Лина Кавальери: Итальяндық опера дивасының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Итальяндық опералық сопрано

Наталина "Лина" Кавальери (25 желтоқсан 1874 – 7 ақпан 1944) – итальяндық опералық драмалық сопрано, актриса және монологші.

Өмірбаян

Лина Кавальери Рождество күні Римнің солтүстігіндегі Витербо қаласында дүниеге келді. Он бес жасында ата-анасынан айырылып, мемлекет қамқорлығына алынып, католик жетімдер үйіне жіберілді. Бұл қыз монахтардың қатаң тәртібімен бақытсыз болды, сондықтан ол бірінші мүмкіндікті пайдаланып, театр труппасымен қашып кетті. Жасырақта ол Францияның Париж қаласына жол тартты, онда оның сыртқы келбеті есіктерді ашты және ол қаланың кафе-концерттерінің бірінде әнші болып жұмысқа орналасты. Ол сол жерден Еуропаның әртүрлі музыкалық залдарында және басқа да орындарында өнер көрсетті, сонымен бірге өз даусының қабілетін жетілдіруге тырысты. Ол дауыс сабақтарын алып, 1900 жылы Португалияның Лиссабон қаласында опералық дебютін жасады (Nedda in Pagliacci). Ресейлік князь Александр Барятинский Линаға терең ғашық болды, олардың ашық қарым-қатынасы болды, бірақ олардың некесіне оның ата-анасы мен патша Николай II қарсы болғандықтан, олар ешқашан заңды жұбайлар болған жоқ. 1904 жылы ол Монте-Карло операсында ән шырқады, ал 1905 жылы Париждегі Сара Бернар театрында Кавальери Умберто Джорданоның «Федора» операсында Энрико Карузомен бірге ойнады. Содан кейін Карузомен бірге операны Нью-Йоркке алып барып, 1906 жылдың 5 желтоқсанында Метрополитен операсында дебют жасады. Кавальери келесі екі маусымда Метрополитен операсында өнер көрсетті, 1907 жылы Пуччинидің «Манон Леско» операсында Карузомен қайтадан бірге ойнады. Ол өз заманының ең көп суретке түсетін жұлдыздарының біріне айналды. Көптеген адамдар оны «әлемдегі ең әдемі әйел» деп атады, ол корсеттерді пайдаланып «сағат тәрізді» бейне жасау дәстүрінің бір бөлігі болды. 1909-1910 жылдар маусымында ол Оскар Хаммерштейннің Манхэттен опера компаниясымен бірге өнер көрсетті. Оның алғашқы некесі ұзақ уақыт бұрын аяқталғаннан кейін, ол Астор және Дадли-Уинтроп отбасының мүшесі Роберт Уинтроп Чанлермен (1872-1930) шапшаң романға түсті. Олар 1910 жылдың 18 маусымында үйленді, бірақ бал айының соңында ажырасып, 1912 жылдың маусымында ажырасу рәсімі аяқталды. Ажырасудан кейін Кавальери Еуропаға оралды, ол Революцияға дейінгі Санкт-Петербургте, Ресейде көпке танымал жұлдыз болды. Оның репертуарында «La bohème», «La traviata», «Faust», «Manon», «Andrea Chénier», «Thaïs», «Les contes d'Hoffmann» (Джульетта рөлінде), «Риголетто», «Мефистофель» (Маргарита мен Елена рөлінде), «Адриана Лекуврёр», «Тоска», «Геродиада» (Саломе рөлінде), «Кармен» (басты рөл), «Сибирь» және «Заза» сияқты опералар болды. Мансабында Кавальери Джузеппе Ансельми, Мэри Гарден (Массене операсының «Херубин» әлемдік премьерасы, 1905), Маттиа Баттистини, Титта Руффо, Федор Шаляпин, Николай Фигнер, Антонио Скотти, Ванни Марку, Джованни Зенателло, Тито Шипа және француз теноры Люсьен Муратор сияқты басқа да көрнекті әншілермен бірге өнер көрсетті, ол 1913 жылы сопрано Маргуэрит Беризадан ажырасқаннан кейін үйленді. Сахнадан кеткеннен кейін Кавальери Парижде косметикалық салон ашты. 1914 жылы, қырық жасқа толу қарсаңында, әдемілігі әлі де таң қалдырарлық болғандықтан, ол «Femina» журналында әйелдерге арналған макияж туралы кеңестер жазып, «Менің сұлулық сырларым» атты кітап жариялады. Париждегі Institut de Beauté-де Parfums Isabey Paris-ке лицензия берді және тек Isabey парфюмериясын ғана сатпады, сонымен қатар 1926 жылы сұлулық өнімдерінің желісін жасады. Сол жылы ол «Мона Лина» деп аталатын жеке парфюмін шығарды, бұл Леонардо да Винчидің «Мона Лиза» суретінен шабыттандырылған. 1915 жылы ол туған Италиясына киноға түсуге оралды. Ел Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, ол АҚШ-қа барып, тағы төрт үнсіз фильм түсірді. Оның соңғы үш фильмі оның досы, режиссер Эдвард Хосе жасаған туындылар болды. Оның барлық дерлік фильмдері жоғалып кеткен деп саналады. Төртінші күйеуі Паоло д'Арванниге үйленгеннен кейін ол күйеуімен бірге Италияға қайтып келді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол алпыстан асқан болса да, ерікті медбике болып жұмыс істеді. Кавальери 1944 жылдың 7 ақпанында одақтастардың бомбалау шабуылы кезінде қаза тапты, ол Флоренциядағы үйін қиратты, онда оның шетелдік күйеуіне байланысты полиция бақылауында болған. Американдық бомбалаушы ұшақтың жақындап келе жатқанын естіген Кавальери, күйеуі және қызметшілер ауладағы бомбалаудан қорғаныш орнына жүгірді, бірақ Кавальери мен күйеуі үйден құнды әшекейлерін жинап жатқандықтан кешікті. Кавальери мен күйеуі бомбалаудан қорғаныш орнына жүгіріп бара жатып қаза тапты, ал бомбалаудан қорғаныш орнындағы қызметшілердің барлығы аман қалды.

Lina Cavalieri was born on Christmas Day at Viterbo, some north of Rome. She lost her parents at the age of fifteen and became a ward of the state, sent to live in a Roman Catholic orphanage. The vivacious young girl was unhappy under the strict discipline of the nuns, and at the first opportunity she ran away with a touring theatrical group. At a young age, she made her way to Paris, France, where her appearance opened doors and she obtained work as a singer at one of the city's café concerts. From there she performed at a variety of music halls and other such venues around Europe, while still working to develop her voice. She took voice lessons and made her opera debut in Lisbon, Portugal, in 1900 (as Nedda in Pagliacci). The Russian Prince Alexander Bariatinsky was deeply in love with Lina, and they had an open affair, but never became husband and wife as his parents and Tsar Nicholas II himself strongly opposed this marriage. In 1904, she sang at the Opéra de Monte Carlo then in 1905, at the Sarah Bernhardt Theatre in Paris, Cavalieri starred opposite Enrico Caruso in the Umberto Giordano opera Fedora. From there, she and Caruso took the opera to New York City, debuting with it at the Metropolitan Opera on 5 December 1906. Cavalieri remained with the Metropolitan Opera for the next two seasons, performing again with Caruso in 1907, in Puccini's Manon Lescaut. She became one of the most photographed stars of her time. Frequently referred to as the "world's most beautiful woman", she was part of the tightlacing tradition that saw women use corsetry to create an "hour glass" figure. During the 1909–10 season she sang with Oscar Hammerstein's Manhattan Opera Company. Her first marriage long over, she had a whirlwind romance with Robert Winthrop Chanler (1872–1930), a member of the Astor family and Dudley–Winthrop family. They married on 18 June 1910 but separated by the end of their honeymoon, and their divorce became final in June 1912. After the divorce, Cavalieri returned to Europe where she became a much loved star in pre revolutionary St. Petersburg, Russia. Other operas in her repertoire included La bohème, La traviata, Faust, Manon, Andrea Chénier, Thaïs, Les contes d'Hoffmann (as the courtesan Giulietta), Rigoletto, Mefistofele (as both Margarita and Elena), Adriana Lecouvreur, Tosca, Hérodiade (as Salomé), Carmen (the title role), Siberia, and Zazà. During her career, Cavalieri sang with other prominent singers, including Giuseppe Anselmi, Mary Garden (the world premiere of Massenet's Chérubin, 1905), Mattia Battistini, Titta Ruffo, Feodor Chaliapin, Nikolay Figner, Antonio Scotti, Vanni Marcoux, Giovanni Zenatello, Tito Schipa, and the French tenor Lucien Muratore, whom she married in 1913 after his divorce from soprano Marguerite Bériza. After retiring from the stage, Cavalieri ran a cosmetic salon in Paris. In 1914, on the eve of her fortieth birthday – her beauty still spectacular – she wrote an advice column on make up for women in Femina magazine and published a book, My Secrets of Beauty. In her Parisian Institut de Beauté, she licensed Parfums Isabey Paris and not only sold Isabey perfumes, but developed in 1926 a range of beauty products. The same year, she launched her own perfume, called "Mona Lina", apparently inspired by Leonardo da Vinci's Mona Lisa. In 1915, she returned to her native Italy to make motion pictures. When that country became involved in World War I, she went to the United States, where she made four more silent films. The last three of her films were the product of her friend, the film director Edward José. Almost all of her films are considered lost. After marrying her fourth husband, Paolo d'Arvanni, she returned to live with her husband in Italy. Well into her sixties when World War II began, she nevertheless worked as a volunteer nurse. Cavalieri was killed on 7 February 1944 during an Allied bombing raid that destroyed her home in Florence near Poggio Imperiale, where she had been placed under police surveillance because of her foreign husband. Hearing an American bomber nearby, Cavalieri, her husband, and the servants ran to the air raid shelter in the grounds, but Cavalieri and her husband were delayed because they were collecting her valuable jewellery from the house. Both Cavalieri and her husband were killed running to the air raid shelter, while the servants inside the shelter all survived.

Мұра

Лина Кавальеридің дискографиясы тым шала. 1910 жылы «Колумбия» үшін ол «Богема», «Тоска», «Манон Леско», «Кармен», «Мефистофель» және «Фауст» операларынан арияларды, сондай-ақ «Мария, Мари! (Ах! Мари! Ах! Мари!)» әнін жазды. 1913 жылы да «Колумбия» үшін итальяндық әндерді жазды. 1918 жылы «Пате» үшін сопрано екі ән, «Геродиада» операсынан ария және Муратормен үш дуэт жаздырды. Оның портретін итальян суретшісі Джованни Болдини (Морис де Ротшильд сатып алған) және швейцариялық-американ суретшісі Адольфо Мюллер Ури салған. Соңғы картина қазір Метрополитен операсының меншігінде, Николас Мередит Тернер оның әйелі, сопрано Джессика Драгонеттің естелігі үшін сыйға берген. Оның шабыттандыратын сұлулығы Пьеро Форнасеттидің бірнеше туындыларында бейнеленген. 1955 жылы Джина Лоллобриджида Кавальеридің өміріне арналған «Көрікті, бірақ қауіпті» (сонымен қатар «Дүниедегі ең әдемі әйел» деп те аталады) фильмінде Кавальери рөлін сомдады. 2004 жылы Пол Фрайер мен Ольга Усованың «Лина Кавальери: Операның ең сұлуының өмірі, 1874–1944» атты кітабы жарық көрді.

Отбасы

Александр Бариатиньскийпен болған қарым-қатынасынан Линаның Александр Бариатиньский кіші ұлы дүниеге келді.