Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық биохимик (1928 жылы туған)
American biochemist (born 1928)
Брюс Натан Эймс (16 желтоқсан 1928 жылы туған) – көрнекті американдық биохимик. Ол Калифорния университеті, Берклиде биохимия және молекулалық биология профессоры, сондай-ақ Балалар ауруханасының Окленд зерттеу институтының (CHORI) аға ғылымы қызметкері болды. Мансабының барысында доктор Эймс мутагенез және ДНК-ның жаңару механизмдерін түсінуге маңызды үлес қосты. Оның ең танымал жетістіктерінің бірі – қосылыстардың мутагенділігін оңай және арзан бағалауға мүмкіндік беретін, кеңінен қолданылатын Эймс сынағын жасауы. 1970 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол 1980 жылы Болтон С. Корсон медалімен, 1985 жылы Тайлер сыйлығымен (қоршаған ортадағы жетістіктері үшін), 1997 жылы Жапония сыйлығымен, 1998 жылы Ұлттық ғылым медалімен және 2004 жылы Томас Хант Морган медалімен марапатталды. Оның зерттеулері қатерлі ісік пен қартаюға бағытталған, және ол 550-ден астам ғылыми жарияланымның авторы. Ол барлық сала бойынша ең көп сілтеме жасалған ғалымдардың біріне жатады. Эймстің соңғы зерттеулері қартаюдың митохондриялық тозуын баяулатуға қабілетті заттарды анықтауды, митохондриялық тозудың, әсіресе мидың қартаюдағы рөлін түсінуді, сондай-ақ халық арасында аурулардың, нашар тамақтанудың және семіздіктің алдын алу үшін микроэлементтердің мөлшерін оңтайландыруды қамтиды. Ол сонымен қатар мутагендердің қатерлі ісікке қарсы күресте және қартаю процесіндегі рөліне қызығушылық танытады. 1998-2007 жылдар аралығында доктор Эймс Ұлттық қатерлі ісік зерттеу қорынан 650 000 доллардан астам қаржы алды. Ол Калифорния университетінде (Беркли) биохимия профессоры болған доктор Джованна Ферро Луцци Эймске үйленген.
Bruce Nathan Ames (born December 16, 1928) is a prominent American biochemist. He is a professor of biochemistry and Molecular Biology Emeritus at the University of California, Berkeley, and was a senior scientist at Children's Hospital Oakland Research Institute (CHORI). Throughout his career, Dr. Ames has made significant contributions to understanding the mechanisms of mutagenesis and DNA repair. One of his most notable achievements is the invention of the Ames test, a widely used assay for easily and cheaply evaluating the mutagenicity of compounds. Ames was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1970. He is a recipient of the Bolton S. Corson Medal in 1980, Tyler Prize for Environmental Achievement in 1985, the Japan Prize in 1997, the National Medal of Science in 1998 and the Thomas Hunt Morgan Medal in 2004, among many others. His research focuses on cancer and aging and he has authored over 550 scientific publications. He is among the few hundred most cited scientists in all fields. Ames' most recent research included identifying agents that delay the mitochondrial decay of aging, understanding the role of mitochondrial decay in aging, particularly in the brain, optimizing micronutrient intakes in the population to prevent disease, malnutrition, and obesity. He is also interested in mutagens as they relate to cancer prevention and aging. Dr. Ames received more than $650,000 in support from the National Foundation for Cancer Research between 1998 and 2007. He is married to Dr. Giovanna Ferro Luzzi Ames, who was also a professor of biochemistry at the University of California, Berkeley.
Синтетикалық канцерогендер туралы ЕМЕС
1970 жылдары Брюс Эймс Эймс тестісін жасады, ол мутагендерді, демек, потенциалды канцерогендерді анықтаудың арзан әрі ыңғайлы тәсілі болып табылады. Бұрынғы канцерогендік тестілеулерде тірі жануарлар пайдаланылатын, ал процедуралар қымбатқа соғып, көп уақыт алатын. Бұл жануарларға жасалатын тестілеуді кең ауқымды скрининг үшін тиімсіз етіп, тексеруге болатын қосылыстардың санын азайтты. Ал Эймс тестісі мутагендерді анықтау үшін Salmonella typhimurium бактериясын қолданады және ол айқын арзан әрі жылдам. Эймс тестісі мүмкін канцерогендерді анықтау үшін бастапқы скрининг ретінде кеңінен қолданыла бастады және бұрын коммерциялық өнімдерде қолданылған потенциалды канцерогендерді анықтауға пайда болды. Олардың анықталуы нәтижесінде шаш бояуында қолданылатын химиялық заттар сияқты кейбір құралымдар коммерциялық қолданыстан алынып тасталды. Эймс тестісінің кеңінен қолданылатын химиялық заттарды потенциалды канцерогендер ретінде анықтауға беретін мүмкіндігі оны экологиялық қозғалыстың ерте кезеңіндегі батырға айналдырды. Ол адам генетикалық зақымдануының көп бөлігі нашар тамақтанудан туындайтын қажетті микроэлементтердің жетіспеуінен және қалыпты метаболизм кезінде ДНК-ның тотығуынан пайда болады деп мәлімдеді, сондай-ақ ең маңызды қоршаған ортаның канцерогендеріне жасушалардың қалыпты қорғаныс механизмдерінің тиімділігін азайтатын сабақ жасушаларының созылмалы бөлінуін тудыратындар жатуы мүмкін екенін айтты. Ол синтетикалық пестицидтер мен канцерогендігі дәлелденген Алар сияқты басқа химиялық заттарды тыйым салуға қарсы болды. Эймс көптеген қарапайым тағамдық өнімдердің де бірдей критерийлер бойынша канцерогенді болып табылғанын көрсететін нәтижелерді жариялады. Эймс канцерогендердің өте аз мөлшеріне артық көңіл бөлу денсаулыққа қатысты маңыздырақ қауіптерден қаржылық ресурстарды ауыртпалық етуі және әртүрлі қауіптердің салыстырмалы маңыздылығы туралы қоғамның ұғымын шатастыруы мүмкін деп алаңдады. Эймс өзін "қанша да бір қатерлі ісік тудыруы мүмкін немесе тудырмауы мүмкін химиялық заттардың іздеріне байланысты туындаған дау-жанжалдың басты қарсыласы" деп есептеді және "егер сіз назар аударуыңыз керек мыңдаған гипотетикалық қауіптер болса, бұл сіз білуі керек үлкен қауіптерді толығымен ығыстырып тастайды" деді.
In the 1970s, Bruce Ames developed the Ames test which is a cheap and convenient assay for mutagens and therefore potential carcinogens. Previous carcinogenic testing used live animals, and the procedures are expensive and time consuming. This made animal testing impractical for use in screening on a wide scale, and reduced the number of compounds that could be tested. The Ames test on the other hand uses the bacteria Salmonella typhimurium to test for mutagens, and is considerably cheaper and faster. The Ames test became widely used as an initial screen for possible carcinogens and has been used to identify potential carcinogens previously used in commercial products. Their identification led to some of those formulations, such as chemicals used in hair dye, being withdrawn from commercial use. The ease with which Ames test allows widely used chemicals to be identified as possible carcinogens made him an early hero of environmentalism. He contended that most human genetic damage arises from essential micronutrients lacking in poor diets and the oxidation of DNA during normal metabolism, and that the most important environmental carcinogens may include some whose chief effect is to cause the chronic division of stem cells whereby the normal protective mechanisms of a cell become less effective. He argued against the banning of synthetic pesticides and other chemicals such as Alar which have been shown to be carcinogenic. Ames published results showing that many ordinary food products would be found carcinogenic according to the same criteria. Ames was concerned that overzealous attention to the relatively minor health effects of trace quantities of carcinogens may divert scarce financial resources away from major health risks, and cause public confusion about the relative importance of different hazards. Ames considered himself a leading “contrarian in the hysteria over tiny traces of chemicals that may or may not cause cancer", and said that "if you have thousands of hypothetical risks that you are supposed to pay attention to, that completely drives out the major risks you should be aware of."