Кіріспе

АҚШ армиясының офицері және актері (1925–1971)

18083707 (қатардағы сарбаз ретінде)
01692509 (офицер ретінде) және АҚШ тарихындағы ең көп марапатталған сарбаз ретінде танымал. Ол АҚШ армиясының барлық батылдық наградаларын, сондай-ақ француз және бельгиялық ерлік ордендерін алды. Мерфи 19 жасында 1945 жылғы қаңтарда Франциядағы Колмар қапшығында бір сағат бойы неміс әскерлерінің ротасын жалғыз өзі ұстап тұрды, содан кейін жараланған және оқ-дәрісі біткен күйінде сәтті қарсы шабуылға шықты, осы ерлігі үшін Отанға қызмет медалімен марапатталды. Мерфи Техас штатының Хант округіндегі шаруа отбасында дүниеге келді. Әкесі оларды тастап кеткен соң, анасы оның жасөспірім шағында қайтыс болды. Мерфи отбасын асырау үшін мақта теру және басқа жұмыстар істеу үшін бесінші сыныптан кейін мектепті тастады; оның аңшылық қабілеті отбасына тамақ табуға көмектесті. 1941 жылы Перл-Харборға шабуылдан кейін Мерфидің үлкен әпкесі оған әскериге қабылдану үшін қажетті жасқа толу үшін туған күні туралы құжаттарды жалғандауға көмектесті. Армия, Әскери-теңіз күштері және Теңіз жаяу әскерлері дене салмағының жеткіліксіздігіне байланысты қабылдаудан бас тартқан, бірақ ол ақырында армияға қабылдануға қол жеткізді. Ол алғаш рет 1943 жылы Сицилияға одақтас әскерлердің шабуылында қатысты, ал 1944 жылы Анцио шайқасына, Римді азат етуге және Оңтүстік Францияға шабуылға қатысты. Мерфи Монтелимарда шайқасты және қазан айында Францияның солтүстік-шығысындағы Клеури маңындағы Л'Омет карьеріне шабуылға сәтті жетекшілік етті. Қызмет кезінде көптеген аурулар мен жарақаттарға қарамастан, Мерфи Екінші дүниежүзілік соғыстың ең мақтан тұтатын және марапатталған сарбаздарының біріне айналды. Ол 241 жау әскерін жойғанын айтады. Соғыстан кейін Мерфи 21 жылдық актерлік мансабын бастады. Ол 1955 жылы өзінің 1949 жылғы естеліктеріне негізделген "Тозаққа және кері" атты автобиографиялық фильмінде өзін ойнады, бірақ оның көп бөлігі вестерн фильмдерінде болды. Ол түрлі телешоуларда қонақ ретінде пайда болды және "Шыбырлаған Смит" сериалында ойнады. Мерфи өте талантты ән жазушы еді. Ол Калифорния мен Аризонада тоқпан жылқы өсірді және жылқы жарыстарына қатысты. Мерфиде қазіргі уақытта посттравматикалық стресс бұзылысы (ПТСР) болғандықтан, ол жастығында зарядталған тапаншамен ұйықтады. Ол ұйықтау үшін дәрі-дәрмектерге тәуелді болды. Өмірінің соңғы жылдары ол қаржылық қиындықтарға тап болды, бірақ жаман мысал көрсетпеу үшін алкоголь мен темекі жарнамаларында түсу ұсыныстарын қабылдаудан бас тартты. Мерфи 1971 жылы Вирджиния штатында ұшақ апатында қайтыс болды, 46 жасқа толуға аздан кейін. Ол Арлингтон ұлттық зиратында әскери салтанатпен жерленді, оның қабірі ең көп зияратталатын жерлердің бірі.

Ерте өмір

Мерфи 1925 жылғы 20 маусымда Солтүстік-Шығыс Техастағы Хант округінің шағын ауылдық қауымдастығы Кингстонда дүниеге келді. Ол Эммет Берри Мерфи (1887–1976) мен оның әйелі Джози Белл Мерфидің (туған тегі Киллиан; 1891–1941) туған он екі баланың жетіншісі болды. Мерфилер – ағылшын, ирланд, шотланд-ирланд, шотланд және неміс тегінен тараған шаруалар еді. Мерфидің туған күні әскери тіркелу қағаздарында 1924 жыл деп көрсетілгенімен, оның өмірбаяуын жазған Дэвид А. Смит, «Тозаққа және кері» атты кітабының авторларының бірі Дэвид МакКлюрдің сөздеріне, Мерфинің Калифорниядағы жүргізуші куәлігіне және Мерфидің өзінің айтуынша, ол 1925 жылы туған деген қорытындыға келді. Бала кезінде Мерфи жалғыздықты ұнататын, көңіл-күйі жиі өзгеретін және тез ашуға бейім болған. Ол Техастың солтүстік-шығысындағы Фармерсвилл, Гринвилл және Селесте қалаларының маңында өсті, онда бастауыш мектепке барды. Әкесі отбасының өмірінен жиі шығып, соңында оларды тастап кетті. Мерфи бесінші сыныпта мектепті тастап, отбасын асырау үшін күніне бір доллар (1935 жылғы 1 доллар шамамен <есептелген сомаға> тең) табу үшін мақта жинауға кірісті; сонымен қатар, ол мылтықпен шеберлікке ие болды және оларды тамақпен қамтамасыз ету үшін кішкентай жануарларды аулады. 1941 жылы анасы эндокардит және пневмониядан қайтыс болғаннан кейін, ол радио жөндеу шеберханасында және Гринвиллдегі жалпы дүкен, гараж және жанармай құю станциясының біріктірілген орнында жұмыс істеді. Хант округінің билігі оның үш кіші бауырын Куинландағы Боулс балалар үйіне, христиандық балалар үйіне орналастырды. Соғыстан кейін ол Фармерсвиллде үлкен әпкесі Корин мен оның күйеуі Польша Бернс үшін үй сатып алды. Оның басқа бауырлары да қысқа мерзімге бұл үйде тұрды. Анасының қазасы Мерфинің өміріне өшпес із қалдырды. Кейін ол былай деді:

Әскерге шақыру және негізгі дайындық

1941 жылы желтоқсанда Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауынан кейін ол АҚШ әскеріне қатысуға тырысты, бірақ Армия, Әскери-теңіз күштері және Теңіз жаяу әскерлері оны дені салмағы жеткіліксіз және жасы кішкентай болғандықтан қабылдамады. Апасы оның туған күнін бір жылға өзгертетін куәлік бергеннен кейін, ол 1942 жылдың 30 маусымында АҚШ Армиясына қабылданды. Оның өмірбаяуын жазған Дэвид А. Смиттің мәлімдемесінше, Мерфи 1950 жылы Остин штаты газетімен сұхбаттасқанда туған күнінің жалған екенін мойындады: "Үйдегі дәрігер менің қашан туғанымды дәл есіне ала алмады, - деді ол күлімсіреп, - сондықтан мен 18 жастамын деп көрсеттім". Ол Уолтерс лагеріндегі негізгі дайыннан кейін, Форт Мидке кеңейтілген жаяу әскерлік оқуға жіберілді. Негізгі дайындық барысында ол мылтықпен атуда "мерген" және найзамен жұмыс істеуде "сарапшы" белгілерін алды.

Жерорта теңізі театры

Мерфи 1943 жылдың 20 ақпанында Француз Мароккосындағы Касабланкаға жіберілді. Ол генерал-майор Люсиан Трускотттың басшылығымен жаттығудан өткен 3-ші жаяу әскер дивизиясының 15-ші жаяу әскер полкінің 1-ші батальонының B ротасына тағайындалды. 13 мамырдағы Тунистегі Орталық державалардың күштерінің капитуляциясынан кейін дивизия тұтқындарды қадағалауға бекітілді. Ол Сицилиядағы одақтастардың шабуылына дайындық ретінде Алжирдегі Арзевте дивизиясымен бірге взвод хабаршысы ретінде қатаң жаттығуларға қатысты. Мерфи 7 мамырда екінші сыныптан бірінші сыныпқа және 15 шілдеде сержантқа көтерілді. 3-ші жаяу әскер 10 шілдеде Сицилиядағы Ликатаға түскен кезде Мерфи дивизияның жеделхабаршысы болды. Ол Каникатти маңында барлау тобында екі итальяндық офицерді өлтірді. 20 шілдеде Палермоға келген B ротасымен бірге ауруға байланысты бір аптаға тоқтады, содан кейін олар автоматтық зеңбірек орнын қорғауға арналған төбеге тағайындалды, ал 3-ші жаяу әскер дивизиясының қалған бөлігі Сан-Фрателлода шайқасты. Мерфи 1943 жылдың қыркүйегінде Салерноның құрлықтағы Батипаглияға түскен "Аваланша" операциясына қатысты. Волтурно өзені бойында барлау тобында жүргенде, ол және тағы екі сарбазға шабуыл жасалды, неміс автоматтарынан атылған оқтан бір сарбаз қаза тапты. Мерфи және аман қалған сарбаз қол гранаталары мен автоматтарымен бес неміс әскерін өлтірді. Қазан айындағы одақтастардың Волтурно желісіне, Мигнано Монте Лунгоның 193-ші биіктігіне жасаған шабуылы кезінде ол және оның ротасы жеті неміс әскерінің шабуылын тойтарды, үшеуін өлтірді және төртеуін тұтқынға алды. Мерфи 13 желтоқсанда сержантқа көтерілді. 1944 жылдың қаңтарында Мерфи штаб-сержанты болып тағайындалды. 21 қаңтарда ол малярияға шалдығып, Неапольдегі ауруханаға жатты, сондықтан Анцио жағажайына алғашқы түсуге қатыса алмады. 29 қаңтарда ол оралып, Цистернаның бірінші шайқасына қатысты және шайқастан кейін B ротасының взвод сержанты болып тағайындалды. Ол 3-ші дивизиямен Анциоға қайтып келді, онда олар төрт ай бойы болды. 2 наурызда тасталған шаруа үйінде ауа райынан қорғанып, Мерфи және оның взводы өтіп бара жатқан неміс танкысінің экипажын өлтірді. Содан кейін ол жалғыз өзі танкты мылтық гранаталарымен жоюға жеткілікті жақынға жүрді, осының нәтижесінде "V" белгісі бар қола жұлдызға ие болды. Мерфи 13 наурызда екінші рет малярияға шалдығып, бір аптаға ауруханаға жатты. 8 мамырда Мерфиді қоса алғанда, 15-ші жаяу әскер полкінің B ротасының 61 офицері мен сарбазы жауынгерлік белгімен марапатталды. Мерфи өзінің қола жұлдызы үшін қола жапырақ кластерімен марапатталды. Американдық әскерлер 4 маусымда Римді азат етті, ал Мерфи шілде айы бойы взводымен Римде тұрақтады.

Еуропалық театр

Оңтүстік Франциядағы одақтастардың шабуылының бірінші толқыны кезінде Мерфи 1944 жылдың 15 тамызында жасаған ерлігі үшін «Құрмет белгісі» кресімен марапатталды. Раматуэль маңындағы Сары жағажайға түскеннен кейін, Мерфидің взводы жүзімдік арқылы өте жатқанда неміс әскерлерінің шабуылына ұшырады. Ол отрядтан бөлінген пулеметті алып, неміс әскерлеріне оқ атып, екеуін өлтіріп, біреуін жаралады. Мерфи өз әскерлеріне орманға шегінуге бұйрық берді, өзі жеке қалды, M1 карабинімен атып, далалық радиосы арқылы артиллерия отын бағыттап тұрды, ал немістер тікелей оның орнына оқ атып жатты. Мерфи тастап кетілген, өртеніп жатқан танк жойғышына мініп, .50 калибрлі пулеметпен алға жылжып келе жатқан немістерге атып, оған қарай иеленіп келе жатқан отрядты өлтірді. Бір сағат бойы Мерфи жалындаған танк жойғышының үстінде тұрып, неміс жаяу әскерлері мен танктерінің отына қарсы тұрып, 50 неміс әскерін өлтірді немесе жаралады. Ол аяғынан жарақат алды, тек оқ-дәрісі біткеннен кейін ғана тоқтады. Мерфи өз жарақатын ескермей, өз әскерлеріне қосылып, оларды немістерді кері тартуға бастап кетті. Ол жараларына емдеу жасалған кезде өз әскерлерімен бірге болуын талап етті. 3-ші жаяу әскер дивизиясы Колмар қалтасындағы ерлігі үшін Президенттік бірлік марапатына ие болды, бұл Мерфиге белгі үшін қола жапырақ кластерін сыйлады. 16 ақпанда Мерфи бірінші лейтенант қызметіне көтерілді және 1944 жылдың 22 қаңтарынан 1945 жылдың 18 ақпанына дейінгі қызметі үшін «Құрмет легионы» орденімен марапатталды. Ол майданнан полк штабына ауыстырылып, байланыс офицері болып тағайындалды.

Жасалған әшекейлер

АҚШ Мерфидің соғысқа қосқан үлесін Америка кампаниясы медалімен марапаттады, Франция оның қызметін француз құрмет легионымен – Шевалье дәрежесінде, күміс жұлдызды француз соғыс кресімен, пальмасы бар француз соғыс кресімен және француз азаттық медалімен мойындады. 1945 жылғы 2 маусымда Австрияның Зальцбург қаласына жақын генерал-лейтенант А. М. Патч Мерфиге Хольцвирдегі ерлігі үшін Құрмет медалін және Еңбек легионын тапсырды. Соғыстан кейін, ол неліктен пулеметке қол жеткізіп, неміс жаяу әскерінің толық ротасына қарсы тұрғанын сұрағанда: «Олар достарымды өлтіріп жатты», – деп жауап берді. Мерфи Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін АҚШ армиясының барлық батылдық наградаларын алды.

Соғыстан кейінгі әскери қызмет

Мерфидің Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін Вест-Пойнтқа қабылдану мүмкіндігі туралы ресми жолдармен сауалдар жіберілді, бірақ ол ешқашан оқуға түспеді. Автор Дон Грэмнің сөзіне қарағанда, Мерфи өзі ұсынған идеядан кейін бас тартты, мүмкін, кіретін емтиханды тапсыру үшін қажетті академиялық дайындық деңгейін түсінген соң. Мерфи 1945 жылғы 8 маусымда Сан-Антониодағы Форт Сэм Хьюстонға уақытша міндеттер орындау және қайта тағайындалу үшін баруға бұйрық алған әскери қызметкерлердің бірі болды. 21 қыркүйекте ол 50 пайыздық мүгедектік санатымен бірінші лейтенант шенімен запасқа шығарылып, Офицерлер резервтік корпусына жіберілді.

Травмадан кейінгі стресс

Әскери қызметтен кейін Мерфи ұйқысыздық пен депрессиямен күресіп, жастығының астына патроны бар тапаншасын қойып ұйықтады. 1947 жылғы 17 маусымдағы қызметтен кейінгі медициналық тексеруде бас ауруы, құсу және соғыс туралы қорқынышты түстердің белгілері анықталды. Оның медициналық жазбаларында оның ұйқыны жақсарту үшін ұйықтау таблеткаларын қабылдағаны көрсетілген. 1960 жылдардың ортасында ол Placidyl седативіне тәуелді екенін мойындады және осы тәуелділіктен құтылу үшін бір апта бойы қонақүй бөлмесінде жалғыз отырды. Травмадан кейінгі стресс оның табиғи көңіл күйін нашарлатты және достары мен әріптестері алаңдаған эпизодтарға әкелді. Оның бірінші әйелі Дикси Ванда Хендрикс, ол бір рет оны қарумен ұстағанын айтты. Ол күйеуінің неміс соғыс жетімдері туралы киножазбаларды көріп, өкінішпен жылағанын көрді. Армиядан шыққаннан кейін Мерфи поэзия жазу арқылы қысқа мерзімге стресстен арыла алды. Оның "Анциодағы кресттер өседі" атты өлеңі "Тозаққа және қайту" кітабында жарияланды, бірақ ол Керриган атты ойдан шығарылған кейіпкерге жатқызылды. Корея және Вьетнам соғысынан оралған ардагерлердің проблемаларын жария ету үшін Мерфи өзінің посттравмалық стресс бұзылысымен күресіп жатқанын ашық айтты. Оның өмірінде бұл "жауынгерлік шаршау" және "соққы" деп аталды, бұл терминдер Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді. Ол үкіметтен жауынгерлік тәжірибелердің эмоционалдық әсерін жан-жақты қарастыруды және соғыс ардагерлеріне денсаулық сақтау қызметтерін кеңейтуді сұрады. 1971 жылы Мерфи қайтыс болғаннан кейін бес ай өткен соң, АҚШ конгрессмені Олин Тигге ұсынған заңға сәйкес, 1973 жылы Сан-Антониодағы Ауди Л. Мерфи еске алу VA ауруханасы ашылды, қазір Оңтүстік Техас ардагерлерінің денсаулық сақтау жүйесінің бір бөлігі болып табылады.

Техас армиясының ұлттық гвардиясы

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 36-шы жаяу әскер дивизиясы Техас армиясының Ұлттық гвардиясының құрамына қайтадан бағынды. Мерфидің достары генерал-майор Х. Миллер Эйнсворт және бригадир генерал Карл Л. Пинни сәйкесінше 36-шы дивизияның командирі және командирдің орынбасары болды. 1950 жылдың 25 маусымында Корей соғысы басталғаннан кейін Мерфи екінші әскери мансабын бастады және Техас армиясының Ұлттық гвардиясының 36-шы жаяу әскер дивизиясында капитан болып тағайындалды. Ол жазғы оқу лагерьлерінде жаңа сарбаздарды даярлады және Гвардияға өзінің аты мен бейнесін жұмылдыру материалдарында пайдалануға рұқсат берді. Ол соғысқа қатысуға ниеттенгенімен, оқу шараларын кино мансабымен үйлестірді, бірақ 36-шы жаяу әскер дивизиясы Кореяға жіберілген жоқ. 1951 жылдың 1 қазанында MGM студиясымен фильмдерге байланысты міндеттемелеріне байланысты өзінің өтініші бойынша белсенді емес статусына ауысты және 1955 жылы қайтадан белсенді статусына оралды. Мерфи 1956 жылы Техас армиясының Ұлттық гвардиясының майоры дәрежесіне көтерілді және 1957 жылы белсенді емес статусына қайта оралды. 1969 жылы Гвардиядан ресми түрде босатылып, АҚШ Армиясының резервтік құрамына ауыстырылды. Ол 1969 жылдың соңында зейнеткерлік резервіне ауысқанға дейін USAR құрамында қызмет етті.

Кино мансабы

1948 жылдан 1969 жылға дейінгі актерлік мансабында Мерфи 40-тан астам көркем фильм мен бір телесериалға түсті. Актер және продюсер Джеймс Кагни 1945 жылғы 16 шілдеде шыққан Life журналында Мерфиді «ең көп марапатталған сарбаз» деп көрсеткенде, фильмнің қаржылық демеушілері Мерфиге басты рөл берілмесе, жобаны қаржыландырудан бас тартты; осылайша Allied Artists тәжірибесіз актерді пайдалану туралы ойларын қалдырып, оған басты рөлді берді. Universal Studios Мерфимен жеті жылдық келісімшартқа аптасына 2500 доллардан қол қойды (1950 жылы 2500 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең). Оның олар үшін түсірген алғашқы фильмі – 1950 жылы «Техас баласы» фильміндегі Билли Кид рөлі. Сол жылы ол Ванда Хендрикспен бірге «Сиерра» фильмін түсірді, ол сол кезде оның әйелі болды, сондай-ақ «Канзас Рейдерлерінде» заңсыз Джесси Джеймс рөлінде ойнады. Universal оны 1951 жылы Джон Хьюстон режиссерлік еткен «Құрметтің қызыл белгісі» фильміне 25 000 доллар жалақымен MGM-ге жіберді, онда ол «Жас» рөлін ойнады. Мерфи мен Хьюстон 1960 жылы «Кешірілмегендер» фильмінде қайта жұмыс істеді. 1952 жылы Мерфи түсірген жалғыз фильм – режиссер Дон Сигелмен бірге «Күмүс-Криктегі дуэль». Мерфи 1958 жылы Сигелмен тағы бір рет «Қару ұстаушылар» фильмі үшін жұмыс істеді. 1953 жылы ол Фредерик де Кордованың «Оңтүстік бағанасы» және Нейтан Джуранның «Тумблвид» романында Джим Харви рөлін ойнады. Режиссер Нейтан Джуран сондай-ақ «Gunsmoke» және «Даударлар өзенінің арғы жағында» фильмдерінде режиссерлік етті. Джордж Маршалл Мерфиді 1954 жылы Макс Брэнд жасаған кейіпкерге негізделген «Дестри» фильмінде режиссерлік етті, бұл «Дестри тағы да саяхаттайды» фильмінің қайта түсірілімі болды. Мерфи бастапқыда өзінің кітабының 1955 жылғы Джесси Хиббс режиссерлік еткен «Тозаққа және кері» адаптациясында өзінің рөлін ойнауға құлшынбаса да, ақырында келісті; ол сол кезде Universal Studios тарихындағы ең табысты фильмге айналды. Фильмнің жарнамалау үшін ол «What's My Line?», «Toast of the Town» және «Colgate Comedy Hour» сияқты телешоуларда қонақ ретінде пайда болды. Хиббс пен Мерфинің бірлескен жұмысы «Тозаққа және кері» фильмінде осыншалықты табысты болды, олар бес фильмде бірге жұмыс істеді. Бұл серіктестік Мерфидің 1956 жылы «Горды жерде жүр» батыс фильмінде Джон Филип Клам рөлінде және «Джо Баттерфляй» және «Менің бұрышымдағы әлем» фильмдерінде пайда болуына әкелді. Олар соңғы рет 1958 жылы «Бұрыс жолмен жүр» фильмінде бірге жұмыс істеді. Джозеф Л. Манкевич Мерфиді 1958 жылы түсірілген «Тыныш америкалық» фильмінде басты рөлді ойнауға шақырды. Мерфи Гарри Джо Браунмен бірге үш фильм түсіру үшін серіктестік құрды, олар «Форт-Петтикоаттың қарулары» (1957) фильмінен басталды. Серіктестік қалған екі жоба бойынша келіспеушілікке ұшырады, және Браун Мерфиге қарсы сотқа жүгінді. 1957 жылы Мерфи Джеймс Стюарт пен Дэн Дюриямен бірге «Түндегі жол» батыс фильмінде The Utica Kid рөлін ойнады. Мерфи 1959 жылы үш батыс фильмінде ойнады: ол Сандра Диемен «Жабайы және кінәсіз» фильмінде, Уолтер Миришпен «Ұзын көлеңке таста» фильмінде бірлесіп продюсер ретінде жұмыс істеді және сыншылар жақсы қабылдаған «Оқтың аты жоқ» фильмінде жалдамалы кісі өлтіруші ретінде өнер көрсетті. 1960 жылы «The Man» телехикаясының «Startime» эпизодында Тельма Риттер оның серігі болды. 1960 жылдардың басында Мерфи өзінің уақытын және атын, бейнесін АҚШ армиясы түсірген «The Big Picture» телесериалының үш эпизодына берді. Ол 1960 жылы «Бұзылған көпір» эпизодындағы әріптестігі үшін «Құрметті азаматтық қызмет» медалімен марапатталды. Ол Германия, Италия, Түркия және АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы әскери қондырғыларға барып, әскери қару-жарақтың соңғы түрлерін көрсетті. Жазушы Клэр Хаффэйкер 1961 жылы Мерфидің «Күн батудан жеті жол» және «Тозақтан келген жасақ» фильмдерінің сценарийлерін жазды. Уиллард Уиллингхэм және оның әйелі Мэри Уиллингхэм Мерфимен Голливудтағы алғашқы күндері дос болып, онымен бірқатар жобаларда жұмыс істеді. Уиллард 1961 жылы Мерфидің «Шыбырлаған Смит» телесериалының продюсері болды және сол жылы «Қанды жағажайдағы шайқас» фильмінің сценарийін бірге жазды. Ол 1964 жылы «Жаман адамға оқ» және 1965 жылы «Аризона Рейдерлері» фильмдерінде жұмыс істеді. Уиллингэмдер команда ретінде «Оқпен ұстау» және Мерфидің 1967 жылы «Апач үңгірінен 40 тапаншаға дейін» батыс фильміндегі соңғы басты рөлінің сценарийін жазды. Мерфи 1966 жылы Израильде «Каирге багаж» фильмін түсірді. Ол режиссер Бадд Беттичермен алғаш рет Мерфи Терри Ханттың Атлетика клубында бокс серіктесі болуды сұрағанда кездесті. Кейін ол 1951 жылы Беттичердің алғашқы батыс фильмі «Симаррон баласы» фильмінің басты рөлін ойнады. Беттичер 1969 жылы Мерфидің соңғы фильмі «Өлу уақыты» үшін сценарий жазды. Мерфи мен Беттичер бірлесіп жоспарлаған екі басқа жоба – «Мырза Барнумге жылқы» және «Істеуге нәрсе болғанда» – іске аспады.

Жеке өмір

Мерфи 1949 жылы актриса Ванда Хендрикске үйленді. 1951 жылы екі жылдан кейін олардың ажырысуы заңды күшке енді. Төрт күннен кейін ол бұрынғы әуе қызметкері Памела Опал Ли Арчерге үйленді, олармен екі ұлы болды: Терри Майкл және Джеймс Шеннон. Мерфи Ауди Мерфи ранчосында (қазіргі Менифи, Калифорния) және Аризона штатының Пима округіндегі Мерфи ранчосында тоқпан жылқы өсірді. Оның жылқылары "Дель-Мар" жарыс жолында жарысты, және ол осы әуесқойлыққа көп ақша инвестициялады. Мерфидің құмар ойыны оның қаржылық жағдайын қиын етіп алды. 1968 жылы ол Алжирдегі мұнай келісімінен 260 мың доллар жоғалтқанын және төленбеген салықтары үшін Ішкі кірістер қызметімен мәміле жасап жатқанын айтты. Қаржылық қиындықтарға қарамастан, Мерфи алкоголь мен темекі өнімдерінің жарнамасына түсуден бас тартты, себебі ол жастарға тигізетін әсеріне алаңдады. Ол жылдам ашуланғыш, қатыгез мінезді адам ретінде белгілі болды; өмірінде түрлі зорлық-зомбылық оқиғаларына қатысты. 1970 жылдың мамыр айында ол Калифорния штатының Бербанк қаласында ұсталды, ит оқытушысымен болған жанжал кезінде дене ауруы және кісі өлтіру ниетімен шабуыл жасады деген айып тағылды. Ол адамға оқ атқан деген күдікке ілікті, бірақ ол оны жоққа шығарды. Мерфи барлық айыптаулардан босатылды.

Өлім және еске алу

1971 жылы 28 мамырда Мерфи жолаушы болған жеке ұшақ Вирджиния штатының Роанок қаласынан солтүстік-батысқа қарай жаңбыр, бұлт, тұман және көру қабілеті жоқ жағдайда таудың беткейіне құлап, қаза тапты. Ұшқыш пен тағы төрт жолаушы да қаза тапты. Ұшақ – екі қозғалтқышпен жабдықталған Aero Commander 680, оны жеке ұшқыш куәлігі және 8000 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар, бірақ аспаптық навигация бойынша біліктілігі жоқ ұшқыш басқарған. Ұшақ 31 мамырда табылған. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Памела Мерфи кішкентай пәтерге көшіп, Лос-Анджелестегі Сепульведа ардагерлер әкімшілігінде клерк болып жұмыс істеді, онда ол 35 жыл бойы еңбек етті. 1971 жылы 7 маусымда Мерфи Арлингтон ұлттық зиратында әскери салтанатпен жерленді. Қатысушылардың арасында БҰҰ елшісі Джордж Буш, Армия Бас штабының бастығы Уильям Вестморленд және 3-ші жаяу әскер дивизиясының көптеген өкілдері болды. Мерфидің қабірі 46-бөлімде, 46 366 11 нөмірімен белгіленген, Мемориалдық жолдан және амфитеатртан қарсы жағында орналасқан. Кейіннен көптеген адамдар құрмет көрсету үшін келіп тұратындықтан, арнайы тас жол салынды. Бұл зираттағы президент Джон Ф. Кеннедиден кейін ең көп талданған екінші орын. Арлингтон ұлттық зиратындағы «Құрмет медалі» иелерінің ескерткіштері әдетте алтын жапырақпен әшекейленеді. Бірақ Мерфи бұрын оның ескерткіші қарапайым сарбаздың ескерткіші сияқты қарапайым және көзге түспес болуын өтінген. Ескерткіште 1924 жылғы туған күні көрсетілген, бұл оның әскери құжаттарындағы күмәнді материалдарға негізделген. 1974 жылы апат орнына жақын, Аппалачиан тау жолының жанында, 3100 фут биіктікте үлкен граниттік тақта орнатылды. 1975 жылы сот Мерфидің жесірі Памела мен олардың екі баласына апат салдарынан келген зиян үшін 2,5 миллион доллар өтемақы төледі. Мерфиге өмірінде де, қайтыс болғаннан кейін де көптеген азаматтық наградалар берілді, соның ішінде Голливудтың Даңқ аллеясындағы жұлдыз. 2013 жылы Мерфи туған штаты Техас штатының заң шығару медалімен марапатталды.

Ән жазу

Дэвид МакКлюр, оның "Тозаққа және қайта" кітабындағы серігі, Мерфидің Голливудтағы пәтерінен тасталған өлеңдерін тапқанда, Мерфидің поэзияға қабілетін оның естеліктер жұмысы кезінде ашты. Осы өлеңдердің бірі, "Анциодегі кресттер өседі", "Тозаққа және қайта" кітабында Керриган деген сарбазға жатқызылған. "Жалғыз және алыс" және "Еркіндік жүрегіңде бүркіттей қанатар" деген тағы екі өлең ғана сақталды. Соңғысы Мерфидің 1968 жылы Монтгомеридегі Алабама соғыс ескерткішінің ашылуында сөйлеген сөзінің бір бөлігі болды, кейіннен Скотт Тернер оны "Тозыңқы ескі кеспе" деген атаумен музыкаға қойды. Мерфи кантри музыкасын, әсіресе Боб Уиллс пен Чет Аткинстің жанкүйері болды, бірақ өзі әнші немесе музыкант емес еді. Досы Гай Митчелл арқылы Мерфи 1961 жылы ән жазушы Скотт Тернермен танысты. Екеуі 1962 мен 1970 жылдар аралығында көптеген әндерде бірлесіп жұмыс істеді, олардың ең сәттілері "Жалюзи мен тақталар" және "Шикагода жел соққанда" болды.