Кіріспе

Голландия суретшісі Аерт ван дер Нир, немесе Аернаут немесе Артус (шамамен 1603 – 9 қараша 1677) – Голландияның Алтын ғасырының пейзаж суретшісі. Ол тек ай және оттың жарығымен жарықтандырылған кішкентай түнгі көріністерге, сондай-ақ қарлы қысқы пейзаждарға маманданған, көбінесе олар канал немесе өзенге қарайтын көрініс болған. Ол Альберт Куйп және Мейндерт Хоббеманың замандасы болды, және соңғысы сияқты, ол салыстырмалы түрде беймәлім өмір сүрді және қайтыс болды.

Өмірбаян

Ван дер Нир Горинхемде дүниеге келген. Арнольд Хубракеннің айтуынша, ол Аркель иелерінің үй басқарушысы болып жұмыс істеген, бұл оның ерте жылдарындағы еңбектерінің жоқтығын түсіндіреді. Амстердам суретшілері Рафаэль және Йоахим Гувертс Кампхуйзендермен танысқаннан кейін, ол 1629 жылы олардың қарындасы Лизбетке үйленді және әуесқой суретші болды. Олардың алты баласы болды: Гриетье (1629), Эглон (~1635), Корнелия (1642), Елизавета (1645), Питер (1648) және Алида (1650). Олардың бесеуі Калверстрааттан шалғай емес жердегі Нойве Керк шіркеуінде крещениеден өтті. Ван дер Нир өз пейзаждарын сату арқылы отбасын күтіндеуге қиналды, себебі олар жоғары бағаланбады. 1659 жылы ол табысын толықтыру үшін шарапхана ашуға мәжбүр болды, бірақ екі жылдан кейін банкротқа ұшырады. Ол Керкстраатта зұлым кедейлікте қайтыс болды, ал оның өнері соншалықты құрметтелмеді, оның қалдырған суреттері әрқайсысы шамамен бес шиллингке бағаланды. Оның ұлы Эглон өзі де портрет суретшісі болды.

Мансап

Ван Дер Нирдің А.В. және Д.Н. монограммасын күнімен біріктірген ең алғашқы суреттері – Амстердамдағы Риксмузейдегі (1639 жылғы) қыс пейзажы және Кильдегі Мартинс коллекциясындағы (1642 жылғы) тағы бірі. Олар екеуі де жас туындылар, сапасы нашар. Көп жақсырақ – 1643 жылғы «Қыс пейзажы» және Брюссельдегі д’Аренберг коллекциясында болған 1644 жылғы «Ай сәулесі». 1652 жылы Ван Дер Нир Амстердамның ескі ратушасын жалмап кеткен өрттің куәсі болды. Ол осы оқиғаны Берлин және Копенгаген галереяларында сақталатын екі-үш суреттің тақырыбына айналдырды. Амстердам Ван Дер Нирдің тұрақты мекені болған сияқты, бірақ оның суреттері оның Харлем және Лейден маңындағы каналдар мен ормандарды, сондай-ақ Мёза және Рейн өзендерін жақсы білгенін көрсетеді. Аэльберт Куйптің туған жері Дордрехт кейде оның суреттерінде кездеседі, және екеуінің арасында достық болғанына дәлелдер жеткілікті. Өмірінің бір кезеңінде олар бірдей холстқа қол соқты, олардың әрқайсысы ортақ белгі қалдырды. Кейде ол аттың жазуы, ал кейде стильдің анығырақ белгісі болды. Бедфорд және Вестминстер герцогтарының коллекцияларында Куйп мұздаған Маес өзенін балықшылардың шабақ құрап балық аулауымен немесе айдың өзеннің тыныш суларына шағылысқан сәулесімен бейнелеген пейзаждар бар. Бұл Ван Дер Нирдің үлгі алған туындылары. Куйп пен Ван Дер Нирдің серіктестігінен бұрын да, кейін де осындай сезім мен ұқсас тақырыптар кездеседі, бірақ Куйп басты талант иесі болды. Ван Дер Нир одан көмек алды, ал Куйп Ван Дер Нирден көмек күтпеді. Ол досының суреттерін, қажет болғанда, адамдар мен малдармен жандандырды. Ван Дер Нирдің Дордрехтте болғанын олардың бірлесіп салған суреттерінен көруге болады. Луврдегі күн батуында Куйп, әрине, алқы және сиырларды салған. Лондонның Ұлттық галереясындағы суретте Куйп сүтші қыздың қазандығына қолын қояды, оның фигурасын және қызыл юбкасын Ван Дер Нирдің пейзажының шетінде жарықпен тиімді көрсетеді. Тағы да, Франкфурттағы Штадель институтындағы керемет Ван Дер Нир суретінде екі балықшы, иті және қаздарды ұстауға тығылып келе жатқан аңшы – бұл Куйптің туындылары. Ван Дер Нирдің сүйікті тақырыптары – оның туған жерінің өзендері мен су жолдары, күн батқанда немесе қараңғыда. Оның ерекше шеберлігі – нысандардың тікелей көрінуін қамтамасыз етуде, бұл алыс нысандардың да жылы қоңыр және болат сұр түстермен қараңғыда көрінуіне мүмкіндік береді. Оның тағы бір әуесқойлығы – мұздаған суды салу, сондықтан оның күндізгі мұз пейзаждарында гольфшылар, шанамен сырғанаушылар және балықшылар, ай сәулесіндегідей көптеп кездеседі. Бірақ ол әрқашан мұздың салқынынан аулақ болады, бұл оның үлкен қабілеттерінің бірі. Оның суреттері сирек емес. Олар нарықта Куйп немесе Хоббема суреттерінен арзан, бірақ ерекше сүйкімділігімен коллекционерлердің қызығушылығын тудырады. Қоғамға қолжетімді шамамен 150 суреттің арасында ең жақсысы Санкт-Петербургтағы Эрмитажда сақталған. Англияда оның туындыларын Ұлттық галереяда және Уоллес коллекциясында табуға болады.