Кіріспе
Италиялық опера әншісі (1826–1894)
Мария Анна Марзия (Мариетта) Альбони (6 наурыз 1826 – 23 маусым 1894) – итальяндық контральто опера әншісі. Ол опера тарихындағы ең ұлы контральто әншілердің бірі деп есептеледі.
Өмірбаян
Альбони Умбриядағы Ситта ди Кастелло қаласында дүниеге келген. Ол Болоньядағы Лицео Музыкальдың (қазіргі Джованни Баттиста Мартини консерваториясы) «мәңгілік құрметті кеңесшісі» (кейін директор) болған кезде, Сезена, Эмилия-Романьядан Антонио Багиолидің (1783–1855) және кейін композитор Джоахино Россинидің шәкірті болды. Россини он үш жасар кішіпейіл қызды өзі сынап, оны арнайы емделіп мектепке қабылдады, тіпті оған Солтүстік Италияда өзінің Stabat Mater гастроліне ерте кірісуді ұсынды, осылайша ол оқуын төлей алды. Диплом алып, 1842 жылы Болоньяда Пачинидің Саффо пьесасында «Климен» ролімен кішігірім дебют жасады. Россинидің импресарио Бартоломео Мереллиге ықпал етуі арқасында ол үш жылдық келісімге қол жеткізді. Жақсы келісімшартқа Россинидің өзі, Мариеттаның әкесі «Еустахио Альбони» атынан қол қойды. Әнші өмір бойы өзінің ежелгі «маэстросына», яғни екінші әкесіне, өте риза болды. Скала театрында оның тұңғыш рет 1842 жылдың желтоқсанында «Корринт шабуылдары» операсының итальян нұсқасында «Неокле» рөлінде болды, содан кейін Марлиани, Доницеттидің операларында («Маффио Орзини» және «Леонора» ретінде) итальян нұсқасының Скала премьерасында «Ла фаворит»), Сальви және Пачини. 1844–1845 жылдары Санкт-Петербургтегі Императорлық Большой Каменный театрында өнер көрсетті. Кейін 1846–1847 жылдары Орталық Еуропаның негізгі қалаларында гастроль жасап, ақырында Лондон мен Парижге барып, тұрақты тұрып қалды. Лондонда «Ол Россини мен Доницеттидің басты рөлдерінде (ол жерде Джулия Гризи мен Дженни Линдті басып өтті) және «Херубино» әнін (Генриетт Сонтагпен бірге орындады) әндеген». 1848 жылы Лондондағы «Гугеноттар» спектаклі үшін Мейербер «Урбайн» парақшасының рөлін сопранодан контральтқа көшіріп, «Нон! – Жоқ, жоқ, жоқ, жоқ, жоқ! Сен ешқашан, мен кепілдік беремін» 2-ші актінде. 1848 жылы 28 тамызда ол Манчестердегі концерт залында Лоренцо Сальви мен Фредерик Шопенмен сахнада ән шырқады. Ол 1852–53 жылдары Америка Құрама Штаттарында гастрольге шығып, Камилла Урсомен бірге өнер көрсетті. 1853 жылы ол Рим папасы мемлекетінің дворяны Карло Пеполи графына тұрмысқа шықты, бірақ сахна үшін қыздық есімін сақтады. 1863 жылы күйеуінің психикалық ауруы салдарынан ол алғаш рет зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды. Ол 1867 жылы қайтыс болды. Бір жылдан кейін, 1868 жылы, Альбони өзінің сүйікті ұстазы және досы Россинидің жерлеу рәсіміне қатысады. Ол жерде ол сол кездегі жетекші сопрано Аделина Паттимен бірге Россинидің «Stabat Mater» әніне «Quis est Homo» дуэті музыкасына бейімделген Dies irae («Liber scriptum») өлеңін жырлады. Өзінің қожайынына құрмет көрсету үшін ол әншілік мансабын жалғастыруды қабылдады, негізінен Petite messe solennelle оркестрлік нұсқасын Еуропа бойынша саяхаттауға. Россини бірде оның өлгеннен кейін оны орындауға өз үлесін қосады деген үмітін білдірген. Ол әніне, әсіресе «О салютарис» деген жаңа бөлімге, қыздың дауысын ойлап жазғанын айтқан. 1872 жылы ол Париждегі Théâtre des Italiens-те Cimarosa-ның Il matrimonio segreto-дегі «Fidalma» әніне төрт рет орындалған сахнадан тұрақты түрде зейнеткерлікке шықты, бірақ ол жеке және қайырымдылық концерттерде ән айтудан ешқашан бас тартпады. 1887 жылы француз және итальян үкіметтері Россинидің өлімге тірі қалған сүйегін Флоренциядағы Санта-Кросе базиликасына көшіру туралы келіскенде, ол кезде алпыс бір жастағы әйел Италияның сыртқы істер министрі Ди Робилантқа хат жазып, «Россинидің соңғы музыкалық шығармасы» Petite Messe Solennelle-ді жерлеу күні Санта-Кроседе орындауға ұсыныс жасады және «өлімсіз Маэстроның итальяндық және шәкірті ретінде» оны «әзиз және сүйікті отанында» ән айту құрметіне ие болуды талап етті. Алайда, оның тілегі орындалмады, оған Париждегі эксквазия рәсімінде қатысу мүмкіндігі берілді. Римдегі Il Fanfulla газетінің Париждегі тілшісі бұл туралы былай деп жазды: «Фотографтар бір сәтте «Кенерей мен Семирамиданың» ең үздік орындаушысын және осы шедеврлерді жазған адамның қалған бөлігін түсірді». 1877 жылы ол француз әскери офицері Чарльз Зигерге қайтадан үйленді. Ол Парижге жақын Виль-д'Аврейде өзінің «Вилла Ла Ценерентола» үйінде қайтыс болды және Пэр-Лашез зиратында жерленді. Ол әрқашан қайырымдылықпен айналысқан (көбінесе Маэстро Россиниді еске алу үшін), өзінің барлық мүлкін Париждің кедейлеріне қалдырды. Ол өсиетінде ән айту арқылы барлық байлығын тапқанын, ән айту арқылы өмірден озғанын, оны жігерлендіру мен жұбату үшін қолданғанын жазған.
Көркемдік ерекшеліктері
Албонидің екі жарым октаваға дейін жететін, бір-бірімен үздіксіз байланысқан, өте әдемі контральто дауысы бірден күштілікке, тәттілікке, толықтыққа және ерекше икемділікке ие болды. Оның жұмсақ, аққудай дыбысының әсерлілігіне байланысты, сезімталдық пен жартылай рухани тыныштық талап ететін кескіндерде оған теңдес болған жоқ. Ол комедия актрисасы ретінде жандылыққа, әдемілікке және тартымдылыққа ие болды; бірақ ол табиғи трагедия актрисасы емес еді, және Норманың күшті драмалық рөліне жасаған тырысы кейде сәтсіз аяқталғаны туралы айтылды. Дегенмен, ол 1850 жылы Париж операсында опералық дебютін жасап, Майербердің «Пайғамбар» операсында «Фидес» трагикалық рөлін орындады, бұл рөл бір жыл бұрын Поли́н Виардо́ға арналған еді. Сонымен қатар, ол Вердидің «Троваторе» және «Ульрика» сияқты драмалық рөлдермен, тіпті «Эрнани» операсындағы «Дон Карло» баритон рөлімен де (Лондон, 1847) қатар айналыса алды.