Кіріспе

Француз композиторы (1925–1992)

Жорж Делеру (12 наурыз 1925 – 20 наурыз 1992) – француз композиторы, кино және теледидар үшін 350-ден астам музыка жазған. Делеру көптеген маңызды кино музыкалық сыйлықтарды жеңіп алды, соның ішінде «Сәл романтика» үшін «Оскар» сыйлығын (1980), үш «Сезар» сыйлығын (1979, 1980, 1981), екі ASCAP сыйлығын (1988, 1990) және «Гидеонның қылышы» үшін бір «Жеміш» сыйлығын (1987) алды. Ол сондай-ақ «Мың күндік Анна» (1969), «Дельфин күні» (1973), «Жулия» (1977) және «Агнес Құдайы» (1985) фильмдері үшін төрт қосымша «Оскар» сыйлығына, төрт қосымша «Сезар» сыйлығына, үш «Алтын глобус» сыйлығына және «Қара көйлек» (1991) үшін бір «Джин» сыйлығына ұсынылды. Француз газеті «Фигаро» оны «киноның Моцарты» деп атады. Делеру «Қолшапақтарыңды шығар» (1979), «Қашқан махаббат» (1980) және «Соңғы метро» (1981) фильмдері үшін үш рет қатарынан «Сезар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы композитор болды. Жорж Делеру Францияның ең жоғары наградаларының бірі – «Өнер мен әдебиет» орденімен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Делеру 1925 жылдың 12 наурызында Францияның Рубе қаласында Жорж Делеру мен Мари Льост отбасында дүниеге келді. Ол музыкалық ортада өсті; оның әдесі әуесқой хор тобын басқарды, ал анасы отбасылық жиындарда ән шырқап, фортепианода ойнайтын. Он төрт жасқа келгенде ол жергілікті музыка консерваториясында кларнет тартып ойнады. 1940 жылы ол отбасын асырау үшін фабрикада жұмыс істеуге мәжбүр болды, сол себепті Турго институтындағы оқуын тоқтатуға тура келді. Ол жергілікті топтармен кларнет тартып ойнауын жалғастырды, бірақ ақырында Мадам Пикаве Бакардың жетекшілігімен фортепианоға ауысты. Ол Бах, Моцарт, Бетховен, Шопен және Григтің шығармаларын зерттеді, әсіресе Рихард Штраустың музыкасы оған үлкен әсер етті. Сколиоз диагнозы қойылғаннан кейін ұзақ емделген соң Жорж композитор болуға шешім қабылдады. 1945 жылы Рубе консерваториясын бітіргеннен кейін Делеру Париж консерваториясына қабылданды, онда ол Симон Пле Косадеден фуга және Анри Бюсерден композицияны оқыды. Өзін асырау үшін ол билерде, крещение рәсімдерінде, тойларда және қоштасу рәсімдерінде ойнады, тіпті Париж операсының жанындағы фортепиано барларында джаз орындады. 1947 жылы ол Рим сыйлығына ие болды, ал келесі жылы Екінші Рим сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Авиньон театр фестивалінде Делеру «Шехерезада» операсын дирижерлік етті. 1949 жылы Рим сыйлығы байқауында ол Бірінші Екінші Үлкен жүлде мен Композиция бойынша Бірінші жүлдеге ие болды.

Мансап

1950 жылдардың басында Делеру қысқаметражды фильмдерге музыка жазды және «Théâtre Babylone» мен «Opéra Comique» театрларына театрлық музыка жазды. Осы кезеңде ол Борис Вианмен бірнеше жобада бірлесіп жұмыс істеді, соның ішінде «Қарлы салт атты» және «Империя құрылысшылары» атты пьесалардың театрлық бейімделулері, «Өкінішті оқиға» ораториясы және «Баркер» балеті. 1952 жылы ол Француз ұлттық радио және теледидарының «Club d’Essai» оркестрін басқара бастады және «Princes du sang» атты алғашқы теледрамасына музыка жазды. 1954 жылы ол «Lisieux» және «Парижтің азаттығы» тарихи жарық және дыбыс шоулары үшін алғашқы музыкалық шығармаларын жазды. 1955 жылы фортепиано мен оркестрге арналған концерттік симфониясын жазды, ал 1957 жылдың 31 қаңтарында «Қарлы салт атты» операсы Нансиде премьера болып, үлкен сәттіге ие болды. 1959 жылы ол «Le bel âge» көркем фильміне алғашқы музыкасын жазды. Делерудің фильмдегі музыкасы коллекционерлерге 2011 жылға дейін тек төмен сапалы пираттық көшірмелерде ғана қолжетімді болды, содан кейін Disney авторлық құқығын иеленген Делерудің жеке таспасынан (алғашқыда бір сағаттан астам болған) шамамен 30 минуттық музыканы шығаруға рұқсат берді. Бұл музыка «Universal France» компаниясы (Делерудің 1991 жылғы «Regarding Henry» фильміне арналған музыкасымен бірге) «Ecoutez le Cinema!» дыбыстық топтар сериясының бірінші шығарылымы ретінде 3000 дискілік шектеулі санымен шығарылды. Бұл көңілін қалдырса да, Делеру Клейтонмен тағы екі рет жұмыс істеді: оның соңғы көркем фильмі «Джудит Хирннің жалғыз құштарлығы» (1987) және Клейтонның соңғы экрандық жобасы – Мюриэл Спаркның «Memento Mori» (1992) ромасының BBC теледидарлық бейімделуі. Бұл фильм Делерудің қайтысынан бір ай өткен соң көрсетілді.

Жұмыс әдістері

Көптеген куәліктерге сәйкес, Делеру жаңа монтажға сай келу үшін кейбір музыкалық сүйемелдемелерді қайта-қайта жасауға еш қарсылықсыз келісетін. Ол әр детальды жетілдіру үшін өзі оркестрлеуге және дирижерлік етуге рұқсат беруді қатыстырып талап етті. Жорж Делеру мелодияға және ол жұмыс істеген фильмдердің рухын бейнелейтін, олардың атмосферасын жасайтын үлкен талант иесі болды, көбінесе режиссерлердің күткенінен де асып түсетін нәтижелерге қол жеткізді.

Өлім

Жорж Делеру 1992 жылғы 20 наурызда Лос-Анджелесте жүрек талмасынан қайтыс болды, 67 жасқа толып сегіз күн өткен соң, «Rich in Love» фильміне арналған саундтректің соңғы музыкалық сүйемелдемесін жазғаннан кейін. Ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Forest Lawn Memorial Park зиратында жерленген.