Кіріспе
Хью МакЛеннанның 1941 жылғы романтикалық реалистік романы – «Барометрдің көтерілуі». Бұл шығарма Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Галифакс қаласындағы (Жаңа Шотландия) өмірді және Халифакс жарылысының оған тигізген әсерін зерттейді. Повесть басты назарын Пенни Уэйннің романтикалық өміріне шоғырландырады. Романды басып шығару қиын болды, себебі МакЛеннан бұрын халықаралық тақырыптарда жазған, ал «Барометрдің көтерілуі» анық ұлтшылдық рухта жазылған. Басылғаннан кейін роман үлкен сәттілікке ие болды және МакЛеннанға Төменгі Канада колледжіндегі толық жұмысын тастауға мүмкіндік берді. Романға қосымша сөздерді Алистер МакЛеод жазған, және ол «Жаңа канадалық кітапхана» жинағына енген туындылардың бірі болып табылады.
Barometer Rising is a romantic realist novel by Canadian author Hugh MacLennan. The work explores life in Halifax, Nova Scotia during World War I, and its interruption by the Halifax explosion. The narrative predominantly follows and pivots upon the romantic life of Penny Wain. The book had been difficult to publish as MacLennan had previously written regarding international themes, while Barometer Rising contained a decidedly nationalist overtone. Once published, the novel was wildly successful, and permitted MacLennan to leave his full time job at Lower Canada College. The novel, with afterword by Alistair MacLeod, ranks among the books which compose the New Canadian Library.
Өмірбаян
Дороти Дункан, Хью МакЛеннанның әйелі, оның алғашқы екі романының сәтсіздігіне себеп – олардың оқиғасы өткен жерлерді жақсы білмеуі екенін көндірді, өйткені біреуі Еуропада, екіншісі АҚШ-та жазылған. Ол оны Канада туралы жазуға ынталандырды, себебі ол осы елді ең жақсы білді. Ол оған: "Канада өз әдебиетін қалыптастырғанша ешкім оны түсінбейді, ал сіз канадалық романдарды заманауи деңгейге көтеруге лайық адамсыз" деді.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман 1917 жылдың 2 желтоқсаны мен 10 желтоқсаны аралығында Галифакс жарылысы кезінде өтеді. Пенелопа Уэйн өзінің туысы Нил Макрей әкесінің, полковник Джеффри Уэйннің қол астында қызмет етіп жүргенде қаза тапқан деп санайды. Отбасы Нилдің дезертирлік жасап, ұятқа қалуы мүмкін деген ойда. Алайда Нил қайтыс болған жоқ, ол өзінің атын ақтап алу үшін Галифакске оралды. Нил Алек МакКензиді іздейді, ол полковник Уэйннің бір-біріне қайшы келетін бұйрық бергенін растайтын жалғыз тірі қалған адам. Бұйрық апатқа ұшырағанда, полковник Уэйн Нилді әскери қызметте ұстап қалу үшін кінәлауға тырысты. Бірақ, әскери сот алдында Нил артиллерия шабуылында қаза тапқан деп есептелді. Полковник Уэйн Канадаға көлік офицері ретінде қайта оралуға мәжбүр болды. Галифакста соғыс Пенниге Галифакс кеме жасау зауытында сәтті әскери архитектор болуға мүмкіндік берді. Ол соғыста жарақат алған дәрігер Ангус Мюрреймен достық қарым-қатынас жасайды. Ангус ақырында Пенниге үйленуді ұсынады, бірақ ол ұсынысты кейінге шегерді. Оның әкесі, полковник Уэйн, Ангусты жақтырмайды, бірақ Нилдің тірі екенін білгеннен кейін оған жылылықпен қарайды. Нил мен Пенни бұрын махаббатта болған, ал Ангус полковник Уэйннің Нилдің әскери сотқа түспеуіне және шетелдегі оқиғаларды түсіндіру мүмкіндігіне жол бермеуге тырысып жатқанын түсінеді. Полковникке соғыста жаңа лауазым ұсынылған, ал сот оның жоғарылауына кедері келтіреді. Пенни мен Нил қысқа уақытқа қайта табысады, бірақ Пенни Монреалдағы қарым-қатынасынан кейін дүниеге келген қызы Жанды айта алмайды. Жанды оның әпкесі мен күйеуі асырап алып, күтім көрсетеді. Ангус Нилге полковник ниеті туралы ескерту үшін келеді. Нил Алекті табу үшін кетеді, ол Нилдің қорғанында куәлік беруге дайын, тіпті полковник Алекке кемежайда жұмыс ұсынғанмен де. Кейін оларға Ангус қосылады, ол да Нилдің пайдасына куәлік беруге келіседі. Келесі күні таңертең Галифакс жарылысы болады. Жарылыстан Пеннидің әпкесі мен күйеуі де бар бірнеше адам қаза табады. Нил мен Мюррей Алек пен оның әйелін үйден құтқарады, бірақ Алек ауыр жарақат алады. Екі ер адам Пенниді табады, оның көзі жарақат алған, содан кейін Ангус Уэйн үйінде жедел жәрдем госпиталін ұйымдастырады. Осы уақытта Нил қалаға кіріп, керек-жарақтарды сатып алып, құтқару жұмыстарына көмектеседі, оны ешкім танымас үшін алаңдамайды. Бірақ Нил жарылыс қалдықтарының ішінде полковник Уэйннің денесін тапқанда қатты ойран алады. Алек жарақаттарынан қайтыс болса да, ол Мюрреймен бірге Нилдің атын ақтап беру үшін куәліктерді жинастырады. Пенни жарақатынан және операциядан кейін қалпына келген соң, Нилмен бірге Жанды алуға барады.
Ықпал
Хьюго Макферсонның 1958 жылғы алғы сөзінде ол «Барометрдің көтерілуін» канад әдебиеті тарихындағы маңызды құбылыс деп атап, осының арқасында канад әдебиетінің ең дамыған кезеңі басталды.
Мүмкін болатын фильм
Оттава қаласындағы Кроули Филмс Лимитед компаниясы 1962 жылдың ақпанына дейін "Барометр көтерілісі" романының экранға түсіру құқықтарын сатып алып, одан толық метражды фильм жасауды жоспарлады.