Кіріспе

Әскери наградасы

"Депештерде атау" (немесе "депештер", MiD) – қарулы күштердің әскери қызметшісінің есімі жоғары офицер жазған ресми хабарламада көрсетіліп, жоғары басшылыққа жіберілуі, онда оның жауға қарсы көрсеткен батылдығы немесе еңбегі сипатталады. Кейбір елдерде әскери қызметшінің есімі белгілі бір ордендерді алу үшін міндетті түрде хабарламада жазылуы тиіс.

Канада

Жорық хабарламасында айту – француз тілінде, Citation à l'ordre du jour – жоғары командирдің батылдығы немесе еңбегі үшін жасалған іс-әрекеттерді мойындауы, әдетте, жауынгерлік орында. Жорық хабарламасы Канаданың генерал-губернаторы табыстайтын наградалар тізіміне кіреді.

Үндістан

1947 жылдан бері "жазбаша мақтау" (mention in dispatches) операциялық аймақтардағы ерекше және лайықты қызметті, сондай-ақ батырлық наградаларына ие болуға жеткілікті деңгейдегі болмаған батырлық іс-әрекеттерді мойындау мақсатында қолданылып келеді. Армия, Әскери-теңіз күштері мен Әуе күштерінің, оның ішінде резервтік күштер, аумақтық армия, милиция және басқа да заңмен құрылған қарулы күштердің барлық қызметкерлері, медбикелер және қарулы күштермен бірге немесе олардың астында жұмыс істейтін азаматтар осы мақтауға лайық.

Оңтүстік Африка

1920 жылы Оңтүстік Африка Одағының қорғаныс министріне Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көрсеткен бағалы ерліктері үшін жеделхаттарда аталған барлық әскери қызметшілерге көп жапырақты қола емен жапырағынан жасалған белгіні табыстау өкілеттігі берілді. Бұл белгі Жеңіс медалінің (Оңтүстік Африка Одағы) лентасына тағылатын декоративтік элемент саналды. Иесінің аты қанша рет аталғанына қарамастан, тек бір белгі тағылуға тиіс болды. «Mentioned in dispatches» сөзінің африкаанс тіліндегі нұсқасы – «Eervolle Vermelding in Berigte». 1943 жылы Одақ қорғаныс күштері британдық қола емен жапырағы сыйлығының қолжетімділігін растады, ол жаумен тікелей қақтығыста көрсетілген ерлік әрекеттері үшін, декорация беру стандартына жетпеген жағдайда немесе жаумен тікелей байланыста болмаған құнды қызметтері үшін берілді. Жеделхаттарда аталғандық (MiD) – қайтыс болған соң берілуі мүмкін төрт сыйлықтың бірі еді. Қалғандары – Виктория кресі, Джордж кресі және Корольдің мақтау белгісі (Оңтүстік Африка). Емен жапырағы белгісі 1939–1945 жылдардағы Соғыс медалінің лентасына бекітілді. Корольдің мақтау белгісі (Оңтүстік Африка) (1939–45) Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты көрсетілген құнды қызметтері үшін Африка қызмет медалінің лентасында тағылатын қоладан жасалған Король Протея гүлінің белгісімен белгіленді. Ол қайтыс болғаннан кейін де берілуі мүмкін және майданнан тыс жерде көрсетілген қызметтері үшін жеделхаттарда аталғандықпен теңестірілді. MiD және Корольдің мақтау белгісі (SA) – Оңтүстік Африканың қорғаныс министрі корольге жүгінбей-ақ бекіте алатын жалғыз сыйлықтар еді.

Франция

Француз төңкерісінен бері Францияда ең лайықты азаматтарды немесе топтарды «Елге үлкен қызмет еткен» (bien mérité de la Patrie) деп жариялау дәстүрі қалыптасқан. Осы сезім бүгінгі күнге дейін медальдармен бірге берілетін мақтау қағаздарының жасалуында жалғасуда. Француз әскерінде жоғары командирлер – полк командирінен бастап Бас қолбасшыға дейін, жасалған ерлік істі мойындап, өз бөлімдеріне берген бұйрықтарында, бұрынғы іс-қимылдары үшін мақтау айтады. Бұл мақтаулар екі түрлі болады: жаудың алдында көрсетілген ерлік үшін айқышпен (крестпен) және жаудың алдында көрсетілмеген ерлік үшін айқышсыз (крестсіз) мақтау.

Тіркелмеген атаулар

2004 жылдан бері, жаумен тікелей қақтығыссыз көрсетілген батылдық үшін алтын Médaille de la Défense nationale (Ұлттық қорғаныс медалі) және Croix de guerre медалімен бірге берілетін тағаларымен марапатталады. 2004 жылға дейін мұндай жайттар әскери қызметшінің іс қағаздарында тіркелген, бірақ ешқандай наградамен мойындалмаған.