Мафияның құлжаушысы: Генри Хиллдің тарихы

Кіріспе

1990 жылы Мартин Скорсезе режиссерлік еткен американдық фильм.

Warner Bros. Pictures
Irwin Winkler Productions
| ел = АҚШ
| тіл = ағылшын
| бюджет = 25 миллион доллар. Оның мазмұны мен стилі көптеген басқа туындыларда қайталанған.

Сюжет

1955 жылы жас Генри Хилл Бруклиндегі жұмысшы класты итальяндық американдық ауданда қылмыстық өмірге және мафияның ықпалына құмар болады. Ол жергілікті капорежим Паули Цицеро мен оның серіктестері – ирланд-американдық жүк көлігін тонаушы және бандит Джимми "Джент" Конвей, сондай-ақ жасөспірім қылмыскер Томми ДеВито үшін жұмыс істей бастайды. Генри Джиммиге көмекші ретінде бастап, бірте-бірте ауыр қылмыстарға қатысады. Үш серіктес 1960 жылдары түндерін Копакабана түнгі клубында әйелдермен көңіл көтеріп өткізеді. Генри Карен Фридманмен танысады, ол Генридің қылмыстық іс-әрекеттеріне бастапқыда наразылық білдіретін еврей қызы. Генридің сәнді өмір салтына баурап, ол ата-анасының қарсылығына қарамастан оған үйленеді. 1970 жылы Гамбино қылмыстық отбасының мүшесі Билли Баттс Томмиге тиесілі түнгі клубқа келеді. Рұқсатсыз өлтірілген "жеке адам" жазадан құтылуға алып келеді. Мұны түсінген Джимми, Генри және Томми мәйітті Нью-Йорк штатының солтүстігінде жерлейді. Алты айдан кейін Джимми мәйіт жерленген жердің құрылысқа жоспарланғанын біледі, сондықтан олар шіріген денені эксгумациялап, басқа жерге көшіреді. 1974 жылы Карен Генридің сүйіктісі Джениске қысым көрсетіп, Генриді тапаншамен қорқытады. Генри Джениске көшеді, бірақ Паули Джиммимен Тампадағы құмар ойыншыдан қарыз алғаннан кейін Каренге қайта оралуын талап етеді. Қайтып келгеннен кейін Джимми мен Генриді құмар ойыншының қарындасы, ФБР машинисі ұстап береді, олар он жылға бас бостандығынан айырылады. Отбасын асырау үшін Генри Каренге есірткі әкеліп, Питтсбургтен келген басқа тұтқынға сатуға мәжбүрлейді. Төрт жылдан кейін Генри мерзімінен бұрын босатылып, Паулидің бұйрығына қарсы Джимми мен Томмимен кокаин бизнесін кеңейтеді. Джимми Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайындағы Lufthansa сақтау қазынасын тонап, алты миллион доллар ақша мен зергерлік бұйымдарды ұрлайды. Кейбір мүшелер Джиммидің бұйрығына қарсы қымбат заттар сатып алғаннан кейін және полиция қашу көлігін тапқаннан кейін, ол экипаждың көп бөлігін (Томми мен Генриден басқа) өлтіреді. 1979 жылы Томмиді "жеке адам" болатынына алдап, "жоралғы" бөлмесіне кіргеннен кейін өлтіреді. 1980 жылы Генри есірткіге тәуелді болып, параноикке айналады. Ол Питтсбургтегі серіктестерімен тағы бір есірткі саудасын ұйымдастырады, бірақ оны есірткі қызметі ұстап, түрмеге қамап қояды. Карен оны босатып алғаннан кейін, ФБР рейд кезінде таба алмауы үшін 60 000 долларлық кокаинды унитазға құйғанын айтады, осылайша олар мүліктің қалдығына айналады. Генридің есірткі саудасымен сатқындық жасағанын сезінген Паули оған 3200 доллар береді және олардың қарым-қатынасын тоқтатады. Генри Джиммимен асханада кездеседі және оны "жұмыс" істеуге саяхатқа шақырады, бірақ мұндай ұсыныстың жаңалығы оны күдікке түсіреді. Джиммидің өзін де өлтіруді жоспарлап отырғанын түсінген Генри, ақыр соңында хабаршы болуға шешім қабылдайды және отбасымен бірге куәларды қорғау бағдарламасына қатысады. Генри Паули мен Джиммиді айыптау үшін сотқа жеткілікті куәліктер мен дәлелдер ұсынады және куәларды қорғау бағдарламасына сәйкес қарапайым ауданға көшеді. Генри өзінің қызықты және дүрбелеңді бандит өмірін тастап, енді өмірінің қалған бөлігін жай ғана "шнук" ретінде өмір сүруге сотталғанын айтады.

In 1955, youngster Henry Hill becomes enamored by the criminal life and Mafia presence in his working class Italian American neighborhood in Brooklyn. He begins working for local caporegime Paulie Cicero and his associates: Jimmy "the Gent" Conway, an Irish American truck hijacker and gangster, and Tommy DeVito, a fellow juvenile delinquent. Henry begins as a fence for Jimmy, gradually working his way up to more serious crimes. The three associates spend most of their nights in the 1960s at the Copacabana nightclub carousing with women. Henry starts dating Karen Friedman, a Jewish woman who is initially troubled by Henry's criminal activities. Seduced by Henry's glamorous lifestyle, she marries him despite her parents' disapproval. In 1970, Billy Batts, a made man in the Gambino crime family recently released from prison, patronizes Tommy at a nightclub owned by Henry; Tommy and Jimmy beat, stab and fatally shoot Billy. The unsanctioned murder of a made man invites retribution; realizing this, Jimmy, Henry, and Tommy bury the body in upstate New York. Six months later, however, Jimmy learns that the burial site is slated for development, prompting them to exhume and relocate the decomposing corpse. In 1974, Karen harasses Henry's mistress, Janice, and threatens Henry at gunpoint. Henry moves in with Janice, but Paulie insists that he should return to Karen after collecting a debt from a gambler in Tampa with Jimmy. Upon returning, Jimmy and Henry are arrested after being turned in by the gambler's sister, an FBI typist, and they receive ten year prison sentences. To support his family on the outside, Henry has Karen smuggle in drugs and sells them to a fellow inmate from Pittsburgh. Four years later, Henry is paroled and expands his cocaine business with Jimmy and Tommy against Paulie's orders. Jimmy organizes a crew to raid the Lufthansa vault at John F. Kennedy International Airport, stealing six million dollars in cash and jewelry. After some members purchase expensive items against Jimmy's orders and the getaway truck is found by police, he has most of the crew (except Tommy and Henry) murdered. In 1979, Tommy is deceived into believing he is to become a made man and is murdered after walking into the room of the "ceremony"—partly as retribution for murdering Batts. By 1980, Henry develops a drug habit and becomes a paranoid wreck. He sets up another drug deal with his Pittsburgh associates but is arrested by narcotics agents and incarcerated. After bailing him out, Karen explains that she flushed $60,000 worth of cocaine down the toilet to prevent FBI agents from finding it during their raid, leaving them penniless. Feeling betrayed by Henry's drug dealing, Paulie gives him $3,200 and ends their association. Henry meets Jimmy at a diner and is asked to travel on a hit assignment, but the novelty of such a request makes him suspicious. Realizing that Jimmy also plans to have him killed, Henry finally decides to become an informant and enroll, with his family, into the witness protection program. Henry gives sufficient testimony and evidence in court to have Paulie and Jimmy convicted, and moves to a nondescript neighborhood in accordance with the witness protection program. Henry describes his unhappiness in leaving his exciting and turbulent gangster life, now being condemned to live the rest of his life as a boring, average "schnook".

Фотография

Фильм 1989 жылдың көктемі мен жазында Нью-Йорк штатының Куинс округінде, Нью-Джерси штатында және Лонг-Айленд аймағының бір бөлігінде түсірілді, бюджеті 25 миллион доллар болды. Ол репетициялар кезінде жасалды, онда ол және Лиотта импровизациялады, ал Скорсезе төрт-бес дубль түсіріп, олардың диалогтарын қайта жазды және оны сценарийге енгізді. Томмидің анасымен (Скорсезедің анасы Кэтриннің рөлінде) түскі ас сахнасы да импровизацияланған, сценарийде тек "Томми саған менің суретім туралы айтты ма?" деген бір ғана сөз болды. Томмидің анасы сақалды, иттің қасында тұрған адамның суретін Николас Пилеггидің анасы салған, ол 1978 жылғы қараша айындағы National Geographic журналындағы фотосурет негізінде жасалған. Актерлер Генри Хиллмен фильмнің премьерасына бірнеше апта қалғанда ғана танысты. Лиотта оны белгісіз қалада кездестірді; Хилл фильмті көріп, актерге ол оған ұнағанын айтты. Фильм 1990 жылдың 21 қыркүйегінде Солтүстік Америкада кеңінен көрсетілді.

Үй медиасы

Goodfellas 1997 жылдың наурызында DVD форматында шықты, бір дискіде, екі жақты, бір қабатты форматта, көру кезінде дискіні аударып қою қажет болатын; 2004 жылы Warner Home Video екі дискілі, екі қабатты нұсқасын, жаңа өңделген сурет және дыбыспен, сондай-ақ комментарий жолдары сияқты қосымша материалдармен шығарды. Оған 2008 жылғы "Халық жаулары: гангстерлік фильмдердің алтын ғасыры" деректі фильмін қамтитын мүмкіндіктері бар диск қоса берілді. 2015 жылдың 5 мамырында 25 жылдық мерекелік басылымы жарық көрді. Фильм 2016 жылдың 6 желтоқсанында 4K Ultra HD Blu-ray форматында шықты. 25 жылдық мерекелік басылым мен одан кейінгі басылымдарға "Merrie Melodies & Looney Tunes" жинағы және "I Like Mountain Music" (1933), "She Was an Acrobat's Daughter" (1937), "Racketeer Rabbit" (1946) және "Bugs and Thugs" (1957) сияқты қысқаметражды фильмдер кірді.

Кассалық жинақ

"Жақсы жігіттер" премьералық аптада 1,070 кинотеатрда 6,3 миллион долларлық касса жинап, көрермендер назарында бірінші орынға шықты. Екінші аптада фильм 1,291 кинотеатрда 5,9 миллион доллар жинады, бұл көрсеткіш 8% ғана төмендеді және «Pacific Heights» жаңа фильмінен кейін екінші орынды иеленді. АҚШ-тағы жалпы кірісі 46,8 миллион долларды құрады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолу агрегаторының мәліметінше, 164 сыншының 95%-ы фильмге оң баға берді, орташа бағасы 9.00/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Қиынды және стильді, GoodFellas – гангстерлік классика және, мүмкін, Мартин Скорсезе мансабының ең биік нүктесі". Metacritic 21 сыншының пікірлеріне сүйене отырып, фильмге 100 балдық шкала бойынша 92 балдық орташа баға берді, бұл "көпке танылған" екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға "A−" берді. Chicago Sun-Times газетінде Роджер Эберт фильмге толық төрт жұлдыз қойып, "Ұйымдасқан қылмыс туралы осыдан жақсы фильм түсірілген емес – тіпті "Крест әкесі" де осы деңгейде емес" деп жазды. Chicago Tribune газетінде Джин Сискел былай деп жазды: "Барлық актерлік жұмыстар өте жақсы; алайда Песчи өзінің көрінетін сценарийден тыс ойынмен ерекше көзге түседі. GoodFellas – жылдың ең үздік фильмдерінің бірі". Екеуі де оны 1990 жылдың ең үздік фильмі деп атады. The New York Times газетінде Винсент Канби былай деп жазды: "Барлық Скорсезе фильмдерінен гөрі GoodFellas актерлік ансамбльдің күшімен есте қалады. Фильмде басты рөлдерден бастап эпизодтық рөлдерге дейін тамаша актерлер таңдалған. Скорсезе мырзаның режиссерлік шешімдерінде де жарқын элементтер бар, оларға кадрды тоқтату, жылдам монтаж және кейде ұзақ камералық көріністер жатады. Бәрі де мағыналы". USA Today фильмге төрт жұлдыздың төртеуін берді және оны "ұлы кино және керемет ойын-сауық" деп атады. Рекс Рид былай деді: "Үлкен, бай, күшті және жарылғыш. Скорсезедің ең жақсы фильмдерінің бірі! GoodFellas – тамаша ойын-сауық". Time журналына жазған шолуында Ричард Корлис былай деп жазды: "Скорсезе GoodFellas арқылы соңғы жылдардағы ең жылдам және өткір 2,5 сағаттық кино саяхатын ұсына білді".

Тізімдер

Роджер Эберт пен Джин Сискел бұл фильмін 1990 жылғы ең үздік фильм деп атады. 80 киносыншының сауалнамасында "Goodfellas" 34 сыншының пікірінше, жылдың ең үздік фильмі атанды. Режиссер Мартин Скорсезе 80 дауыстың 45-інде жылдың ең үздік режиссері деп таңдалды. "Жақсы жігіттер" фильмі AFI-дың 2007 жылы жарияланған "100 жылдың 100 фильмі" (10 жылдық мерекелік басылымы) тізімінде 92-орында тұр. 2012 жылы Motion Picture Editors Guild мүшелерінің сауалнамасы бойынша "Goodfellas" барлық уақыттағы ең жақсы монтаждалған фильмдердің он бесіншісі деп танылды. 2012 жылғы Sight & Sound сауалнамасында режиссерлердің пікірінше, бұл фильм барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің 48-і деп бағаланды. 2022 жылғы сауалнамаларда режиссерлер арасында 28-орынға, ал сыншылар арасында 63-орынға (Касабланка және Үшінші адаммен тең бөлісіп) ие болды. "Жақсы жігіттер" Джеймс Берардинеллидің 2014 жылғы жасаған "Барлық уақыттағы 100 үздік фильм" тізімінде 39-орында. 2015 жылы "Goodfellas" әлемнің киносыншылары дауыс берген BBC-нің "100 ең үздік американдық фильмдер" тізімінде 20-орынды иеленді.