Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Батырлық орденінің иегері

Хектор Сантьяго Колон (20 желтоқсан 1942 – 28 маусым 1968) – Америка Құрама Штаттарының ең жоғары әскери наградасымен, Батырлық орденімен қайтыс болғаннан кейін марапатталған тоғыз пуэрторикалықтың бірі. 1968 жылғы 28 маусымда Вьетнам соғысы кезінде жасаған ерлігінің арқасында ол өзінің әріптестерінің өмірін сақтап қалды.

Алғашқы жылдар

Сантьяго Колон Пуэрто-Риконың Салинас қаласында Пабло Сантьяго мен Петронила Колонның он екі баласының бірі болды. Ол сол жерде бастауыш және орта білім алды. 1960 жылы оның отбасы материктік АҚШ-қа көшіп, Нью-Йорк қаласында қоныстанды. Қалада қысқа ғана уақыт тұрғаннан кейін Сантьяго Колон Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің (NYPD) құрамына кіргісі келетінін шешті, бірақ сол кезде NYPD-ке мүше болу үшін әскери қызметтен өткен болу қажет еді. Сантьяго Колон АҚШ Армиясына ерікті болып қосылды. Ол сол кезде бастауыш мектептегі сүйікті қызына үйленуге дайындалып жатқан еді. Бастапқы әскери дайындығын аяқтағаннан кейін, ол Вьетнам Республикасындағы әскери бөлімге жіберілді.

Вьетнамдағы іс-қимыл

1968 жылғы 28 маусымда Сантьяго Колонның 5-ші батальонның B ротасының мүшелері, 7-ші атқыштар полкі, 1-ші атқыштар дивизиясы Джеб Стюарт III операциясы барысында Куан Три провинциясындағы шайқаста болды. Солтүстік Вьетнамдық әскер Сантьяго Колонның окопына қол гранатасын лақтырды. Гранатаны шығаруға уақыт жоқ екенін түсінген ол, гранатаны денесіне жақын қысып алып, әріптестерінен бетін бұрып, жарылыстың күшін толық қабылдады, өзінің өмірін құрбан ету арқылы өз әріптестерін сөзсіз өлімнен сақтап қалды. Сантьяго Колон қаза болғаннан кейін, өзінің өмірін қауіпке тігіп, міндетінен асып түскен батылдығы мен қайраткерлігі үшін Құрмет медалімен марапатталды. 1970 жылғы 7 сәуірде президент Ричард М. Никсон Ақ үйінде өткен салтанатты шарада оның отбасына медальді тапсырды. Оның денесі Пуэрто-Риконың Салинас қаласында жерленген.

Ескерткіштер

1975 жылдың шілдесінде Пуэрто-Рико Ұлттық гвардиясы өз оқу базасын "Салинас лагері" деп атады, ол Сантьяго Колонның туған қаласына жақын орналасқан. Оның құрметіне база "Сантьяго лагері" деп аталды. Ол осылай құрмет көрсетілген екінші пуэрторикалық болды. Әскери орналасымына есім берілген алғашқы пуэрторикалық – Пуэрто-Риконың Құрмет медалімен марапатталған Фернандо Луис Гарсия сарбазы. Бұл база "Кэмп Гарсия" деп аталады және Виекс аралдық муниципалитетінде орналасқан. Сантьяго Колонның есімі Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткішінде 54W панелінің 013 қатарында жазылған. Сантьяго Колонның есімі сондай-ақ Пуэрто-Риконың қаза тапқан сарбаздарына арналған және Сан-Хуан қаласындағы Капитолий ғимаратының алдында орналасқан "El Monumento de la Recordación" (Еске алу монументі) монументіне жазылған. 2008 жылдың 11 қарашасында Пуэрто-Рико үкіметі Капитолийдің Ротундасында Сантьяго Колонның майлы суретін ашты. 1977 жылы Форт-Мурдағы спорт залына Сантьяго Колонның құрметіне "Сантьяго Фитнес орталығы" деп ат қойылды. 2017 жылы Гектор Сантьяго Колон қаза болғаннан кейін Пуэрто-Рико ардагерлерінің Даңқ залына енгізілді.