Кіріспе

А. Дж. Стивенс & Co. Ltd 1909 жылдан 1931 жылға дейін қызмет еткен британдық автомобиль және мотоцикл өндірушісі болды. Компанияның негізін Джо Стивенс Англияның Вулвергемптон қаласында қалады. Фирма сатылғаннан кейін, Matchless, Associated Motorcycles және Norton Villiers 1969 жылға дейін төрт тактілі мотоциклдерде, ал 1974 жылы атауы қайта сатылғаннан кейін жеңіл, екі тактілі скремблерлерде, ал қазіргі күні кішкентай көлемді роудстерлер мен круизерлерде қолданылып келеді. Компания 117 мотоцикл бойынша әлемдік рекордты иеленді.

Автомобильдер, автобустар және автобустар

Мотоциклдерімен әйгілі болғанымен, компания 1923 жылы Meadows қозғалтқыштарымен бірнеше тәжірибелік автомобильдер жасады, бірақ оларды кең көлемде өндіруге көшпеуге шешім қабылдады. AJS компаниясы Clyno үшін автомобиль кузовдарын өндірген, бірақ 1929 жылы Clyno жабылды.

Стивенс мотоциклдері

Стивенс ағайындары тағы да тырысып, 3 дөңгелекті жүк тасымалдау фургондарын жасау үшін «Стивенс ағайындары (Вулвергемптон) Ltd» деген жаңа компания құрды. (Олар оларды AJS деп атауға болмады, себебі бұл атау Colliers-ке тиесілі еді.) Оларда 588 см³ көлемді бір цилиндрлі қозғалтқыш артқы дөңгелектерді 3 жылдамдықты беріліс қорабы және тізбекті жетегі арқылы қозғалтатын болды. Фургон 5 центнер жүк көтере алатын. 1935 жылы күректік жетегімен жаңартылып, жүк көтеру қабілеті 8 центнерге дейін артты. Соңғылары 1936 жылы жасалды. 1934 жылы олар «Стивенс» деген атпен жаңа мотоциклдер қатарын шығарды. Олар 1938 жылға дейін жасалды, содан кейін компания 1956 жылға дейін жалпы инженерлік кәсіпорын ретінде жұмысын жалғастырды.

AJS радиосы

AJS дизайнері Гарри Стивенс Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын-ақ әуесқой радиооператор болған. 1922 жылы Ұлыбританияның алғашқы радиостанциялары іске қосылып, BBC құрылғаннан кейін ол AJS басқармасын радио қабылдағыштардың үлкен болашағы бар екеніне көндірді. AJS Wireless and Scientific Instruments компаниясы жасаған алғашқы радиолар 1923 жылы шығарылды, барлығы жоғары сапалы модельдер және нарықтың жоғарғы сегментіне бағытталған. Ең қымбаты 75 фунт тұрады, бұл көптеген AJS мотоциклдерінен әлдеқайда қымбат болды, бірақ бағалары тез төмендеді. Бастапқы сатылымдар жақсы болды және 1925 жылға қарай 10 модель болды, олардың құны қарапайым ағаш корпуста 14 фунттан басталып, әдемі қапталған консоль шкафы бар 50 фунттан асып түсетін. Радио өндірісі арттырылып, Стюарт көшесіндегі зауытқа көшірілді. Дегенмен, радио технологиясы жылдам дамыды және AJS бәсекелесу үшін жаңа үлгілер ұсынуға мәжбүр болды. Компанияның аккумуляторлық қуатқа тәуелділігі оларды кері ұстады, осы кезде бәсекелестер электр желісіне көшіп, AJS арзан жаппай өндіріс техникасын қабылдауға мәжбүр болды. 1928 жылы компания радио өндірісінен бас тартып, зауытты және қалған компоненттерді Symphony Gramophone and Radio Company компаниясына сатты.

АМК-нің AJS Racing

AMC кезінде AJS белгісі «күнделікті нан» мотоциклдеріне қойылған болуы мүмкін, бірақ Colliers AJS жарыс мұрасын еске түсіріп, кейбір инновациялық жарыс машиналарын жасауда атауды пайдаланды. Осы жарыстар AJS атауын сақтап қалды. 1935 жылы Олимпиадалық көрмеде ауамен салқындатылатын SOHC AJS 50° V4 көрсетілді, толық жабдықталған жолға шығатын нұсқасы, бірақ ол өндіріске енгізілген жоқ. 1936 жылы Гарольд Дэниелл Мэн аралындағы ТТ жарысында суперзарядталған нұсқада өнер көрсетті, бірақ жоғары жылдамдығына қарамастан, үдеуі жетіспеді. 1939 жылы сумен салқындатылатын және суперзарядталған 495 см³ AJS V4 жасалды, ол сол кезде жарыстарда үстемдік еткен суперзарядталған BMW-мен бәсекелесу үшін арналған. 1939 жылы құрғақ картерлі V4 Ulster Grand Prix трассасын 100 км/сағаттан жоғары жылдамдықпен айналған алғашқы мотоцикл болды. Оның салмағы ... кг, ал ең жоғары жылдамдығы ... км/сағат болды. Содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1940-жылдардың соңы мен 1950-жылдардың басында AJS Porcupine (500 см³ алға қарай орналасқан параллель егіз) және AJS 7R (32 а.к., 350 см³ OHC бір цилиндрлі) AMC-нің G50 (іс жүзінде 500 см³ 7R) және 1951 жылдан бастап Matchless G45 (500 см³ тік егіз) мотоциклдерімен бірге жарысқа қатысты. AJS Porcupine бастапқыда суперзарядтау үшін жасалған, бірақ ережелер суперзарядталған жарыс мотоциклдеріне тыйым салғаннан кейін өзгертілді. Дегенмен, Лес Грэм 1949 жылғы әлем чемпионатын суперзарядталмаған AJS E90 500 см³ Porcupine мотоциклінде жеңіп алды. 1951 жылы AJS конструкторы Айк Хэтч 7R үшін 75,5 мм диаметрі × 78 мм ұзындығы бар, үш клапанды цилиндр басын жасады. Ол AJS 7R3 деп аталды және Айк бұл мотоциклді итальяндық көп цилиндрлі жарыс мотоциклдеріне жауап ретінде жасады. Олар бірінші жылы жақсы өнер көрсетті, бірақ екінші жылы нәтижелері нашар болды. 1954 жылы команда менеджері Джек Уильямс мотоциклді одан әрі жетілдірді, қозғалтқышты рамада төмендетіп, 7800 айналымда ... а.к. қуат беретін бірнеше тюнингтік өзгерістер енгізді. Ол бірден әлем чемпионаттарының алғашқы екі кезеңінде жеңіске жетіп, Мэн аралындағы ТТ жарысында бірінші орын алды. Бұл зауыттың арнайы жасаған мотоциклдері болды, бірақ біреуі сақталып қалды, ал екіншісі қосалқы бөлшектерден қайта құрастырылды. 1954 жылдың соңында Айк Хэтчтің қазасы және басқа еуропалық мотоциклдердің күшті бәсекесіне байланысты AMC зауыттық және жолдан тыс жарыстардан бас тартты. Осыдан кейін AJS жеке жарысқа қатысушылар үшін стандартты екі клапанды AJS 7R мотоциклінің өндіріс нұсқасын жасады. 1954 жылы Norton да Пламстед зауытына көшірілді. G15 желісімен AMC G12-нің артықшылықтарын пайдаланды, бірақ рама, вилкалар, маятник, негізгі тізбек корпусы, беріліс, циклдық бөліктер және майлау жүйесіне көптеген өзгерістер енгізілді. P11 AMC-мен байланысы бар мотоциклдердің соңғы желісі болды. Ол модификацияланған G85CS рамасын пайдаланды, бірақ күшті вилкалар, толық жаңа циклдық бөліктер (кейбіреулерін жасау өте қымбат болды), өзгертілген майлау және модификацияланған негізгі тізбек корпустары болды. G15 сериясы 3 бренд ретінде ұсынылды: Matchless G15 (G15Mk2, G15CS және G15CSR), AJS Model 33 (M33Mk2, M33CS және M33CSR) және соңғысы Norton N15CS (Norton брендінің жолға арналған мотоциклі жасалмады, өйткені ол Atlas мотоциклімен бәсекелесетін еді). G15 сериясы 1963 жылдан 1969 жылға дейін өндірілді. Бастапқыда олар тек экспортқа арналған, бірақ 1965 жылға қарай бұл модельдер Ұлыбританияда және Еуропада да қол жетімді болды. Associated Motorcycles және AJS атауы 1966 жылы Norton Villiers компаниясына тиесілі болды. 1968 жылдың соңында Пламстед зауыты, Вулвергемптон зауытынан келген қозғалтқыштар мен Манчестер зауытынан келген рамалар толық машиналарға жиналатын Burrage Grove орналасқан жері, Үлкен Лондон Кеңесінің міндетті сатып алу тапсырысын алды. Пламстед зауыты 1969 жылдың шілдесінде жабылды. G15 сериясының өндірісі 1968 жылдың соңында (1969 модель жылы) тоқтатылған деп есептеледі, сатылмаған үлгілер 1969 жылға дейін сатылды. AJS Model 33 – AJS белгісі бар төрт тактілі соңғы өндірілген мотоцикл.

AJS екі соққылы және Norton жол жарыс машинасы

1962 жылдан бастап Cotton мотоциклдері 250 Starmaker қозғалтқыштарының басты тұтынушысы болды. 250 Starmaker қозғалтқыштары Cotton Cobra және Telstar Racer мотоциклдерінде қолданылды. Сондықтан Cotton Starmaker қозғалтқышын әзірлеуге тікелей қатысты. Бұрын Ariel және BSA компанияларында жұмыс істеген Питер Инчели 250 Road Race жобасына қатысты. Инчли 1966 жылғы жеңіл салмақтағы TT жарысында 3-орынды жеңіп алды, ол 6 жылдамдықты, 250 Villiers Starmaker қозғалтқышымен жабдықталған, Bultaco негізіндегі арнайы мотоциклде бәсекелесті. Бірнеше AJS 250 жарыс мотоциклі жасалып, сынақтан өтті, бірақ жоба 1967 жылы екінші TT жарысында сәтсіздікке ұшырағаннан кейін тоқтатылды. Скремблинг жобасы үлкен табысқа ие болды. 1966 жылдан 1968 жылға дейін Villiers компаниясы "Stormer" мотокросс мотоциклін жасады. 1968 жылы Малкольм Дэвис Stormer, Y4 скремблерімен Британдық 250 Чемпионатында жеңіске жетті. 1967 жылдың соңында "Stormer" жобасы қолға алынды. Марстон Роудта төрт мотоцикл жасалды, олардың барлығы қаңқа құбырының соңына жанар құбыр тоқтағыштары мен қарапайым жарықтандыру жүйесімен жабдықталды. Олардың үшеуі 250 см³ қозғалтқыштармен жабдықталған және AJS мотоциклі ретінде танылды. Төртіншісі "360" қозғалтқышымен (іс жүзінде 334 см³ ғана) және Matchless ретінде танылды. Бұл мотоцикл Matchless таңбасымен жасалған соңғы және жалғыз екі тактылі мотоцикл болды. Төрт мотоцикл Корольдік әуе күштерінің мотор спорты қауымдастығының мүшелеріне берілді және 1968 жылғы Халықаралық алты күндік сынаққа қатысты. Екі тактылі AJS мотоциклі Вулвергемптон қаласындағы Villiers зауытында жасалды, бірақ 1970 жылы Ұлыбритания үкіметі AJS-ке Андердегі Уолворт өнеркәсіптік аймағында жаңа зауыт ашуға мүмкіндік беретін арнайы субсидия берді, онда олар Stormer мотоциклін құрастырды. Жарыс бөлімі Андердегі Тракстон қаласындағы әйгілі жарыс трассасының жанында орналасқан. AJS скремблерлері 1968 жылдан 1974 жылға дейін 250, 370 және 410 түрлерінде шығарылды. Алғашқы 250 модель Y4 деп аталды. 1969 жылы 370 (Y5) қосылды және атауы Stormer болып өзгертілді. 410 модельі 1972 жылы пайда болды. Көпшілікке беймәлім мотоцикл – 37AT Trials мотоциклі, ол Cotton Motorcycles компаниясы AJS бөлшектерін және Villiers компаниясының 37A қозғалтқышын пайдаланып жартылай жасады. 1974 жылы Norton Villiers қаржылық қиындықтарға тап болды және Stormer мотоциклін AJS таңбасымен өндіру құқығы сатылып алынды. 1974 жылдың қыркүйегінде бизнес Андердің жанындағы Гудворт Клатфордқа көшірілді. Бастапқыда қолданыстағы мотоциклдерге арналған қосалқы бөлшектерді сатумен айналысқан компания FB AJS таңбасымен Starmaker негізіндегі қозғалтқыштарды пайдаланатын толық мотоциклдерді өндіруге дейін кеңейді. Starmaker/Stormer төрт жылдамдықты қозғалтқышы ескіріп, Husqvarna, CZ және кейінірек Maico, Suzuki, Honda, Kawasaki және Yamaha сияқты өндірушілердің жаңа мотоциклдерімен бәсекелесе алмады. 1974 жылдан бастап Stormer негізіндегі скремблерлер мен жолдан тыс мотоциклдер модификацияланған AJS мотоциклдерінен сатылды. Модель 1980 жылға дейін жаңартылып келді. 1980 жылдардың басында 250 см³, 410 см³ және 495 см³ австриялық Rotax қозғалтқыштары бар жолдан тыс және жол мотоциклдері шығарылды.

AJS Motorcycles Ltd. (бүгінгі күні)

1974 жылдың қыркүйегінде Norton Villiers компаниясының банкроттығынан кейін Флафф Браун мен Клайв Эллис AJS концернін, AJS Stormer мотокросс мотоциклеттерінің құрал-жабдықтары мен бөлшектерін иеленді. Олар ФБ AJS деген атпен Андоверде, Гампширдегі Гудворт Клатфордтағы Флинт фермасында сауда-саттық бастады және FB AJS тақырып астында мотоциклдерді өндіруге рұқсат алды. 1987 жылдың тамызында FB AJS, AJS Motorcycles Ltd. болып тіркелді. Клайв Эллис 1975 жылы компанияны тастап кетті. Флафф Браун Stormer-дің қосалқы бөлшектерін жеткізуді жалғастырды, сонымен қатар 1970-ші және 1980-ші жылдарда клубтық жарысқа қатысатындар үшін мотокросс мотоциклеттерін өндіріп сатты, соңында австриялық Rotax қозғалтқыштарын және Брайан Кертис жасаған жаңа шассиді қолданды. 1990-шы жылдары Флафф Браун, үлкен ұлы Никпен бірге Cotton Cobra 250 Pre'65 мотокросс мотоциклеттерінің және Cotton Telstar жарыс мотоциклеттерінің көшірмелерін жасады. Флаффтың бастамасы AJS Motorcycles Ltd. үшін платформа болды және бүгінгі күнге дейін бизнес жалғасуына мүмкіндік берді. Бүгінде AJS өнімдерінің сыртқы түріне қатысты белгілі бір деңгейде дизайнды бақылайды, бірақ мотоциклдер мен скутерлердің механикалық дизайнына қатыспайды, оның орнына Қытайда жасалған, логотиптері мен ерекше дизайнымен оларды ерекшелендіретін базалық модельді таңдайды. Олардың 124 см³ көлемді мотоциклеттері Jianshe JS125 рамасы мен қозғалтқышы негізінде құрастырылған. Олар алдымен Қытайдан импортталып, содан кейін Ұлыбританиядағы дилерлік желі арқылы таратылады және Германияға, Португалияға, Кипрге, Чехияға, Жапонияға және Оңтүстік Кореяға экспортталады.

Соңғы және қазіргі үлгілер

Модель Жылдар өндірілген Ескертпелер Түрі Фото AJS Stormer 2014 және одан кейін Villiers Starmaker негізінде жасалған 4 тактілі қозғалтқыш. Сұйықпен салқындатылатын Жол велосипеді FB AJS 1974 – 1987 Villiers Starmaker негізінде жасалған 2 тактілі қозғалтқыш. 250, 370 және 410 Moto X & Trail Cotton Cobra Replica 1991–2000 Villiers Starmaker негізінде жасалған 2 тактілі қозғалтқыш. 250 Жол велосипеді Cotton Telstar Replica 1992–1998 Villiers Starmaker негізінде жасалған 2 тактілі қозғалтқыш. 250 Классикалық жарыс велосипеді Cotton Triumph Replica 1992–2000 Triumph 500 жұп цилиндрлі қозғалтқыш 1965 жылға дейінгі Moto X AJS YX R 125 2006–2008 4 тактілі, ауа және маймен салқындатылатын бір цилиндрлі, 4 клапанды Trail AJS CR3 125 2006–2008 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі Спортивтік AJS Regal Raptor DD50E 2002–2007 50 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor DD125E 2005 жылдан бастап 2019 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor DD125E 8 Silverhawk 2007–2008 125 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor Eos 125 2007 2018 125 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor Eos 250 2008 2009 250 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor DD250E 9B 2006–2008 250 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS NAC12 2010 2019 125 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Нейкед AJS Regal Raptor Daytona 125 2010 2019 125 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Кастом AJS Regal Raptor Bobber 125 2010 2016 125 см³, 4 тактілі, сумен салқындатылатын екі цилиндрлі Old Skool Custom AJS Eco1 (JS125 E) 2007–2008 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Roadster AJS Eco2 (JS125 E) 2009 2015 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Roadster AJS JSM 125 2009 2011 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Super Motard немесе Trail нұсқалары AJS Cadwell 125 2016 жылдан бастап 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Cafe Racer AJS Tempest Roadster 125 2018 жылдан бастап 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Классикалық Roadster AJS Tempest Scrambler 125 2018 жылдан бастап 125 см³, 4 тактілі, ауамен салқындатылатын бір цилиндрлі, OHC, баланс валы бар Street Scrambler AJS Highway Star 125 2019 жылдан бастап 125 см³, 4 тактілі, маймен салқындатылатын екі цилиндрлі, OHC, EFI бар Кастом Cruiser