рональд Рейган мен Джейн Уайманмен бірге "Құсқар бауырлас" фильмінің Голливудтағы нұсқасында дебют жасады, Бродвейдегі рөлін қайталап, кадет "Бинг" Эдвардс рөлін ойнады. Келесі жылы ол Роджерс мен Харттың Бродвейдегі сәтті қойылымынан бейімделген "On Your Toes" фильмінде түсті.
Әскери
1942 жылдың 9 қыркүйегінде Альберт АҚШ Жағалау күзетіне қабылданып, 1943 жылы АҚШ Әскери-теңіз резервінде лейтенант лауазымын қабылдау үшін босатылды. 1943 жылдың қараша айында Тараваға шабуыл кезінде көрсеткен ерлігі үшін «V» белгісі бар «Бронза жұлдызымен» марапатталды. Ол АҚШ Әскери-теңіз флотының десанттық қайығының борт операторы ретінде, жаудың қарқынды пулемет атынына қарамастан, жағалауда қиын жағдайда қалған 47 теңізшіні құтқарып (және тағы 30 адамды құтқаруға жетекшілік етті).
Басты кейіпкер ретінде
Соғыс жылдарында Альберт тағы да фильмдерге оралды, "Ұлы ешкім жоқ", "Леди Бодигвард" және "Ледис Дэй" сияқты фильмдерде түсті, сондай-ақ Рейган мен Уайманмен "Техастан келген періште" фильмінде қайта жұмыс істеді және Хамфри Богартпен бірге "Түнде вагондар қозғалды" фильмінде ойнады. Соғыстан кейін ол 1947 жылғы "Смаш-ап, әйелдің тарихы" фильмінде Сьюзан Хейвардпен бірге басты рөлдерде ойнауын жалғастырды.
Кароктерлік актер ретінде
1948 жылдан бастап Альберт шамамен 90 телесериалда түсті. Ол "Форд театрының сағаты" эпизодында қонақ актер ретінде алғашқы рөлін ойнады. Осы рөлден кейін "Chevrolet Tele Theatre", "Suspense", "Lights Out", "Schlitz Playhouse of Stars", "Studio One", "Philco Television Playhouse", "Your Show of Shows", "Front Row Center", "The Alcoa Hour" сериалдарында, сондай-ақ "The Eleventh Hour", "The Reporter" және "General Electric Theater" сияқты драмалық сериалдарда ойнады. 1959 жылы Альберт "Ривербоут" сериалының "Қарсыласы" атты эпизодында бизнесмен Дэн Симпсон рөлінде ойнады. Эпизодта Дэн Симпсон Миссисипи өзеніндегі қарақшылардың шабуылына ұшырап, $20,000-лық тауарын тоналып, АҚШ батысында дүкен ашуға тырысады. Дебра Пейджет осы эпизодта Лела Рассел рөлінде, Рассел Джонсон Дариус рөлінде ойнады, ал Джон М. Пикард өзен қарақшысы ретінде тізімде көрсетілмеген.
Сахнада
1950 жылдары Альберт Бродвейге қайта оралды, оның ішінде "Мисс Либерти" (1949–1950) және "Жеті жылдық қышу" (1952–1955) спектакльдеріндегі рөлдерді ойнады. 1960 жылы Альберт Роберт Престонды профессор Гарольд Хиллдің басты рөлінде алмастырды, "Музыкалық адам" Бродвей қойылымында. Альберт аймақтық театрларда да өнер көрсетті. Ол 1955 жылы Бостонда Марк Блицштейннің "Рубен, Рубен" туындысының атау рөлін жасады. Ол Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы "Муни" театрында өнер көрсетіп, 1966 жылы "Музыкалық адам" спектакліндегі Гарольд Хилл рөлін қайта ойнап, 1968 жылы "My Fair Lady" спектаклінде Альфред П. Дулиттл рөліне енді.
1950-1960 жылдардағы кино мансабы
1950 жылдары Альберт Люсиль Боллдың «Фуллер қыл қызы» (1950) фильміндегі күйеу жігіті, «Күн де шығады» (1957) фильміндегі Билл Гортон және «Кэрри» (1952) фильміндегі саяхатшы сатушы сияқты рөлдерде ойнады. «Римдік каникул» (1953) фильміндегі үздік қосалқы актер ретінде ол алғаш рет «Оскар» сыйлығына ие болды. «Оклахома!» (1955) фильмінде ол әйелдерге құмар персиялық сатушыны сомдады, ал «Кімнің әрекетке құқығы бар?» (1962) фильмінде серігі Дин Мартинге құмар ойындарына тәуелділікті жеңуге көмектесетін заңгер рөлін ойнады. «Тамыз айының шайханасы» (1956) фильмінде ол ауыл шаруашылығына әуес психиатр рөлінде ойнады. Ол сондай-ақ «Ең ұзақ күн» (1962) сияқты Нормандияға шабуыл туралы бірнеше әскери рөлдерде ойнады. «Шабуыл» (1956) фильмінде Альберт қорқақ, психоздық армия капитаны рөлін сомдады, оның мінез-құлқы бөлімшесінің қауіпсіздігіне қауіп келтіреді. Осыған ұқсас, ол Грегори Пекпен бірге «Капитан Ньюман, М.Д.» (1963) фильмінде АҚШ Әуе күштері полковнигінің психопаты рөлін ойнады.
Телехикая
Ол әртүрлі сериалдарда, оның ішінде ABC арнасының "The Pat Boone Chevy Showroom" және Westinghouse Studio One (CBS, 1953–54) сериалдарында түсті, сондай-ақ Уильям Темплтонның "1984" романының алғашқы телеверсиясында Уинстон Смит рөлін ойнады.
Лариге қалдырыңыз
Алғашқы телесериалда Альберт "Leave It to Larry" комедиялық сериалында Ларри Таккер рөлін сомдады, ол CBS телеарнасында 1952 жылдың 14 қазанынан 1952 жылдың 23 желтоқсанына дейін көрсетілді. Таккер үйленген адам еді және ол қайын атасымен жұмыста да, үйде де кездесетін.
Эдди Альберт шоуы
Алберттің 1953 жылы CBS телеарнасында өзінің күндізгі әртүрлі бағдарламасы – "Эдди Альберт Шоу" болды. Әнші Эллен Хэнли бағдарламада тұрақты қатысушы еді. "Бродикастинг" журналындағы сын бағдарламаны жақтырмады, онда: "Альберт мырза, Хэнли ханымның көмегімен, сұхбат алады, аздап сөйлейді, аздап ән салады және көбінесе өте ұқыпсыз көрінеді", - деп жазылған.
Сенбілік кешке арналған ревю
1954 жылдың 12 маусымынан бастап Альберт NBC арнасында Your Show of Shows бағдарламасының орнына Saturday Night Revue бағдарламасын жүргізді. 9:00–10:30 (Шығыс уақыты) бағдарламасында Бен Блю, Алан Янг және Саутер-Финеган оркестрі де қатысты.
Қонақ ретінде көріністер
1962 жылы Альберт "Вирджиния" телесериалының батыс жанрындағы "Импас" атты эпизодында Кал Крюгер рөлінде ойнады. 1964 жылы Альберт "The Outer Limits" ғылыми-фантастикалық телесериалының "Cry of Silence" атты эпизодында қонақ ретінде пайда болды. Альберт Энди Торн рөлін сомдады, ол әйелі Каренмен (Джун Хавок ойнады) бірге қаладан кетіп, ферма сатып алуға бейімделді (бұл Альберттің мансабында жиі кездесетін тақырып). Олар өздерін шөл далада адасқан күйде табады, онда оларға құрттар, бақалар және тастар шабуыл жасайды. Сондай-ақ 1964 жылы ол "Деніз түбіне саяхат" сериалының "Нөлге дейін он бір күн" атты пилоттық эпизодында үкіметтік агент рөлінде қонақ етіп шақырылды. Альберт 1964 жылдың 11 желтоқсанында эфирде көрсетілген "Rawhide" сериалының 7-ші маусымында, 11-ші эпизодында Клинт Иствудпен (Рауди Йейтс) бірге "Фотограф" рөлінде, батыс фотографы Тейлор Диксонды ойнады. Альберт 1964 жылы NBC білім беру драмалық сериалы "Мырза Новак" сериалының "Шәкәрлі алманың көріністері" атты эпизодында Чарли О'Рурк рөліне түсті, онда Джеймс Францискус басты рөлде ойнады. Бұл эпизодта бұрын "Fury" сериалында ойнаған Бобби Даймонд та пайда болды.
Жасыл алқаптар
1965 жылы Альбертке продюсер Пол Хеннинг CBS телеарнасы үшін "Жасыл шалғын" (Green Acres) атты комедиялық сериалда ойнауға шақырды. Оның кейіпкері Оливер Венделл Дуглас – қаладан кетіп, шаруа болып қарапайым өмір сүргісі келген заңгер. Сериалда оның әйелі Лиза рөлін Ева Габор ойнады. Шоу бірден танымал болды және алғашқы маусымда рейтингте бесінші орынға ие болды. Сериал алты маусымға созылды, барлығы 170 бөлімнен тұрды. 1968 жылы Альберт "Кэрол Бернет Шоу" бағдарламасының алтыншы эпизодында қонақ ретінде болды. Ол "Кэрол мен сіңлі" эпизодында Харви Корманның бастығы рөлін ойнады және ән салды.
Ауыстырғыш
Төрт жылдық үзілістен кейін және 1975 жылы 69 жасқа толған соң Альберт Universal Television компаниясымен жаңа келісімшартқа қол қойды және CBS телеарнасының 1970-жылдардағы танымал "Switch" сериалында зейнеткер полиция қызметкері, Фрэнк Макбрайд рөлін ойнады. Ол бір кезде түрмеге қамаған бұрынғы қылмыскермен бірге жеке детектив ретінде жұмыс істеуге келеді. "Switch" сериалының алғашқы маусымы сәтті болды. 1976 жылдың соңына қарай, шоу көбірек күрделі және дәстүрлі қылмыс драмасына айналды. 1978 жылы үшінші маусымның соңында рейтингтер төмендеп, 70 эпизодтан кейін сериал тоқтатылды.
Теледидар арнаулы бағдарламалары
Эдди Альберт бірнеше теледидарлық арнайы бағдарламаларда ойнады. Оның алғашқысы – 1956 жылғы «Біздің Күн мырзамыз» теледокументалды фильмі, ол «Белл Телефон» компаниясының түсті арнайы жобасы болды. Фрэнк Капра режиссерлік еткен бұл фильмде ойындық көріністер мен анимация үйлесім тапқан. Альберт доктор Фрэнк Бакстермен бірге ойнады, ол «Белл Телефон» компаниясының басқа да ғылыми арнайы бағдарламаларында да қатысты. 1965 жылы, «Жасыл шаңырақ» сериалының тұсаукесері болған жылы, Альберт неміс-американдық «Жақсы ұлдар» телефильмінің ағылшын тіліндегі нұсқасын жүргізіп, баяндады, ол бірнеше рет қайта көрсетілді. Осы қысқа метражды фильмнің (бір сағаттық) ағылшын тіліндегі көрсетілімдері үшін жүргізушілік және баяндамалық бөлімдері арнайы түсірілді (Чайковский балетінен көп бөлігі қиыстырылды). 1968 жылы ол Ранкин/Басс анимациялық телефильмі «Майфлауэрдегі тышқанда» Майлс Стендиштің дауысын берді.
Кейінгі жұмыстар
1971 жылы Альберт «Коломбо» сериалының бірінші маусымындағы «Өлі салмақ» атты эпизодында АҚШ Теңіз жаяу әскерінің зейнеткер генерал-майоры және Корея соғысының батыры рөлінде ойнады. Ол заңсыз келісімдер схемасын жасыру үшін көмекшісін өлтіреді. 1972 жылы Альберт кинодағы мансабын жаңадан бастады және «Жүрек сыны» (1972) фильміндегі қатты қорғаушы әке рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды. 1974 жылы «Ең ұзын алаң» фильмінде ол жаман түрме бастығы рөлін сомдады. 1975 жылы Альберт Диснейдің сәтті фильмі «Солқындар тауына қашуда» жұмсақ жүректі, бірақ қатал Джейсон О’Дэй рөлін ойнады. Альберт 1980 жылдарда «Тіршілік құнының жоғары болуын қалай жеңуге болады» (1980), «Кеше» (1981), «Бұл жұмысты тастап кет» (1981), «Күке» (1982 телефильмі) және «Иә, Джорджо» (1982) фильмдерінде, сондай-ақ «Арман әлемі» (1984) фильмінде АҚШ президенті рөлінде пайда болды. Оның соңғы кино рөлі – «The Big Picture» (1989) фильміндегі эпизодтық рөл. Ол көптеген жұлдызды телесериалдарда да ойнады, олардың ішінде «Византиядағы кеш» (1978), «Сөз» (1978), «Петр мен Павел» (1981), «Голиат күтеді» (1981) және «Соғыс және естелік» (1988) бар. 1982 жылы Альберт Сан-Франциско операсында Пуччинидің «Турадот» операсындағы қарт Альтум рөлін орындады. 1980 жылдардың ортасында Альберт ұзақ жылдар бойы дос болған және «Құсқар бауыр» мен «Техас ангелі» фильмдеріндегі әріптесі Джейн Уайманмен «Фалькон Крест» (1980 жылдардағы танымал сериал) сериалында зұлым Карлтон Трэвис рөлінде қайта кездесті. Ол сондай-ақ 1980 жылдардағы «Жұмаққа жол» телесериалының бір эпизодында, «Ол өлтірді» сериалында және 1990 жылы Ева Габормен «Жасыл шалғындыққа оралу» сериалында ойнады. 1993 жылы Альберт күндізгі драмалық «General Hospital» сериалында бірнеше эпизодта Джек Боланд рөлінде ойнады, сондай-ақ сол жылы «Алтын сарай» сериалында «Алтын қыздар» сериалынан алынған кейіпкерлердің бірі ретінде пайда болды.
Голливудтың қара тізімі
Эдди Альберттің әйелі, мексикалық актриса Марго Голливудта солшыл саяси көзқарастарымен белгілі болды, бірақ ол Коммунистік партияның мүшесі емес еді. 1950 жылы Марго мен Альберттің есімдері «Қызыл арналар» атты коммунизмге қарсы памфлетте жарияланды, ол ойын-сауық индустриясындағы коммунистік ықпалды әшкерелеуге тырысты. Бұл, егер олар Америка Құрама Штаттарының Өкілдер палатасының антиамерикандық қызметтер жөніндегі комитетіне коммунистік байланыстарынан бас тартқандығы туралы куәлік бермесе, белгілі немесе күдікті коммунистік көзқарастары бар кино өнеркәсібінің мамандарын қара тізімге енгізудің кең таралған үрдісінің бір бөлігі болды. Альберт кейіннен осы кезең туралы былай деді: «Барлығы қорқынышқа толы еді. Көптеген адамдар отбасын асырай алмады, тіпті жағдайы нашарлап, өмірі қирады және қара жұмыс істеуге мәжбүр болды. Кейбіреулері тіпті өз-өзіне қол жұмсады». Альберттің мансабы қара тізімнен құтылса, әйелі Марго жұмыс табуда үлкен қиындықтарға тап болды. Ол Альберт Швейцермен бірге Африкадағы нашар тамақтану туралы деректі фильм түсірді және ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптік ластанумен, әсіресе ДДТ-мен күресті, сонымен қатар экологиялық таза шаруашылықты және ағаш отырғызуды қолдады. Альберт АҚШ-тың босқындар жөніндегі кеңесінің директоры болып тағылым алды. 1940 жылдардан бастап Эдди Альберт Продакшн әртүрлі американдық корпорациялар үшін фильмдер түсірді, сондай-ақ «Адамның бастауы» (өз уақытында даулы болған сексуалдық тәрбие туралы фильм) және «Адамның өсуі» сияқты деректі фильмдер түсірді. 1971 жылы ол «Вейерхаузер компаниясы» деп аталатын ірі ағаш кесу және орман өнімдері компаниясының демеушілігімен түсірілген өнеркәсіптік фильмде ойнады, ол Тынық мұхитының солтүстік-батысына ерекше назар аударды. Фильм көбінесе ескі өсімдіктер арасында түсірілді және тек Альберттің дауысымен айтылды, ол осындай ағаштарды өңдеудің өнеркәсіптік әдістерін көрсетті. Сондай-ақ, қайта отырғызылған далалар көрсетілді және Техас мүсіншілігінің архивінің мәліметінше, «халықтың қарқынды өсуіне жауап ретінде озық ағаш өндірісінің қажеттілігі» баса айтылды.
Жеке өмір
Альберт 1945 жылы мексикалық актриса Маргоға (шын аты Мария Маргарита Гвадалупе Тереза Эстела Боладо Кастилья и О'Доннелл) үйленді. Альберт пен Маргоның ұлы Эдвард-младший де актер болды, ал олар Марияны асырап алды, ол әкесінің бизнес-менеджері болды. Марго Альберт 1985 жылдың 17 шілдесінде мидың қатерлі ісіктен қайтыс болды. Альберттер Калифорниядағы Пасифик Палисадесте испан стиліндегі үйде, бір акр жерде тұрды, ал үйдің алдында жүгері егілген еді. Альберт жылыжайда органикалық көкөністер өсіріп, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ата-анасының үйінде "еркіндік бағы" болғанын еске алды.
Соңғы жылдары және өлімі
1995 жылы Альбертке Альцгеймер ауруы диагнозы қойылды. Ұлы актерлік мансабын тоқтатты, әкесіне күтім жасау үшін. Ауруына қарамастан, Альберт өліміне дейін аз ғана уақыт қалғанға дейін үнемі жаттығулар жасады. Эдди Альберт 2005 жылдың 26 мамырында Калифорния штатының Пасифик-Палисадес қаласындағы үйінде 99 жасында пневмониядан қайтыс болды. Ол әйелінің қабірінің жанында және «Green Acres» телесериалындағы әріптесі Эва Габордың қабіріне жақын, Вествуд Вилладж мемориалдық паркіне жерленді. Альберттің ұлы Эдвард кіші (1951–2006) – актер, музыкант, әнші және тіл білімі/диалект маманы болған. Эдвард кіші әкесінен бір жыл кейін, 55 жасында қайтыс болды. Ол 18 ай бойы өкпелік қатерлі ісіктен зардап шекті. Эдди Альберт телеиндустриясына қосқан үлесі үшін 1960 жылдың 8 ақпанында Голливуд Даңқы аллеясындағы 6441 Голливуд бульвары мекенжайында жұлдызбен марапатталды.