Кіріспе

Британдық саясаткер

Сэр Гарольд Энтони Наттинг, 3-ші баронет (11 қаңтар 1920 – 23 ақпан 1999) – британдық дипломат және консервативтік партия саясаткері, 1945 жылдан 1956 жылға дейін парламент депутаты болды. 1954 жылдан 1956 жылы Суэц каналына жасалған шабуылға наразылық білдіріп отставкаға шыққанға дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір және жеке өмірі

Наттинг – Англия, Шотландия және Ирландияда кең байлыққа ие болған отбасының мүшесі, 2-ші баронет сэр Харольд Стэнмор Наттингтің ұлы болды. Ол Итон колледжінде және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алған. Наттинг палестиналық федайиндердің Израильге жасаған шабуылдарына жауап ретінде Батыс жағалаудағы Израильдің агрессивті әскери шабуылдарына қарсы Иорданияға ирак әскерлерін орналастыру идеясын қолдады. Мұндай әрекет Израильмен соғысқа алып келуі мүмкін еді, себебі Британияның сол кезде Иорданиямен қорғаныс шарты болған және Иордания оны тоқтатуға тырысқан жағдайда Израильдің кез келген әрекетіне қарсы британдық әскери көмек сұрауы мүмкін еді. Алайда, Наттинг премьер-министр Энтони Иденге телефон соғып, бұл мәселені қозғағанда, Иден ашуланып: "Сыртқы істер министрлігіндегі сіздердің яһудилерге деген жек көрінісіңізді қанағаттандыру үшін осы елді соғысқа тастауыңызға рұқсат бермеймін", – деді.

Кейінгі өмірі

Ол Суэц дағдарысы бойынша 1967 жылға дейін үнсіздік сақтады. Содан кейін жариялаған "Сабақтың соңы жоқ" атты кітабында Суэц әрекетін қолдаудың, оны Төменгі палата мен Біріккен Ұлттар Ұйымына жалған мәлімдеме жасауға мәжбүрлейтінін түсіндірді. "Мен болғанды өз көзіммен айтуым керек, не болмаса ештеңе демеуім керек", - деп жазды ол. "Суэц соғысының басты тұлғалары Британиядағы жоғары лауазымдарда тұрғанда, оқиғаның барлығын айту, олар әлі де басшылық етіп, әлемдік кеңестерде ұсынып отырған елге зор зиян келтіретін еді". Осы дағдарыс соншалық ренжіткіш болды, тіпті оның отставкаға кеткеніне он бір жыл өткен соң да, Кабинет хатшысы оны іс жүргізуден бас тартуға мәжбүрледі, тіпті Ресми құпиялар туралы заң бойынша қудалану қаупі де болды. 1964 жылы Олдхэм-Ист округінде тағы бір рет сайлауға түсті, бірақ сәтсіз аяқтады. Өмірінің соңғы жылдарында, саяси жағынан оқшауланған күйде, ол Лондонда өмірбаяндықтар мен тарихтар жазумен, Шропширде түлкі аулаумен және Шотландиядағы Ачентулде шаруашылықпен айналысты. 1969 жылы Наттинг Бейрутта студенттер алдында сөйлеген сөзінен кейін Израильге кіруіне тыйым салынды, онда ол Палестина мәселесін күшпен шешу қажет екенін айтты және осы шешімді палестиналық партизандар жүзеге асыруы керек екенін мәлімдеді. Наттинг Кристофер Мейхьюдің "Жақын Шығыс халықаралық" журналының кеңесінің ұзақ жылдар бойғы мүшесі болды, бұл журнал Лондон негізделген, екі айда жарық көретін Жақын Шығыс оқиғаларына арналған басылым. Ол 1999 жылдың 23 ақпанында 79 жасында Лондонның Корольдік Бромптон ауруханасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды және 4 наурызда Батыс Лондон крематорийінде кремацияланды.