Кіріспе
Серресттер (Cerastes cerastes) – Сахара мүйізді жыланы немесе шөл мүйізді жыланы деп белгілі, Солтүстік Африканың шөлдері мен Арабия түбегінің және Левант аймағының уытты жылан түрі. Оны көбінесе басының үстіндегі екі "мүйіздің" болуымен оңай тануға болады, бірақ мүйізі жоқ түрлері де кездеседі. Түсі сарғыш, ақшыл сұр, қызғылт, қызыл немесе ақшыл қоңыр болып келеді, және ол жануар табылған жердің түсімен көбінесе үйлеседі. Денесінің бойымен қара, жартылай тікбұрышты дақтар орналасқан. Бұл дақтар бірігіп көлденең жолақтарды құрауы немесе құрамауы мүмкін. Құрсағы ақ. Құйрығы жұқа болады, сонымен қатар қара ұшы болуы да мүмкін.
Cerastes cerastes, commonly known as the Saharan horned viper or the desert horned viper, is a venomous species of viper native to the deserts of Northern Africa and parts of the Arabian Peninsula and Levant. It is often easily recognized by the presence of a pair of supraocular "horns", although hornless individuals do occur. The colour pattern consists of a yellowish, pale grey, pinkish, reddish or pale brown ground colour, which almost always matches the substrate colour where the animal is found. Dorsally, a series of dark, semi rectangular blotches runs the length of the body. These blotches may or may not be fused into crossbars. The belly is white. The tail, which may have a black tip, is usually thin.
Жалпы атаулар
Бұл түрдің қалыпты атаулары: шөлдік бүйірмен қозғалатын мүйізді жылан, Сахара мүйізді жыланы, Африка шөлдік мүйізді жыланы, үлкен керастас, асп және мүйізді жылан. Мысырда el ṭorîsha (حية الطريشة) деп аталады; Ливияда um Goron (ام قرون) деп аталады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Жылан Иракта кең таралған, сонымен қатар Сирия, Сауд Арабиясы, Йемен, Иордания, Израиль және Кувейтте де кездеседі. Олар сондай-ақ Ливия, Египет, Катар және Судан сияқты Солтүстік Африканың кейбір бөліктерінде де кездеседі. Бұл түрге жататын бір жылан Пәкістанның Хайбер-Пахтунхва провинциясындағы Пешавар және Ноушера аудандарының шекарасында жергілікті тұрғындармен табылған және өлтірілген. Оқиға өлі жорғалаушының суретімен бірге 2019 жылдың 10 қыркүйегінде провинциялық астана Пешаварда шығарылған "Адж" урду тіліндегі газетінде жарияланды. Алғашқыда типтік орны "Oriente" деп көрсетілген. Бірақ, Flower (1933) оны нақтылау үшін "Египет" деп ұсынды. Бұл жыландар сондай-ақ, құмдық егеуқұйрықтар, сары құйрықтар және шырылдақтарды жейді. C. cerastes түрі түнде жем іздеп ұзақ қашықтыққа саяхаттайды. Оларға жақындағанда өте жылдам шабуылдайды және уысы әсер еткенше, ауланған жемді ұстап тұрады.
Көбею
Тұтқында малдар сәуір айында жұптасқандарын байқады, және бұл әрқашан жануарлар құмға көмілген кезде болды. Бұл түр жұмыртқа туады, 8–23 жұмыртқа салады, олар 50–80 күндей инкубациядан кейін жарылады. Жұмыртқалар тастардың астына және тасталған кеміргіштердің қуыстарына салынады. Шабақтардың жалпы ұзындығы 12–15 см құрайды.
Уыт
Cerastes cerastes улының әсері Echis улының әсеріне ұқсас деп хабарланады. Улану көбінесе ісінуге, қан кетуге, некрозға, жүрек айнуға, құсуға және гематурияға алып келеді. Жоғары фосфолипаза А2 мөлшері кардиотоксикалық және миотоксикалық әсер тудыруы мүмкін. C. cerastes және C. vipera улындағы зерттеулерде барлығы сегіз улы фракция тізілген, олардың ең күштісі геморрагиялық белсенділікке ие. Удың мөлшері әртүрлі, құрғатылған улының 19–27 мг-дан 100 мг-ға дейін алуға болады. Удың токсикалық әсері үшін Браун (1973) 0,4 мг/кг IV және 3,0 мг/кг SC көрсеткіштерін келтіреді. Адам үшін болжамды өлімге алып келетін доза 40–50 мг құрайды.