AASI Jetcruzer – американдық жеңіл ұшақ, ерекше конструкциясымен (қанат, қанат ұшындағы қозғалтқыш) және FAA сертификатымен ерекшеленеді. Тарихы, сипаттамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
AASI Jetcruzer – Advanced Aerodynamics and Structures Inc. компаниясы жасаған американдық бір турбовинтті жеңіл азаматтық тасымалдау ұшағы. Jetcruzer ерекше конструкцияға ие болды, оның бір турбовинтті қозғалтқышы артқы қарай итермелейтін винтті қоздырды, айқын канарт және қанаттарының ұштарында орналасқан вертикальды стабилизаторлары бар. Ұшақта пилотты қоса алғанда, ең көп алты адамға арналған орындықтар қарастырылған. Jetcruzer АҚШ Федералдық Әуе Қоры (FAA) берген айналуға қарсы тұру сертификатын алған алғашқы ұшақ болып ерекшеленеді.
The AASI Jetcruzer was an American single turboprop light civil transport made by Advanced Aerodynamics and Structures Inc. The Jetcruzer had an unusual configuration, with a single turboprop engine driving a pusher propeller, a prominent canard, and fins mounted at the ends of its swept wings. The plane has seating for up to six people including the pilot. The Jetcruzer is noteworthy for being the first aircraft to have achieved a spin resistance certification from the United States FAA.
Жеттік крейсер 450
Жобалау жұмыстары 1983 жылғы наурыз айында басталды, ал прототип құрастыру 1988 жылы басталды. Аэродинамикалық жобалау 1984-1985 жылдары Ұлыбританияда Сэнди Бернс жүргізді, орналасу жоспарын Ладислао Пазмани дайындады, құрылымдық жобалауды Ұлыбританиядағы Light Transport Design компаниясының Дэвид Кенті жүргізді, ал жел тоннеліндегі сынақтар Сан-Диего университетінде өткізілді. Прототип құрастыру 1988 жылғы маусымда басталды және 420 ат күші бар Rolls Royce 250 C20S қозғалтқышымен жабдықталған алғашқы прототип 1988 жылғы қазанда NBAA көрмесінде таныстырылды. Allison 250 C20S прототипі 1989 жылғы 11 қаңтарда алғаш рет ұшты. Бұл бастапқы нұсқа Jetcruzer 450 деп аталды және ол алты адамды (ұшқыш қоса) отырғыза алатын болды. Jetcruzer 450-нің алғашқы ұшуы 1989 жылғы 11 қаңтарда (N5369M) орындалды. Алдын ала өндіріс прототипі (N102JC) 1991 жылғы сәуірде алғашқы ұшуын жасады, ал өндірістік үлгідегі (N450JC) алғашқы ұшу 1992 жылғы 13 қыркүйекте орындалды. 1994 жылғы 14 маусымда Federal Aviation Regulations Part 23 сертификатын алды және FAA Part 135 IFR сертификатын алуды жоспарлаған. Үш прототип салынды, бірақ AASI озық нұсқаларға көшу үшін бұл ұшақты нарыққа шығармауды шешті. Ұшу сынақ бағдарламасында пайдалану үшін айналудан шығу жүйесін ұшақ үшін Butler Parachute Systems әзірледі, бұл компания Sino Swearingen SJ 30 үшін де жұмыс істеген.
Design work on the Jetcruzer commenced in March 1983, with prototype construction starting in 1988. The aerodynamic design was undertaken in the UK by Sandy Burns from 1984 1985, layout prepared by Ladislao Pazmany, structural design undertaken by David Kent of Light Transport Design in the UK, and the wind tunnel test done by University of San Diego. Prototype construction started in June 1988 and was first exhibited at the NBAA show in October 1988 with a 420 horsepower Rolls Royce 250 C20S engine. The Allison 250 C20S prototype first flew on January 11, 1989. This initial version, designated the Jetcruzer 450 seated six people (including the pilot). The first flight of the Jetcruzer 450 forerunner was 11 January 1989 (N5369M). Preproduction prototype (N102JC) made its first flight in April 1991 while the first flight on production form (N450JC) was done on September 13 1992. It received its Federal Aviation Regulations Part 23 certification on 14 June, 1994, and was intending on receiving a single engine FAA Part 135 public transport IFR certification Three prototypes were built, but AASI chose not to market this aircraft, in order to focus on more advanced versions. A spin recovery system for use in the flight test program was designed for the aircraft by Butler Parachute Systems which also worked on one for the Sino Swearingen SJ 30.
Jetcruzer 500 ұшағы
450-ден жасалған алғашқы нұсқа Jetcruzer 500 болды, ол Pratt & Whitney Canada PT6A 66A қозғалтқышымен жабдықталған және кабинада қысымдылық жүйесі бар, сәл ұзартылған нұсқа. 450 үлгісінің екі прототипі осы конфигурацияға өзгертілді. Jetcruzer 500 (N102JC) прототипі 1997 жылғы 22 тамызда алғашқы ұшуын жасады, ал екінші прототип (N200JC) 1997 жылғы 7 қарашада алғашқы ұшуын жасады. Алғашқы рет 1998 жылғы қазан айында Лас-Вегаста өткен NBAA көрмесінде таныстырылды. Жаңадан құрастырылған ұшақтың үшінші прототипі (N136JC) 2000 жылдың басында ұшуға жоспарланған. Осы нұсқа өндіріс үшін таңдалды және бір кезде AASI компаниясында 200-ге жуық ұшаққа, әрқайсысы 1,6 миллион АҚШ долларынан тапсырыс болды. Сондай-ақ, әскери нұсқасы ML 2 және беспілоттық ұшақ ML 1 ұсынылды. Алайда, Jetcruzer 500 сертификатталмағандықтан және оның дамуы баяулағандықтан, бұл тапсырыстардың ешқайсысы орындалмады. 2002 жылы барлық жұмыстар тоқтатылғанға дейін ұшақтың шу деңгейі, жоғары тұру жылдамдығы және ауырлық орталығымен байланысты мәселелер шешілмеді. Шамамен 20 жылдық еңбекке қарамастан, сатуға жарамды ұшақ жасалған жоқ.
The first version developed from the 450 was the Jetcruzer 500, a slightly stretched version powered by a Pratt & Whitney Canada PT6A 66A featuring cabin pressurization. Two of the model 450 prototypes were converted to this configuration. The prototype Jetcruzer 500 (N102JC) made its first flight on August 22, 1997 with the second prototype (N200JC) making its first flight on 7 November 1997. The first public appearance was at NBAA Las Vegas October 1998. The third prototype (N136JC) of the new build was scheduled to be flown in early 2000. This was the version selected for production, and at one point, AASI had orders for some 200 aircraft at $US 1.6 million each. A military version, the ML 2 had also been offered, as well as a UAV, the ML 1. None of these orders would be filled, however, as the Jetcruzer 500 remained uncertified and its development slowly stagnated. Specific problems with the aircraft's noise, high stall speed, and center of gravity were not overcome before all work on it was suspended in 2002. Nearly 20 years of work had still not resulted in a marketable aircraft.
Жеттік крейсер 650
1992 жылдың желтоқсан айында одан да үлкен нұсқаның – он үш адамға дейін отыратын Jetcruzer 650 прототипінің құрылысы басталды. Бірақ компанияның қаржылық қиындықтарына байланысты барлық күш-жігер 500 үлгісіне жұмсалды, сондықтан бұл жобадан тез бас тартылды. Әскери мақсаттағы нұсқасы ML 4 деп аталуы тиіс еді.
In December 1992, construction work began on the prototype of an even larger variant, the Jetcruzer 650, which was to seat up to thirteen. This was quickly abandoned as the company's financial problems required resources to be focused on the 500. A military version would have been the ML 4.
"Стратокрузер" 1250
Сол сияқты, турбовентиляторлық нұсқасы Stratocruzer 1250 ретінде жоспарланды, бірақ ешқашан жобадан асып түспеді. 1991 жылдың қыркүйегінде континенттер аралық қашықтыққа ұша алатын бизнес-джет жасау жұмыстары басталды. ML 5 деп аталатын әскери нұсқасы, бақылау міндеттерін орындауға арналған, де жоспарланды. 1995 жылы ААСИ жобаға қаржы табуға сәтсіз болғандықтан жұмыс тоқтатылды.
Similarly, a turbofan powered version was planned as the Stratocruzer 1250, but never left the drawing board. Design work had started in September 1991 to provide a business jet with intercontinental range. A military version, the ML 5 intended for surveillance duties, was also planned. Work was abandoned after AASI failed to attract financial backers for the project in 1995.
ААСИ-ден кейінгі дәуір
2003 жылдың қарашасында AASI (қазір MASG) Jetcruzer жобасының барлық бөлігін аукционға салып, 2004 жылдың ақпанында Innova Aircraft компаниясына сатты. Сатып алудан кейін көп ұзамай Innova, жаңа Jetcruzer LLC еншілес компаниясы арқылы сатылатын ұшақтың жаңа нұсқасын жинақталған түрде ұсыну ниеттерін жариялады. Бұл нұсқада Jetcruzer 500 ұшағында болған мәселелерді шешу үшін өзгертілген қанаттар және Pratt & Whitney Canada JT15D турбожелдеткіштерінің жұбы орнатылады. 2004 жылдың соңында немесе 2005 жылдың басында ұшуға дайын болады деп күтілген, алайда, ұшу алдында әзірлеу жұмыстары тоқтатылды. 2017 жылы барлық ұшақтар мен интеллектуалдық меншік Калифорния штатындағы Онтарио қаласында орналасқан Jetcruzer International, LLC компаниясына өткізілді және өндіріс қайта жаңартылды. Барлық Jetcruzer құрамдас бөліктері мен жиынтықтары, соның ішінде қанаттар, қону шассилері, вертикальды стабилизаторлар, басқару беттері және бекіткіштер компанияның Онтариодағы зауытында өндіріледі. Композиттік фюзеляж әуе-ғарыш өнеркәсібі үшін жетілдірілген композиттік бөлшектерді өндіретін компанияға тапсырылады. Jetcruzer 500E ұшағы жаңа авиациялық электроникамен, электр жүйелерімен және жаңа қозғалтқышпен жаңартылды. Бұл ұшақтың алғашқы ұшуы 2022 жылдың қыркүйегіне жоспарланған.
In November 2003, AASI (by now, MASG) offered the entire Jetcruzer project for auction, and sold it to Innova Aircraft in February 2004. Shortly after the purchase, Innova announced its intentions of offering a new version of the aircraft in kit form, marketed by a new subsidiary, Jetcruzer LLC. This will feature a modified wing to overcome the problems faced by the Jetcruzer 500, and will be powered by a pair of Pratt & Whitney Canada JT15D turbofans. It was expected to fly by late 2004 or early 2005, but development ceased before the flight can happen. In 2017, all the aircraft and intellectual properties were acquired by Jetcruzer International, LLC., based in Ontario, California, and production resumed. All Jetcruzer components and subassemblies including wings, landing gear, fins, control surfaces and fittings are manufactured in the company's Ontario facility. The composite fuselage is subcontracted to a composite manufacturing company currently producing advanced composite parts for the transport aerospace industry. A Jetcruzer 500E was restored with new avionics, electrical wirings and a new engine. The first flight of this aircraft is planned in September 2022.