Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық кітапхана және мұрағат Канада кітапханасы және мұрағаты (LAC;) – Канаданың құжаттамалық мұрасын жинау, сақтау және оған қолжетімділікті қамтамасыз етумен жүктелген федералдық институт.
National library and archive
Library and Archives Canada (LAC; ) is the federal institution, tasked with acquiring, preserving, and providing accessibility to the documentary heritage of Canada.
Алдыңғылар
Доминион мұрағаты 1872 жылы Канада тарихына қатысты құжаттарды жинау және көшіру міндетімен Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрамындағы бөлім ретінде құрылды. 1912 жылы бұл бөлім Канаданың Мемлекеттік мұрағаты деп аталатын тәуелсіз ұйымға айналды, оған барлық түрдегі медиадағы үкіметтік құжаттарды басқару жаңа міндет жүктелді. 1987 жылы ұйым Канаданың Ұлттық мұрағаты деп қайта аталды. Канаданың Ұлттық кітапханасы 1953 жылы құрылды. Кітапхана және мұрағат туралы заңға (C 8 заң жобасы) сәйкес, 2004 жылғы 22 сәуірде жарияланған және 21 мамырдағы Кеңес бұйрығымен бекітілген КҚК, Канаданың Ұлттық мұрағаты мен Ұлттық кітапханасының жинақтарын, қызметтерін және қызметкерлерін біріктірді. Вильсон сол жылдың шілде айында Канаданың алғашқы кітапханашысы және архившісі лауазымына тағайындалды.
The Dominion Archives was founded in 1872 as a division within the Department of Agriculture tasked with acquiring and transcribing documents related to Canadian history. In 1912, the division was transformed into an autonomous organization, Public Archives of Canada, with the new responsibility of managing government documents on all types of media. The organization would be renamed in 1987 as the National Archives of Canada. the National Library of Canada was founded in 1953. LAC was established per the Library and Archives of Canada Act (Bill C 8), proclaimed on April 22, 2004, with a subsequent Order in Council on May 21, which formally united the collections, services, and personnel of the National Archives of Canada and the National Library of Canada. Wilson assumed the position as the first Librarian and Archivist of Canada in July that year.
Бюджеттік қысқартулар
2012 жылғы федералды бюджетте 2012–13 жылдан бастап үш жыл ішінде 9,6 млн. CDN доллар көлеміндегі қаржыландыру кесілуі туралы хабарланғаннан кейін, 400-ден астам LAC қызметкерлері өз жұмыс орындарына қатысты болуы мүмкін екенін көрсететін хабарлама алды және департамент келесі үш жылда шамамен 1100 қызметкерден тұратын жұмыс күшін 20%-ға қысқартуды жариялады. Иан Э. Уилсон мен Дэниел Дж. Карон басқаруымен енгізілген өзгерістер дау мен қоғамдық сынға ұшырады. Карон цифрлық материалдардың өсуі мен сұранысына жауап беру үшін радикалды өзгерістер қажет екенін және олар федералды бюджет шектеулеріне бағынатынын мәлімдеді. Бірнеше жеке тұлға мен ұйым осы өзгерістерге алаңдаушылық білдірді. 2011 жылы Канада Университеттерінің қауымдастығы «Канада Кітапханалары мен Мұрағаттарын сақтау» науқанын бастады. 2012 жылдың 2 мамырында Канада Кітапханалар қауымдастығы федералдық департаменттер мен LAC кітапханаларына бюджет кесілуіне алаңдаушылық білдірді. 2012 жылдың тамызында Канада Библиографиялық қоғамы Парламенттің барлық мүшелеріне хат жолдап, бюджет кесілуіне тыйым салуға шақырды. 2012 жылдың қарашасында Мұра министрі Джеймс Мурға жолданған хатта Қоғам кітапханалар аралық қарыздарды тоқтатуды ерекше зиянды шешім деп атады. Кітап сүйгіш блогер Найджел Бил өзінің «Әдеби турист» блогында LAC-ты «Канаданың ұлттық ұят» деп сипаттайды. Академик Иан Миллиган LAC-тің «модернизация риторикасын» LAC онлайн жинақтарының маңыздылығының жетіспеуі мен шектеулі қолжетімділігін ескере отырып, қызметтерді қысқарту үшін «көшпелі түтін» деп сипаттайды. Тарихшы Валери Ноулз iPolitics сайтындағы «Канада тарихының есіктерін жабу» атты мақаласында LAC және федералды үкімет кітапханаларына мемлекеттік кесімдердің әсерін көрсетеді. 2012 жылдың 31 мамырында Канадалық архившілер қауымдастығы LAC-тің Панадалық құжаттамалық мұра желісінің форумдарынан шығып, бұл желідің бұрынғы Ұлттық мұрағатты дамыту бағдарламасымен қамтамасыз етілген Канададағы мұрағаттардың қажеттіліктері мен мүдделерін қанағаттандыра алмайды деп мәлімдеді. 2012 жылғы федералдық қаржыландыру кесілуінен кейін LAC бағдарлама кенеттен тоқтатылды. 2013 жылдың мамырында Каронның отставкасынан кейін мүдделі тараптар коалициясы «ұлы ұлттық маңызы бар мәселе» деп санайтын Канаданың табысты кітапханашысы мен архившісінің қасиеттері туралы ресми қарастыру үшін бірлескен мәлімдеме жасады: Канаданың мүдделі тараптар ұйымдарының кең коалициясы, біздің ойымызша, Канаданың кітапханашысы мен архившісі осы маңызды қоғамдық сенім мен жауапкершілікке ие болу үшін болуы керек қасиеттердің тізімін әзірледі. Біздің ойымызша, осы лауазымға тағайындалған адам, қаржылық және адам ресурстары шектеулі дәуірде цифрлық ортаның күрделі мәселелерін шешудің үлкен қиындықтарын жеңу үшін қажетті қасиеттерге ие болуы керек және Канаданың құжаттық мұрасының алмастырылмайтын қазыналарына көпшіліктің қолжетімділігін қамтамасыз ету талаптарын орындауы керек. 2013 жылдың маусым айында Мұра министрі жазбаларды цифрландыруды жеделдету Канаданың жаңа кітапханашысы мен архившісі үшін басымдық болады деді. Мур сондай-ақ тағайындалған тұлғадан Ұлттық мұрағатты дамыту бағдарламасының тоқтатылуын қайта қарауын сұрайтынын айтты. Ақырында, LAC деректерді ұсынды, бірақ олардың көп бөлігі комиссия талап еткендей цифрланған және іздеуге болатын форматта болған жоқ. Шындық және келісім комиссиясының соңғы есебіндегі іс-қимылға шақыруларда Канада Кітапханасы мен Мұрағаты туралы нақты айтылған: Біз Канада Кітапханасы мен Мұрағатын: Біріккен Ұлттар Ұйымының Түпкі халықтардың құқықтары туралы декларациясын және Біріккен Ұлттар Ұйымының Жойыны Орентлишер қағидаларын, олармен байланысты, аборигендердің орын алған оқиғалар туралы шындықты білудің ажырамас құқығына қатысты және неге, интернаттарда оларға қатысты жасалған адам құқықтары бұзылуына қатысты; интернаттармен байланысты оның жазбалары жұртшылыққа қол жетімді болуын қамтамасыз ету; [және] интернаттардағы қоғамдық білім беру материалдары мен бағдарламаларына көбірек ресурстар жұмсауды шақырамыз. Канада Кітапхана және Мұрағат басқармасы жергілікті мұрағатшыларды жұмысқа алу, жергілікті қауымдармен қарым-қатынас орнату және цифрландыруды қолдау үшін қаржы бөлу арқылы осы мәселелерді шешуге кірісті. Алайда, жергілікті тұрғындар жетекшілік ететін ұйымдар жергілікті тұрғындар...
Following the announcement in the 2012 federal budget of a CDN$9.6 million funding cut over the three years commencing in 2012–13, more than 400 LAC employees received notices which indicated their jobs may be affected and the department announced a 20% reduction of its workforce of about 1,100 over the following three years. Changes introduced under the management of Ian E. Wilson and Daniel J. Caron have been the subject of controversy and public criticism. Caron asserted that radical change is needed to cope with the influx and demand for digital material and they are subject to federal budget constraints. Several individuals and organizations voiced concerns about these changes. In 2011, the Canadian Association of University Teachers launched the Save Library & Archives Canada campaign. On May 2, 2012, the Canadian Library Association expressed concern about budget cuts to libraries, both in federal departments and at LAC. In August 2012, the Bibliographical Society of Canada wrote to every Member of Parliament urging them to ensure budget cuts do not compromise LAC's legislated mandate. In a follow up letter to Heritage Minister James Moore in November 2012, the Society singled out the termination of interlibrary loans as a particularly harmful decision. Bibliophile blogger Nigel Beale characterizes LAC as "Canada's national disgrace" in his blog Literary Tourist. Academic Ian Milligan describes LAC's "rhetoric of modernization" as a "smokescreen" for cutting services in light of the insignificance of and limited accessibility to LAC's online collections on the ActiveHistory. ca website. Historian Valerie Knowles outlines the impact of government cutbacks at LAC and federal government libraries in her article "Closing doors on Canada's history" on the iPolitics website. On May 31, 2012, the Association of Canadian Archivists announced its withdrawal from forums of LAC's Pan Canadian Documentary Heritage Network, stating that it does not believe the network can meet the needs and interests of archives across Canada previously met by the National Archival Development Program abruptly terminated by LAC following the 2012 federal funding cut. Following Caron's resignation in May 2013, a stakeholder coalition issued a joint statement on the qualities of a successful Librarian and Archivist of Canada for official consideration in what they consider a "matter of great national significance": A broad coalition of Canadian stakeholder organizations has developed the following list of qualities we believe the Librarian and Archivist of Canada should have in order to be successful in this critical position of public trust and responsibility. We believe it is essential that the person appointed to this position at this time possess the necessary qualities to meet the tremendous challenges of dealing with the complex issues of the digital environment in an era of limited financial and human resources and the demands of providing increased public access to the irreplaceable treasures of Canadian documentary heritage. In June 2013 the Heritage Minister said speeding up the digitization of records will be a priority for the new Librarian and Archivist of Canada. Moore also said he will ask the person appointed to revisit the termination of the National Archival Development Program. Ultimately, LAC did provide the records, but many were not in digitized and searchable formats as required by the commission. The Calls to Action of the final report of the Truth and Reconciliation Commission explicitly referenced Library and Archives Canada as follows:We call upon Library and Archives Canada to: fully adopt and implement the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples and the United Nations Joinet Orentlicher principles, as related to Aboriginal peoples' inalienable right to know the truth about what happened and why, with regard to human rights violations committed against them in the residential schools; ensure that its record holding related to residential schools are accessible to the public; [and] commit more resources to its public education materials and programming on residential schools. Library and Archives Canada has begun to address these concerns by dedicating funding to hire Indigenous archivists, build relationships with Indigenous communities, and support digitization efforts. However, Indigenous led organizations have drawn attention to the fact that Indigenous communities have been conducting this type of work for decades. LAC also holds and provides access to archival copies of the websites of organizations related to the TRC, in collaboration with the National Centre for Truth and Reconciliation, the University of Winnipeg Library, and University of Manitoba Libraries.
Мекемелер
Оттава қаласының орталығындағы 395 Веллингтон көшесіндегі ғимарат – қоғамдық қол жеткізе алатын негізгі физикалық орналасқан жері. Ғимарат 1967 жылдың 20 маусымында ресми түрде ашылды. Жеке келулерге мән беру азайғандықтан, тікелей қызметтер шектелді – мысалы, 2012 жылдың сәуірінен бастап анықтамалық қызметтер тек алдын ала жазылу арқылы ұсынылады, және осы ғимараттың рөлі азайып барады. Оттава штаб-пәтерінен шамамен 10 километр қашықтықта орналасқан Гатино қаласының орталық бөлігіндегі Сақтау орталығы Канаданың құнды жинақтарын ұзақ мерзімді сақтау және қорғау үшін қауіпсіз ортаны қамтамасыз ету мақсатында салынды. Оның құрылысы 107 миллион канад долларына бағаланды, ал ресми ашылуы 1997 жылдың 4 маусымында өтті. Бұл ғимаратта 48 климатты бақылайтын сақтау бөлімі және заманауи зертханалар орналасқан, ол өзінің бірегейлігімен ерекшеленеді. 2000 жылы Канада Корольдік сәулет институты оны соңғы мыңжылдықта Канадада салынған 500 үздік ғимараттың бірі деп таныды. Канаданың целлюлозалық нитратты пленка жинағы Оттава қаласының шетінде, Ширли шығанағындағы Коммуникациялық зерттеулер орталығының кампусындағы Нитратты пленканы сақтау нысанында орналасқан. Жинақта 1912 жылға дейінгі 5,575 пленка орамасы бар, оның ішінде алғашқы канадалық кинофильмдер мен фотосуреттердің теріс нұсқалары да бар. Пленка материалдары өте сезімтал және оларды сақтау үшін нақты температура талап етіледі. 2011 жылдың 21 маусымында ресми түрде ашылған заманауи нысан экологиялық таза жобаланған ғимарат болып табылады, оның экологиялық таза шатыры жақсырақ оқшаулауды қамтамасыз етеді және энергия шығындарын азайтады. 2013–2014 жылдарға жоспарланған маңызды іс-шара – Гатинодағы жаңа, заманауи жоғары тығыздықты сақтау нысанына аналогты (цифрлық емес) ақпараттық ресурстарды орналастыру, онда екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлерінің жазбалары мен ұлттық газеттер жинағы сақталады. Бұл нысанда Канаданың жарияланған мұрасын жақсы қорғау үшін қолайлы ортамен жабдықталған жоғары қабатты металл сөрелер жүйесі орналасқан болады. 2019 жылдың қаңтарында Канада кітапхана және мұрағат басқармасы Гатинодағы қолданыстағы нысанға жанында жаңа нысан салу бойынша келіссөздер басталғанын хабарлады, оның ашылуы 2022 жылға жоспарланған. LAC онлайн жинағына оның веб-сайты арқылы қол жеткізуге болады, ал LAC өз блогы, подкасттар, Twitter және Facebook әлеуметтік желілері, Flickr суреттерді бөлісу сайты және YouTube бейне бөлісу сайты арқылы үнемі ақпарат ұсынады. RSS ағындары LAC веб-сайтындағы жаңа мазмұнға және LAC қызметтері мен ресурстары туралы жаңалықтарға сілтемелерді ұсынады. Жаңа, жаңартылған веб-сайт әзірленуде және 2013 жылы аяқталуы күтілуде, ауысу кезеңінде ескі және жаңа веб-сайттардың екеуі де қолжетімді болады.
The building at 395 Wellington Street in downtown Ottawa is the main physical location where the public may access the collection in person. The building was officially opened on June 20, 1967. With the de emphasis on physical visits, in person services have been curtailed—for example, since April 2012, reference services are by appointment only—and the role of this building is decreasing. The Preservation Centre in the city centre of Gatineau, about 10 kilometres away from the Ottawa headquarters, was designed to provide a safe environment for the long term storage and preservation of Canada's valuable collections. It was built at a cost of CDN$107 million, and the official opening took place on June 4, 1997. It is a unique building containing 48 climate controlled preservation vaults and state of the art preservation laboratories. In 2000, the Royal Architectural Institute of Canada named it one of the top 500 buildings constructed in Canada during the last millennium. A Nitrate Film Preservation Facility on the Communications Research Centre campus in Shirleys Bay, on the outskirts of Ottawa, houses Canada's cellulose nitrate film collection. The collection contains 5,575 film reels dating back to 1912, including some of the first Canadian motion pictures and photographic negatives. The film material is highly sensitive and requires precise temperatures for its preservation. The state of the art facility, which was officially opened on June 21, 2011, is an eco designed building featuring an environmentally friendly roof that provides better insulation and minimizes energy expenditures. A planned key activity for 2013–14 was to rehouse analogue (non digital) information resources in a new state of the art high density storage facility in Gatineau, where the national newspaper collection and records of Second World War veterans will be stored. The facility will feature a high bay metal shelving system with a suitable environment to better protect Canada's published heritage. In January 2019, Library and Archives Canada announced that negotiations for a new facility to be built next to the existing one in Gatineau were starting, with an opening date in 2022. LAC's online collection is accessible via its website and LAC provides ongoing information online via its blog, podcasts, the Twitter and Facebook social networking services, the Flickr image sharing site, and the YouTube video sharing site. RSS feeds provide links to new content on the LAC website and news about LAC services and resources. A new modernized website is being developed and is scheduled for completion in 2013, with both new and old websites accessible during the transition period.
Цифрландыру
LAC-те бір петабайттан астам цифрлық контент сақталады. Осы контенттің бір бөлігі, көбінесе кітаптар, канадалық диссертациялар және халық санағы материалдары онлайн қолжетімді – бұл шамамен 5 мың терабайт электрондық форматтағы ақпаратты құрайды. Көптеген материалдар цифрлық форматқа аударылмаған және тек физикалық түрінде ғана қолжетімді.
LAC also houses more than a petabyte of digital content. Some of this content is available online, primarily books, Canadian theses, and census material—equating to around 5 thousand terabytes of information in electronic format. Many items have not been digitized and are only available in physical form.
Менеджмент
Канаданың кітапханашысы және архившісі федералды департамент министрінің орынбасарымен бірдей қызметтік деңгейге ие. Уир бұл қызметті атқарған алғашқы әйел. Оның өкілеттігі тағы төрт жылға ұзартылды, бірнеше маңызды құрылыс жобаларында үзіліссіздік сақтау үшін. Канаданың ұлттық мұрағатының басшысы 1872 жылдан 1987 жылға дейін Доминион мұрағатшысы, ал 1987 жылдан 2004 жылға дейін Ұлттық мұрағатшы деп аталды. +Канаданың кітапханашылары мен мұрағатшылары Аты-жөні Қызмет мерзімі ЕскертулерКанаданың кітапханашысы және архившісіЛесли Уир2019 – қазіргі уақытқа дейінбұл қызметті атқарған алғашқы әйел2014–2019Дэниел Дж. Карон2009–2013Иэн Е. Уилсон2004–2009Уилсон 1999 жылдан бастап Ұлттық мұрағатшы болып қызмет етті, содан кейін КҚК құрылғаннан кейін Канаданың кітапханашысы және архившісінің қызметіне өтті. Канаданың Ұлттық кітапханашысыРош Каррье1999–2004Марианн Скотт1968–1983Уильям Кей Лэмб1953–1968Ұлттық/Доминион мұрағатшысыИэн Е. Уилсон1999–2004КҚК құрылғаннан кейін Ұлттық кітапханашы қызметімен біріктірілгенге дейін Ұлттық мұрағатшы. Уилсон 2009 жылға дейін Канаданың кітапханашысы және архившісі болып қызмет етті. Жан Пьер Уоллот1970–1984Доминион мұрағатшысыУильям Кей Лэмб1937–1948Доминион мұрағатшысыДжеймс Ф. Кенни1935–1937Әрекет етуші Доминион мұрағатшысыСэр Артур Джордж Даути1904–1935Доминион мұрағатшысы. Даутидің ескерткіші Оттавадағы КҚК ғимаратының солтүстік жағында орналасқан.1872–1902Доминион мұрағатшысы
The Librarian and Archivist of Canada has the same seniority level as a deputy minister of a federal department. Weir is the first woman to hold this role. Her term has been extended another four years to provide continuity through some major building projects. The head of Canada's national archives was known as the Dominion Archivist from 1872 to 1987 and the National Archivist from 1987 to 2004. +Librarians and Archivists of CanadaNamePeriod in officeNoteLibrarian and Archivist of CanadaLeslie Weir2019–incumbentfirst woman to hold this role2014–19Daniel J. Caron2009–13Ian E. Wilson2004–09Wilson held the position of National Archivist from 1999, and transitioned from there into the role of the Librarian and Archivist of Canada with the establishment of the LAC. National Librarian of CanadaRoch Carrier1999–2004Marianne Scott1968–83William Kaye Lamb1953–68National/Dominion ArchivistIan E. Wilson1999–2004National Archivist until the role was merged with that of the National Librarian of Canada following the establishment of the LAC. Wilson would continue as the Librarian and Archivist of Canada until 2009. Jean Pierre Wallot1970–84Dominion ArchivistWilliam Kaye Lamb1937–48Dominion ArchivistJames F. Kenney1935 37Acting Dominion ArchivistSir Arthur George Doughty1904–35Dominion Archivist. A statue of Doughty is located on the north side of the LAC building in Ottawa.1872–1902Dominion Archivist