Салқыншаңның Саяхаты: Қара Мұнара Сағасы

Кіріспе

Американдық жазушы Стивен Кингтің фантастикалық романы, 1982 жылғы роман.

"Оқшы" – американдық жазушы Стивен Кингтің қараңғы фантастикалық романы. Бұл "Қара мұнара" сериясының бірінші томы. "Оқшы" алғаш рет 1982 жылы, 1978 мен 1981 жылдар аралығында жарияланған бес әңгімеден құрастырылып шықты. 2003 жылы Кинг романды маңызды өзгерістермен қайта жазды; осы нұсқасы "ЖАҢАРТУ" деген қосымша атаумен қазірге дейін басылып келеді. Оқиға Роланд Дешейн, соңғы оқшы, көп жылдар бойы "қара киімді адамды" қуумен айналысады. Роман Батыс жанрын фантастика, ғылыми фантастика және қорқынышпен үйлестіреді, Роландтың кең шөл және одан әрі қара киімді адамды іздеу сапарынан баяндайды. Роланд саяхатында Джейк есімді баламен де кездеседі, ол бір уақытқа онымен бірге жолға шығады.

Орнату

Кітап "Пистолетші" Роланд Гилеадтың және оның қара киімді адамды қууға жасаған саяқаты туралы баяндайды. Бұл Роландтың соңғы мақсаты – "Қара мұнараға" жеткен жолындағы көптеген қадамдарының біріншісі. Оқиғаның негізгі бөлігі Ескі Батысқа ұқсас, бірақ басқа уақыт өлшемінде немесе параллель әлемде өтеді. Роланд әлем "өзгерген" жерде өмір сүреді. Дегенмен, бұл әлемде біздің әлемімізге ұқсас белгілер бар, мысалы, ескі ән "Эй Джуд" және "Бұршақ, бұршақ, музыкалық жеміс" деп басталатын балалар өлеңі, сондай-ақ гамбургерлер мен сыра да кездеседі. Сонымен қатар, "Амоко" деп құдайлап табынылатын жанармай құю станциясы және "атомдық құрт" арқылы жұмыс істейтін су сорғысы бар тастап кетілген бекет сияқты, ұмытылған немесе бұрмаланған технологиялардың іздері де кездеседі.

Сюжет

Роланд қара киім киген адамды іздеп, шөлді аралап жүргенде, ол Уолтер деп біледі, ол Браун есімді фермер мен оның қоян Золтанмен кездеседі. Роланд түнді сол жерде өткізеді және оларды кездестірер алдында Роланд өткен шағын қала Тулл қаласында өткізген уақытын еске алады. Қара киім киген адам да қалада қалды; ол "шайтан шөптері" сияқты опиатқа тәуелді өлі адамды тірілтіп, Роланға тұзақ қалдырды. Роланд жергілікті шіркеудің жетекшісін кездестіреді, ол оған қара киім киген адамның оны жынмен жүкті еткенін айтады. Ол бүкіл қаланы Роланға қарсы қояды, ол бәрін өлтіруге мәжбүр болады. Таңертең ол Браунга осы оқиғаны айтып бергеннен кейін оянғанда, оның қашығы өліп, оны жаяу жүруге мәжбүр етеді. Роланд тастап кеткен жол станциясына келіп, алғаш рет жас жігіт Джейк Чемберске кездеседі. Роланд сусызданудан құлап қалады, ал Джейк оған су әкеледі. Джейк жол бекетіне қанша уақыт болғанын да, қалай барып келгенін де есіне түсірмейді. Роланд Джейкті қайдан келгенін анықтау үшін гипноздайды және ол біздің табиғатымызға әлдеқайда жақын басқа ғаламда қайтыс болғанын біледі. Ол Манхэттендегі мектепке бара жатқанда, оны машинаның алдына итеріп жіберген. Кетер алдында Роланд пен Джейк жертөледе тамақ іздеп жүріп, жынға тап болады. Роланд жынды жеңіп, оған сөйлеген тесіктен жаак сүйегін алады. Роланд пен Джейк шөлден шығып кетеді. Роланд Джейкті суккубпен кездескеннен құтқарады және олар лагерь құрғаннан кейін, оған жаак сүйегін қорғаныш сыйлығы ретінде ұстануды айтады. Роланд оны лагерьде қалдырып, оның тағдыры мен Қара мұнараға апаратын жол туралы көбірек білу үшін оракул болып табылатын суккубпен жұптасады. Флешбекте Роландтың Стивен Дешейннің ұлы екені анықталады. Роландты ұстазы Корт қатыгездікпен тәрбиеледі. Роландты ерлік сыныбына ертелеп алдап, 14 жасында Кортпен дуэльге түсті, бұл кез келген тағылымдамадан ертерек. Ол Стивеннің сиқыршысы болып қызмет еткен және Роланның анасы Габриэль Дешейнді азғырған Мартеннің қоқан-лоқысына ұшырады. Бұл тұрақсыздық пен төңкеріс кезеңдері еді. Роланд кортты шайқаста жеңіп, оның қаруы ретінде оның соколын, Дәуітті таңдады және Кортты алаңдату үшін Дәуітті құрбан етті. Джейк пен Роланд таудағы қара киім киген адамды көреді. Ол екінші жақта тек біреуін ғана кездестіремін дейді, бұл Джейктің Роланд өлтіреді немесе тастап кетеді деген қорқынышын күшейтеді. Роланд пен Джейк таудың ішіндегі бұрмаланған туннельдерге ескі теміржол вагонында саяхаттайды. Оларға "Аяу мутанттар" деп аталатын жер асты тіршілік иелері шабуыл жасайды. Туннельдің шығысында олар жаяу жүріп барады. Олар жүрген жолдың бұзылуы басталғанда, Роланд Джейктің тұңғиыққа құлап, ізденісін жалғастырады. Жақыпты тауда құрбан еткеннен кейін Роланд қара киім киген адаммен сөйлесу үшін төмен түседі. Қара киім киген адам Роланның тағдырын карталар пакетімен оқиды, оның ішінде "теңізші", "тұтқын", "көктің ханымы", "өлім" және мұнараның өзі бар. Қара киім киген адам Роланның шынайы жауының, ол енді Қара мұнараны өзі басқаратынның, қолбасшысы екенін айтады. Қара киім киген адам да Мартен екенін айтады. Ол Роланға ғаламның көрінісін жібереді, ол арналармен жабылған қызыл планетадан, таулар сақинасынан, үлкен дауылмен қапталған планетадан, сақиналы планетадан, одан кейін галактикаларға және одан да алыс, Роланды қорқытуға тырысады. Содан кейін қара киім киген адам Роландан өз ісіне тоқтауын сұрайды. Роланд бас тартады, ал қара киім киген адам оны ұйықтатудан бұрын батысқа баруын айтады. Роланд оянғанда, он жыл өтті, ал оның жанында қара киім киген адам деп санайтын қаңқа бар. Роланд Батыс теңізінің жағалауына барар алдында қаңқадан жаак сүйегін алады.

As Roland travels across the desert in search of the man in black, whom he knows as Walter, he encounters a farmer named Brown and his raven, Zoltan. Roland spends the night there and recalls his time spent in Tull, a small town Roland passed through not long before meeting them. The man in black had also stayed in the town; he brought a dead man stricken by addiction to the opiate like "devil grass" back to life and left a trap for Roland. Roland meets the leader of the local church, who reveals to him that the man in black impregnated her with a demon. She turns the entire town against Roland, who is forced to kill everyone. When he awakens the morning after telling Brown this story, his mule is dead, forcing him to proceed on foot. Roland arrives at an abandoned way station and first encounters Jake Chambers, a young boy. Roland collapses from dehydration, and Jake brings him water. Jake remembers neither how long he has been at the way station nor exactly how he got there, and he hid when the man in black passed through. Roland hypnotizes Jake to determine the details of where he came from and discovers he died in a different universe that appears much closer in nature to our own. He was pushed in front of a car while walking to school in Manhattan. Before they leave, Roland and Jake search for food in a cellar and encounter a demon. Roland masters the demon and takes a jawbone from the hole from which it spoke to him. Roland and Jake make their way out of the desert. Roland rescues Jake from an encounter with a succubus and after they've made camp, tells him to hold on to the jawbone as a protective charm. Roland leaves him at camp and couples with the succubus, who is also an oracle, to learn more about his fate and the path to the Dark Tower. In a flashback, it is revealed that Roland is the son of Steven Deschain, a Gunslinger and lord of Gilead. Roland received a brutal training at the hand of his teacher, Cort. Roland was tricked into a premature test of manhood by dueling with Cort at age 14, earlier than any other apprentice. He was provoked by Marten, who served as Steven's wizard and seduced Roland's mother, Gabrielle Deschain. That was a time of instability and revolution. Roland defeated Cort in battle by choosing his hawk, David, as his weapon and sacrificing David to distract Cort. Jake and Roland see the man in black at the mountain. He says he will meet just one of them on the other side, which aggravates Jake's fears that Roland will either kill or abandon him. Roland and Jake make their way into twisting tunnels within the mountain, traveling on an old railway handcar. They are attacked by subterranean creatures called "Slow Mutants." At the tunnel's exit, they continue on foot. As the track on which they are traveling begins to break, Roland lets Jake fall into an abyss and continues his quest. After sacrificing Jake in the mountain, Roland makes his way down to speak with the man in black. The man in black reads Roland's fate from a pack of cards, which includes such omens as "the sailor," "the prisoner," "the lady of shadows," "death," and the Tower itself. The man in black states that he is a pawn of Roland's true enemy, who now controls the Dark Tower itself. The man in black also reveals that he was Marten. He then sends Roland a vision of the universe, zooming out past a red planet covered in canals, a ring of rocks, a large stormy planet, a ringed planet, and then to galaxies and beyond, attempting to frighten Roland by showing him how truly insignificant he is. The man in black then asks Roland to renounce his quest. Roland refuses, and the man in black tells him to go west before putting him to sleep. When Roland awakens, ten years have passed, and there is a skeleton next to him that he assumes to be the man in black's. Roland takes the jawbone from the skeleton before traveling to the shore of the Western Sea.

Қайта қаралған және кеңейтілген басылым

2003 жылы Кинг «Оқшыны» қайта қарады. Жаңа басылымның кіріспесінде Кинг түпнұсқа нұсқаның «құрғақ» болғанын және жаңа оқырмандарға түсіну қиын болғанын айтты. Ол сондай-ақ повестьтің мазмұнын түзурек етіп, кітаптың сюжетін серияның соңымен үйлестірді. Кейінгі томдарда туындаған сабақтастық қателіктерін жою үшін тағы да өзгерістер енгізілді. Қосылған материалдың көлемі 9000 сөзден (35 бет) асты. Кейбір өзгерістер: Роландтың Туллде журнал оқығаны туралы сілтеме алынып тасталды. «Үштің суретінде» ұсынылған мәліметтерге сәйкес, Роландтың әлемінде қағаз тапшы. Роландтың жасөспірім кезінде Гилеадтың құлауына 12 жыл болғаны «сансыз жылдар» деп өзгертілді. Әйтпесе, Роландтың жасы 30-ға жуық деп есептелер еді, ал кейінгі кітаптар Роландтың өте ерте заманнан келе жатқанын көрсетеді. Сол сияқты, қара киімді адам бастапқыда «жартылай өлмес» екенін айтса, қайта қарауда оны өзі және Роланд екеуі үшін де айтады. «Корттың қайда екенін білмейді» деген сөз «Корт өлді» деп өзгертілді, себебі Гилеадтың құлауы кейінгі кітаптарда толыққанды түсіндірілмеген. Роландтың Эллині аяусыз өлтіруі оның жанына жақындату үшін өзгертілді. Бастапқыда, Тулл қаласы Роландқа қарсы шыққанда, Элли қала тұрғынымен тұтқындалып, оны қалқан ретінде пайдаланады. Ол Роландтан өзіне де, тұтқындаушысына да оқ атпауын өтінеді. Қайта қарауда ол Уолтердің әсерінен ақылынан айырылып, Роландтан өлімге жіберуін сұрайды. Фарсон қаласы Таунтон деп өзгертілді, өйткені Джон Фарсон кейінгі кітаптардағы кейіпкер. Жәндік туралы сілтемелер Қызыл Корольге сілтеме жасау үшін өзгертілді, ол «Шөл далалар» кітабына дейін есімдерінде көрсетілмеген. Соңғы кітаптарда аталған «Көк аспан» және «Алгуль-Сиенто» терминдері енгізілді. Қайта қарауда бір Тахин кездеседі. Тахиндер – соңғы үш кітапқа дейін пайда болмайтын жаратылыстар. Мәтіннің маңызды өзгерісі – қара киімді адамның тағдыры мен кім екендігі. Бастапқы мәтінде Роланд үшін Уолтердің өліміне күмән жоқ. Қайта қарауда Роланд Уолтердің сүйектерін табуының қандай да бір алдамшылық екенін немесе Уолтер шынымен өлгенін болжайды. Бастапқы мәтін Уолтер мен Мартен Бродклокты толыққанды ерекшелендіріп көрсеткен. Уолтер өлгеннен кейін де Бродклокты іздеуге және өлтіруге тиіс болды. Кейіннен «Сиқыршы және шыныда» кітабында Уолтер мен Мартен, сондай-ақ Рэндалл Флаггтың барлығы бір адам екені анықталды. «Оқшының» қайта қарауда «Флагг» есіміне сілтеме жасалмаса да, Уолтер мен Мартенге қатысты барлық сілтемелер олардың бір адам екенін көрсететіндей өзгертілді. Джейк Чемберс, бастапқыда тоғыз жаста болса, қайта қарауда 10-11 жасқа дейін өсірілді. Жалпы, түпнұсқа мәтініндегі оқшының аралаған әлемі біздің әлеміміздің құлдыраған нұсқасы еді. Мәтінде Англия, Поляр жұлдызы, Марс, Иса және басқа да Киелі кітап кейіпкерлері, Пасха, Барлық қасиеттілер күні (Хэллоуин) және грек және египет құдайлары туралы айтылған. Қайта қарауда Роландтың әлемі біздің әлемімізге ұқсас болмауы үшін осы сілтемелердің көпшілігі алынып тасталды. Романның кеңейтілген басылымында мәтіннен бұрын соңғы бетте RESUMPTION сөзі пайда болады. «Калланың қасқырлары» романының «Аргумент» кіріспесінде Кинг бұл романның тақырыбы екенін түсіндіреді.

King revised The Gunslinger in 2003. In his introduction to the new edition, King stated that he felt the original version was "dry" and difficult for new readers to access. He also made the storytelling more linear and the book's plot more consistent with the series ending. Other changes were made to resolve continuity errors introduced by later volumes. The added material was over 9000 words (35 pages) in length. Some changes include:
Removal of a reference to Roland reading a magazine in Tull. Later information presented in The Drawing of the Three suggests paper is a scarcity in Roland's world. Reference to 12 years having passed since the fall of Gilead, which happened when Roland was a teenager, is changed to "untold years." Otherwise, it would be deduced that Roland is in his 30s, whereas later books imply Roland is ancient. Likewise, the man in black originally says he is "nearly immortal," whereas in the revision he says this of both himself and Roland. "[Roland] didn't know where Cort was" becomes "Cort was dead" because the Fall of Gilead was not fleshed out until later books. Roland's cold hearted killing of Allie is changed to make him appear more humane. Originally, when the town of Tull turns on Roland, Allie is seized by a townsperson and used as a human shield. She begs Roland not to fire before he guns down both her and her captor. In the revised version, she has been driven mad by Walter by the time she is seized, and she begs Roland to put her out of her misery. The town of Farson is changed to Taunton because John Farson is a character in the later books. References to the Beast were changed to refer to the Crimson King, who otherwise is not mentioned in the series until The Waste Lands. "Blue Heaven" and "Algul Siento," terms revealed in the final books, are mentioned. A single Taheen appears early in the revised version. The Taheen are a race of creatures that wouldn't originally appear until the final three books. A major textual change is the fate and identity of the man in black. In the original text, Walter's death at the end of the story is of no uncertainty to Roland. In the revised edition, Roland speculates whether his discovery of Walter's bones is some trick or whether Walter has truly died. The original text also kept Walter and Marten Broadcloak completely disambiguated. Even after the death of Walter, Broadcloak was still to be found and killed. Later, in Wizard and Glass, Walter and Marten, along with Randall Flagg, are all revealed to be the same person. Although no reference to the name "Flagg" is made in the revised edition of The Gunslinger, all references to Walter and Marten are altered so that it is plausible they are the same man. Jake Chambers, originally nine years old, was made 10–11 years old in the revised edition. In general, the world the gunslinger walked through in the original text was a run down version of our own. The text mentions England, the star Polaris, Mars, Jesus and other biblical figures, Easter, All Saint's Eve (Halloween), and Greek and Egyptian gods. In the revision, most of these references were removed to make Roland's world only vaguely like ours. In the expanded edition of the novel, on the last page before the text, the word RESUMPTION appears. In the "Argument" foreword for Wolves of the Calla, King explains that this is the subtitle of the novel.

Фильм

Стивен Кинг пен Николай Арсель 2017 жылғы "Қара мұнара" фильмі "Қара мұнара" кітаптар сериясының оқиғаларының жалғасы екенін растады, Роланд Дешеннің "Қара мұнараға" апаратын циклді "соңғы рет" өтуін көрсетеді және ол Эльд мүйізімен жабдықталған. Фильм 4 тамызда Columbia Pictures тарапынан шығарылды. Фильм "Мылтықшы" және үшінші роман "Шөлдер" оқиғаларының қосындысы болып табылады, сонымен қатар "Қара мұнара" кітабынан маңызды сюжеттік желілерді де қамтиды.