Кристофер Эварт Биггс: Британдық дипломат және барлау қызметкерінің өмірі мен қазасы
Christopher Ewart-Biggs
Кристофер Биггс (1921-1976) – британдық дипломат, барлау офицері, Ирландиядағы елші. IRA жасаған қастандықтан қаза тапты. Әйелі ағыл-ирланд қарым-қатынасын жақсартуға атсалысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық дипломат, барлау қызметкері және жазушы (1921–1976)
British diplomat, intelligence officer, and author (1921–1976)
Кристофер Томас Эварт Биггс (5 тамыз 1921 – 21 шілде 1976) – Ұлыбританияның Ирландиядағы елшісі, МИ-6-мен байланыс жасасқан Сыртқы істер министрлігінің аға қызметкері және жазушы. Ол 1976 жылы Дублиннің Сэндифорд ауданында Ұлыбританиялық Республикалық Армиясы (ИРА) тарапынан қаза тапты. Оның әйелі, Джейн Эварт Биггс, Лордтар палатасының өмірлік мүшесі атанды, ағылшын-ирланд қарым-қатынастарын жақсарту жолында күш салды және әдебиет саласындағы Кристофер Эварт Биггс атындағы естелік сыйлықты құрды.
Christopher Thomas Ewart Ewart Biggs, (5 August 1921 – 21 July 1976) was the British Ambassador to Ireland, an author and senior Foreign Office liaison officer with MI6. He was killed in 1976 by the Provisional Irish Republican Army (IRA) in Sandyford, Dublin. His widow, Jane Ewart Biggs, became a Life Peer in the House of Lords, campaigned to improve Anglo Irish relations and established the Christopher Ewart Biggs Memorial Prize for literature.
Ерте өмір және мансап
Кристофер Томас Эварт Биггс Англияның Кент графтығындағы Танет ауданында, Корольдік инженерлер полкінің капитаны Генри Эварт Биггс пен оның әйелі Молли Брайс отбасында дүниеге келген. Ол Веллингтон колледжінде және Оксфорд университетінде білім алған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания армиясының Корольдік Батыс Кент полкінде қызмет еткен. 1942 жылы Эль-Аламейн шайқасының екінші кезеңінде оң көзінен айырылып, нәтижесінде жасанды көзінің үстіне түтінді әйнектен жасалған монокл таққан. Соғыстың қалған бөлігінде және содан кейін (1943–1947) Триполитанияның Джефрен қаласында саяси офицер болып жұмыс істеген, онда ол итальян тілін еркін меңгеріп, араб тілінің негіздерін үйренген. Эварт Биггс 1949 жылы Сыртқы істер қызметіне қабылданып, Ливан, Катар және Алжирде, сондай-ақ Манила, Брюссель және Парижде қызмет еткен. Бейрут маңындағы Араб зерттеулер орталығында оқығаннан кейін, ол 1951 жылы Катарға саяси офицер болып тағайындалды. 1952 жылы Габриэль Вершойльге үйленіп, төрт өгей баласы болды. Олар бірлесіп «От сынағы» (1956) атты бірнеше детективтік романдар жазды. 1959 жылы ол бала туғанда қайтыс болды. 1960 жылдың 5 мамырында Джейн Рэндаллға қайта үйленді.
Christopher Thomas Ewart Biggs was born in the Thanet district of Kent, England, to Captain Henry Ewart Biggs of the Royal Engineers and his wife Mollie Brice. He was educated at Wellington College and University College, Oxford, and served in the Royal West Kent Regiment of the British Army during the Second World War. At the Second Battle of El Alamein in 1942 he lost his right eye and as a result he wore a smoked glass monocle over an artificial eye. He spent the rest of the war and after (1943–7) as political officer in Jefren, Tripolitania where he learned fluent Italian and some Arabic. Ewart Biggs joined the Foreign Service in 1949, serving in the Lebanon, Qatar and Algiers, as well as Manila, Brussels and Paris. Following study at the Middle East Centre for Arabic Studies near Beirut, he was posted as political officer to Qatar (1951). In 1952 he married Gabrielle Verschoyle, and gained four stepchildren. The couple wrote a number of thrillers together using the pen name ‘Charles Elliott’ including 'Trial by fire' (1956). In 1959 she died in childbirth. He remarried (Felicity) Jane Randall on 5 May 1960.
Өлім
Эварт Биггс 1976 жылғы 21 шілдеде 54 жасында қаза тапты. Дублиндегі британ елшілігіне бет алған төрт көліктен тұратын колоннаның бір бөлігі болған оның броньды Jaguar машинасы ИРА орнатқан минаның салдарынан әуеге ұшырылды. Ол Дублинге барғаннан кейін екі апта өткен соң мұндай оқиғаның алдын алу үшін қажетті шараларды қабылдаған болатын. Оның ішіндегі шаралардың бірі – маршрутын апта сайын бірнеше рет өзгерту еді. Бірақ, оның тұрғын үйі мен басты жолдың арасындағы осал жерде солға немесе оңға бұрудан басқа таңдау болмады. Ол оңға бұрды, ал 317 метрдей жерде ИРА су өткізбейтін құбырдың астына жасырылған 200 фунт салмақтағы жарылғыш заттарды қашықтан жарды. Республикашылар Эварт Биггстің барлау байланыстары болғандықтан оған қастандық жасалғанын айтты.
Ewart Biggs was killed on 21 July 1976, at age 54, when his armoured Jaguar car, part of a four vehicle convoy on its way to the British Embassy in Dublin, was thrown into the air by a land mine planted by the IRA. He had been taking precautions to avoid such an incident since coming to Dublin only two weeks before. Among the measures he employed was to vary his route many times a week but, at a vulnerable spot on the road connecting his residence to the main road, there was only a choice between left or right. He chose right, and, 317 yards down the road, the IRA remotely detonated 200 pounds of explosives hidden under a culvert. Republicans suggested Ewart Biggs was targeted because of his intelligence connections
Кейіннен Ұлыбританияның Солтүстік Ирландия хатшысы Мерлин Рис соңғы сәтте оны колоннаға қою жоспарларын тоқтатуға мәжбүр болғаны белгілі болды. Ол елшімен және ирланд министрлерімен кеңесу үшін Республикаға баруы керек еді, бірақ Маргарет Тэтчер Солтүстік Ирландия министрлеріне Парламенттегі дауыс беру кезінде дауыстарын біріктіруге рұқсат бермегеннен кейін сапарын кейінге шегерді. Рис өзінің "Солтүстік Ирландия, жеке көзқарас" атты естеліктерінде ИРА оның сапар туралы білгені, бірақ оның күштен тоқтатылғанын білмегені мүмкін деп жазды. Лондон қаласында Ұлыбритания премьер-министрі Джеймс Каллаган қастандық жасағандарды "біз жоятын немесе біз жойылған ортақ жау" деп айыптады. Британ және ирланд үкіметтері қастандық жасағандарды ұстауға тырысқан кезде, ИРА-ның 13 мүшесі деп күдіктелгендер рейдтер кезінде ұсталды, бірақ ешкім де кісі өлтіруге кінәлі деп табылған жоқ. 2006 жылы Сыртқы істер министрлігінің құпия файлдары Gardaí-дің оқиға орнынан алынған жартылай саусақ іздерін АҚШ-тан қару жеткізген күдікпен ұсталған ИРА мүшесі Мартин Тейлорға сәйкес келтіргенін көрсетті.
It later emerged that the UK's Northern Ireland secretary Merlyn Rees had at the last minute been forced to cancel plans which would have placed him in the convoy. He was to travel to the Republic to consult with the ambassador and Irish ministers, but postponed his trip after Margaret Thatcher refused to allow Northern Ireland ministers to pair their votes in House of Commons divisions. Rees wrote in his memoirs, 'Northern Ireland, a Personal Perspective', that it seemed likely the IRA had known of his impending visit but were unaware of its cancellation. In London, the UK Prime Minister James Callaghan condemned the assassins as a "common enemy whom we must destroy or be destroyed by". Thirteen suspected members of the IRA were arrested during raids as the British and Irish governments attempted to apprehend the assassins, but no one was ever convicted of the killings. In 2006, released Foreign and Commonwealth Office files revealed that the Gardaí had matched a partial fingerprint at the scene to Martin Taylor, an IRA member suspected of gun running from the United States.