Кіріспе

Driver 3 (DRIV3R) – 2004 жылғы оқиғалық-әрекет ойыны, Driver сериясының үшінші бөлімі. Оны Reflections Interactive әзірледі, Atari баспасынан шығарылды және 2004 жылдың маусым айында PlayStation 2, Xbox және ұялы телефондарға, 2005 жылдың наурыз айында Microsoft Windows-қа, ал 2005 жылдың қазан айында Game Boy Advance-қа шығарылды. Ойынның сюжеті үш елдегі автокөлік контрабандасы желісін тергеп, оның басшысын анықтап ұстау және ұрланған көліктерді кімге сатуды жоспарлап отырғанын білу үшін ФБР агенті Джон Таннер рөлін сомдаған ойыншыларға арналған. Ойын алдыңғы бөлімдерінен жаяу жүру бөлімдері, қарумен шайқас және көлікпен жүріп ату мүмкіндіктерімен, Майами, Ницца және Стамбул қалаларының виртуалды көшірмелерімен, сондай-ақ серияның «директор режимі» фильмін түсіру мүмкіндігін жақсарту арқылы дамытылды. Ойын коммерциялық сәттілікке жеткенімен, ПК нұсқасынан басқа, сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер алды. Графикасы, сюжеті және жүргізуі мақталып, жаяу жүру басқаруы, қиын ату механикасы және техникалық мәселелер сынға ұшырады. Кейбір сыншылар Atari-ді Grand Theft Auto: San Andreas ойынымен бәсекелеспеу үшін ойынды асығыс шығарды деп айыптады. GameCube және N Gage платформаларына ойынды шығару жоспарланған, бірақ кейіннен одан бас тарды. Осы ойыннан кейін 2006 жылы Driver: Parallel Lines, ал 2011 жылы Driver: San Francisco ойындары жарық көрді.

Ойын процесі

Driver 3 ойыны үшінші тұлғадан көрініс арқылы жүзеге асырылатын ашық әлем ойынына негізделген, кез келген уақытта камера бұрышын өзгертуге мүмкіндік бар. Ойынның негізгі режимдері: «Жасырын операция» – ойынның сюжеттік режимі; «Бос жүріс» – ойыншыларға үш қаланың біреуін еркін зерттеуге мүмкіндік беретін режим; және «Автокөлік ойындары» – үш түрлі автокөлікке негізделген сынақтардан тұратын режим, мысалы, қашқан қылмыскерді қуу. Бұрынғы ойындардағыдай, ойынның көп бөлігі үш түрлі ортада жүзеге асырылады, олар – нақты қалалардың ішінара, бірақ дәл көшірмелері. Ойынға седан, спорттық автомобильдер, фургон, жүк көліктері сияқты нақты үлгілерге негізделген түрлі көліктер кіреді. Көліктер уақыт өте зақымдануы мүмкін, бірақ ойыншылар кез келген уақытта көліктен түсіп, сол әлемдегі басқа көлікке ауыса алады. Бірақ сюжеттік режимдегі маңызды миссияларға қатысты көліктерді жоғалту автоматты түрде сәтсіздікке алып келеді. «Атақ» жүйесі ойыншының әрекеттерін қадағалайды – кез келген заңсыз әрекет осы көрсеткішті арттырады, полиция ойыншыны байқаса қудалайды, ал оларды тоқтатуға тырысу деңгейі ойыншының атағына байланысты өзгереді. Driver 3 жаңа ойын механикаларын ұсынады, оларға мотоциклдер, жылдам қайықтар, жүзу, денсаулық көрсеткіші және қарумен шайқасу жатады. Полицияға ұсталу немесе сюжеттік режимдегі мақсаттарды орындамаумен қатар, денсаулық аяқталып, алғашқы жәрдем жинағын таба алмаса, ойыншы сәтсіздікке ұшырауы мүмкін. Шайқас қаруды пайдалануға негізделген, олар нақты үлгілерге сәйкес келеді және пистолеттер, мылтықтар, автоматтар, субмашиналық мылтықтар мен гранатометтерді қамтиды. Барлық қаруларда оқ-дәрінің саны шектеулі, тек басты кейіпкердің жеке қаруында шектеу жоқ, бірақ жауларды жеңу арқылы немесе «Бос жүріс» режимінде әлемді зерттеу арқылы қосымша оқ-дәрі табуға болады. «Жасырын операция» режимінде ойыншылар тапсырмаларды орындауға тиіс, мысалы, қуғыншылардан қашу, белгілі бір орынға жету және кінәлілерді ұстау. Кейде тапсырманы белгілі бір уақыт ішінде орындау қажет, әйтпесе тапсырманы қайтадан бастау керек болады. «Бос жүріс» режимінде ойыншылар Майами, Ницца немесе Стамбул қалаларын еркін зерттеуге және Grand Theft Auto: Vice City ойынының Томми Версетти кейіпкеріне ұқсас жау NPC-лары бар құпия көліктерді табуға болады. Ойыншы сюжеттік тапсырманы аяқтағаннан кейін немесе «Бос жүріс» режимінен шыққаннан кейін, олар ойыннан түсірілген видеоны әртүрлі камера бұрыштарымен және эффектілермен (мысалы, баяу қозғалыс) өңдеуге болады. Видеоны өңдеуге болатын көлемі алдын ала белгіленген және шектеулі.

Сюжет

ФБР-дің жасырын агенттері Джон Таннер (Майкл Мэдсен) және Тобиас Джонс (Винг Рамс) Маямиге Калита Мартинес (Мишель Родригес) және оның серіктестері Ломаз және Бад Хэнд басқарған "Саут Бич" картелін тексеру үшін жіберіледі. Агенттер картельдің ұрланған көліктерді сатып алғанын байқағанда, олар үлкен тапсырысты орындау үшін басқа біреу үшін жұмыс істеп жатқандығын сезінеді. Көліктерді сатудың қайда болатынын анықтау үшін Таннер рульмен болып көрінеді және бәсекелес бандиттің көлігін қалпына келтіре отырып, картелге кіреді. Калитаға әсер етіп, оның сенімін бірнеше тапсырмамен иеленгеннен кейін, Таннерге картелге сатқындық жасағаны үшін "Гейторды" өлтіру тапсырылады. Саут-Бич, The Gator-дің жойылғанынан кейін, тізімдегі қалған машиналарды қамтамасыз ету үшін, Ниццаға, Францияға көшіріледі. Таннер Интерпол агенттері Вобан мен Дюбуамен байланысқа түседі, олар ұрланған көліктерді ұстаған кезде картелді тұтқындауға тырысады. Таннер бас тартады, ал Вобан Дубуаға картелді қадағалауды тапсырады. Осы арада Таннер қарсылас синдикаттың шабуылдарын тежеп, Калита үшін көліктерді алуға назар аударады, ақырында ол топтың басшысын жоятын қақтығысқа әкеледі. Тергеу барысында Дубуаның картельдің тұтқындағанын білгеннен кейін, Таннер оны өлім жазасына кесілгенге дейін құтқару үшін жүгіреді. Құтқару әрекеті аяқталғаннан кейін Таннер мен Дюбуа Түркияның Стамбул қаласында өтетін келісімнің орнын табу үшін картельдің қайық үйіне кіреді. Көп ұзамай екеуін картель тұтқындап, жұмыс берушілері Чарльз Джерихомен (Микки Рурк) кездеседі. Таннердің жеке басын ашқаннан кейін, Иерихон Таннердің қаруын алып, оны Дубуаны өлтіруге қолданады, оны қылмысқа кінәлауды көздейді. Таннер қашып құтылуға тырысады және Вабанмен көліктердің қайда жөнелтілетіндігі туралы байланыс жасайды, бірақ Дюбуаның өлімі туралы аз мәлімет береді. Олар Стамбулға барады, онда Таннер Джерихонды Ресей қылмыскерлеріне көліктерді сатуды ұйымдастыратын араласшы Багменмен кездесуге алып барады. Гатордың өзiнiң өлтiруiнен аман қалғанын естіген Таннер Джонстан оны Жерихоның адамдары өлтермей бұрын жинап алуын сұрайды, ал Гатор оның қауіпсіздігі үшін келісім туралы ақпарат ұсынады. Джонспен қайта қосылғаннан кейін Таннер Дубуаның өлімі туралы хабар алғаннан кейін Вобан оны кісі өлтірген деп айыптады. Ішкі істер тергеуінің қатерлі әсеріне қарамастан, Таннер мен Джонс тергеуді жалғастыруға және Ломаздың ізін табуға көңіл бөледі. Қорғау үшін Ломаз Калита мен Багменнің ұрланған көліктерге ақша айырбастау үшін жақын арада кездесетінін айтады. Таннер мен Джонс кездесуді Калита тоқтатқанша бақылайды. Джонс Багманды қуып жетуге тырысқанда, ол тұзаққа түсіп, кері шегінуге мәжбүр болады; бұл арада Таннер Калитаның артынан қуып, оны ұстап алады. Танер оны өзінің сенімін қайтарып алу үшін Вобанға әкелгеннен кейін, Калитаны Иерихонға сенім арту өте қауіпті деп сендіреді. Калита көліктер Ресейге жеткізілгенін және Иерихонның ақысын төлемейінше қаладан кетпейтінін айтады. Стамбул полициясының көмегімен Таннер, Джонс және Вобан Иерихон мен Багман арасындағы алмасудың ұйымдастырылған орнын анықтайды. Кездесу болған кезде, Иерихон оған келісілген ақшаның жартысын ғана бергені үшін Багманды өлтіреді және полицияны "Жаман қолды" тұзақ ретінде пайдаланып, ақырында оның өліміне әкеледі. Тэннер Иерихоннан пойызбен кететінін білгенде, оның жолын кесіп, көліктен түсіп, көше арқылы қашуға мәжбүр етеді. Иерихонды бұрыштаған кезде, Таннер оны ауыр жарақаттады, бірақ ақырында оны тұтқындауға шешім қабылдайды, бірақ Иерихон оған арқасын бұрғанда оны атып өлтіреді. Екі ер адам да ауыр халде ауруханаға жеткізілді.

Әзірлеу және шығару

Ойынның даму бюджеті 17 миллион доллар, маркетинг бюджеті де 17 миллион доллар болды. Ойынды жасауға шамамен үш жарым жыл кетті. Маями, Ницца және Стамбул қалаларын көрсетуге ерекше назар аударылды. Ойынға арналған музыканы Марк Канхам, Рич Эйткен және Нарко жазды. Atari сондай-ақ "Драйвер 3" ойыны туралы "Run the Gauntlet" деген қысқа промо-видео түсірді. Infogrames ойынның 2003 жылы шығатынын 2002 жылдың 17 шілдесінде хабарлады. Бастапқыда 2003 жылдың төртінші тоқсанында шығару жоспарланған, бірақ ол 2004 жылдың екінші тоқсанына, содан кейін 2004 жылдың наурыз айынан маусым айына дейін ықпалдастырылды. Ақырында, ол 2004 жылы 21 маусымда Солтүстік Америкада, 22 маусымда Ұлыбританияда және 24 маусымда Австралияда Atari баспасымен PlayStation 2 және Xbox платформалары үшін шығарылды. Sorrent баспасынан шыққан мобильді нұсқа Солтүстік Америкадағы консольдік нұсқалармен бір күні жарық көрді. Жақсартылған графикалық қозғалтқышы бар деп мәлімделген ойынның Windows нұсқасы 2005 жылдың 15 наурызында Солтүстік Америкада, 18 наурызында Ұлыбританияда және 13 сәуірінде Австралияда шығарылды. Velez & Dubail компаниясы жасаған ойынның жеке нұсқасы 2005 жылы Game Boy Advance үшін 14 қазанда Ұлыбританияда, 25 қазанда Солтүстік Америкада және 28 қазанда Австралияда шығарылды.

Қабылдау

Driver 3 видео ойындар шолуларын жинақтайтын Metacritic сайтындағы мәліметтерге сәйкес, PC нұсқасынан басқа барлық платформаларда "аралас немесе орташа" пікірлер алынған. Алайда, The Cincinnati Enquirer газеті оған 5 жұлдыздың 3-ін беріп, басқару мен анимациясын "жауапсыз және қатаң" деп сипаттады. Оқиға "Driv3rgate" деп аталды. Шолуларды түзетуге қатысты айыптаулар көтерілгеннен кейін, Future компаниясының да басқаратын GamesRadar форумы сынға толы хабарламаларға толып, олардың көпшілігі модераторлар тарапынан жойылды. Кейбір пайдаланушылар бұл пікірлердің жала жапқандық үшін жойылғанын болжады, ал басқалары жасырын әрекеттерге күдік танытты. Форум модераторлары Driver 3 және Future компаниясын қорғаған бірқатар пікірлерді Babel Media маркетингтік компаниясына, astroturfing әдісін қолданған компанияға байланыстырды. Бұл Ұлыбританияда кемінде 300 мың дана сатылғанын көрсетеді. 2004 жылдың желтоқсанына дейін ойынның 3 миллионнан астам данасы сатылды.