Кіріспе
Америкалық театр труппасы
The Living Theatre – 1947 жылы құрылған, Нью-Йорк қаласында орналасқан американдық театр труппасы. Бұл АҚШ-тағы ең көне эксперименталды театр тобы. Оның тарихының көп бөлігін оның негізін қалаушылары, актриса Джудит Малина және суретші/ақын Джулиан Бек басқарды. 1985 жылы Бек қайтыс болғаннан кейін, труппа мүшесі Ханон Резников Малинамен бірге директорлыққа ие болды; екеуі 1988 жылы үйленді. 2015 жылы Малина қайтыс болғаннан кейін, оның міндеттерін оның ұлы Гаррик Максвелл Бек, Том Уокер және Брэд Берджесс өз мойнына алды. The Living Theatre және оның негізін қалаушылары 1983 жылы түсірілген "Жал арқылы сигналдар" атты деректі фильмнің мазмұны болды.
Тарих
1950 жылдары топ АҚШ-та алғашқылардың бірі болып, Бертольт Брехт (Нью-Йорктегі «Қалалардың джунглісінде», 1960) және Жан Кокто сияқты ықпалды еуропалық драматургтардың, сондай-ақ Т. С. Элиот және Гертруда Штайн сияқты модернист ақындардың шығармаларын сахналады. Олардың алғашқы маңызды қойылымдарының бірі Пабло Пикассоның «Тілсіз құштарлық» болды, ал одан кейін Уильям Карлос Уильямстың «Көптеген махаббаттар» және Луиджи Пиранделлоның «Бүгін импровизация жасаймыз» қойылымдары болды. Олар Нью-Йорктегі түрлі шағын орындарда орналасқан, олар қаржылық қиындықтарға немесе қала билігімен келіспеушіліктерге байланысты жиі жабылатын. Осы кезеңдегі олардың жұмыстары стиль және мазмұн жағынан «Біт» буынының жазушыларымен ұқсастықтарды бөлісті. 1950 жылдары американдық композитор Алан Хованнесс «Тірі театрмен» тығыз жұмыс істеді, оның қойылымдарына музыка жазды. 1959 жылы «The Connection» қойылымы есірткіге тәуелділіктің қатал бейнесі және оның сонымен қатар қатал тілі үшін ұлттық назар аударды. 1960 жылдардың басында «Тірі театр» Симон Форти және Роберт Моррис сияқты суретшілердің авангардты минималистік өнерлерін қабылдады. «Бриг» (1963), теңізшілер түрмесіндегі жағдайды авторитарлыққа қарсы көзқараспен бейнелеген, салық дауынан кейін театр жабылып, Бек пен Малина қысқа мерзімге қамауға алынар алдындағы соңғы маңызды қойылымы болды. Джудит Джулианды салық органында «Венеция саудагерінен» Порция кейіпінде қорғады. «Paradise Now» – көрермендердің қатысуымен жартылай импровизациялық қойылым, онда актерлер жалаңаштықты қамтитын әлеуметтік табулар тізімін оқыды, бұл әдепсіздік үшін бірнеше рет тұтқындалуға әкелді. Топ 1968 жылы АҚШ-қа оралып, «Paradise Now», «Антигона», «Mysteries and Smaller Pieces» және «Франкенштейн» қойылымдарын көрсетті. «Бізге шабыттандыратын Арто ақылға қонымды кеңес береді, – деді Бек Йель университетіндегі ресми емес сөйлеуінде. – Менің ойымша, ол театр саласында жұмыс істейтіндер үшін философ, біз оған ең жылдам жете аламыз, біз былай дей аламыз: «Иә, Руссодан бері бұл – өркениетсіз адам идеясын қолдайтын адам». Ол былай деп қосты: «Біздің жұмысымыз әрқашан өмірдің қасиеттілігін баса көрсетуге тырысты». 1971 жылы олар Бразилияға гастрольдік сапармен барды, онда бірнеше ай түрмеде отырды, содан кейін депортацияланды. «Тірі театр» әлем бойынша, көбінесе көшелер мен түрмелер сияқты дәстүрлі емес орындарда гастрольдік сапарлар жасады. Ол басқа американдық эксперименталды театр компанияларына, атап айтқанда, бұрынғы «Тірі театрдың» мүшесі Джозеф Чайкин құрған «The Open Theater» және «Bread and Puppet Theater» компанияларына үлкен әсер етті. «Тірі театрдың» қойылымдары төрт рет «Obie» сыйлығын жеңіп алды: «The Connection» (1959), «The Brig» (1963 және 2007) және «Франкенштейн» (1968). 2006 жылы «Тірі театр» Манхэттеннің төменгі шығыс жағындағы Хьюстон және Стэнтон көшелерінің арасындағы 21 Клинтон көшесінде салынып жатқан жаңа тұрғын үй ғимаратының жертөлесіне 10 жылдық жалға келісімшартқа қол қойды. Клинтон көшесіндегі театр 1993 жылы Авеню С-дегі Үшінші көшедегі «Тірі театр» жабылғаннан бері компанияның алғашқы тұрақты үйі болды. Компания 2007 жылдың басында аяқталған кеңістікке көшіп, 2007 жылдың сәуірінде Кеннет Х. Браунның «The Brig» қойылымын қайта жаңғыртты, ол алғаш рет 1963 жылы 14-ші көше мен Алтыншы даңғылдағы «Тірі театрда» көрсетілген. Джудит Малинаның режиссерлігімен қайта қойылған қойылым режиссура және ансамбльдік орындаушылық үшін «Obie» сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылдың қазан айында компания 1964 жылы компанияның танымал болған интерактивті және артаудиандық стилін анықтаған «Mysteries and Smaller Pieces» шығармашылығын қайта жаңғыртты. 2007 жылдың соңы / 2008 жылдың басында компанияның негізін қалаушы Джудит Малина Дорис Лессингтің «Джейн Сомерстің күнделігі» романының режиссері Резниковтың сахналық бейімделуінде «Моди мен Джейн» романында өнер көрсетті. 2008 жылдың сәуірінде Ханон Резников инсульт алды. 2008 жылдың 3 мамырында қайтыс болды. 2010 жылы компания Джудит Малинаның бейімдеген және режиссерлік еткен «Red Noir» фильмін ұсынды. 2011 жылы компания Малинаның «Корах» романын және Малина мен Том Уокердің режиссерлік жұмысымен «Саяси садомазохизм туралы жеті медитация» романын қайта жаңғыртты. Сондай-ақ 2011 жылы компания итальяндық «Motus» тобымен бірлесіп жасаған Малина мен Сильвия Кальдеронидің қатысуымен «The Plot Is The Revolution» атты фильм шығарды. 2012 жылы компания Малинаның сценарийін жазып, режиссерлік еткен «Әлем тарихы» атты фильмді ұсынды. 2013 жылы компания Малинаның сценарийін жазып, режиссерлік еткен «Біз осында...» фильмін ұсынды. Компания сондай-ақ Клинтон көшесіндегі кеңістігін босатты. 2014 жылы Джудит Малинаның «Жасыруға орын жоқ» пьесасы төменгі шығыс жағындағы «Clemente Soto Velez» орталығында тұңғыш рет көрсетілді. Кейіннен қойылым «Underground Zero» фестивалі үшін Нью-Йорк көшелеріне шықты және «Burning Man» фестивалінде көрсетілді. Малина «Венера мен Марс» романын жазып жатқанда 2015 жылдың сәуірінде қайтыс болды.
Мақсаттары мен ықпалдары
"Жанды театр" құрылған сәтінен бастап қоғамдағы билік ұйымдастыруын бәсекелестік, иерархиялық құрылымнан ынтымақтастық пен қоғамдық өркендеуге өзгертуге бағытталды. Труппа көрермендердің салғырттығына тікелей көріністер арқылы қарсы тұру арқылы осы мақсатқа жетуге тырысады. Олар Бродвей қойылымдарының коммерциялық еңбегіне қарсы шығып, Нью-Йорктегі оф-Бродвей театр қозғалысына үлес қосып, поэтикалық драмаларды сахналады. "Жанды театрдың" негізгі мәтіні – француз драматургы Антонин Артоның "Театр және оның екі жұзі" атты эсселер жинағы. Ол 1937 жылы Францияда, ал 1958 жылы АҚШ-та Grove Press баспасында жарық көрді. Бұл еңбек абстрактты экспрессионизмдегі суретші, бисексуал Джулиан Бекке зор әсер етті. Труппа Артоның ықпалын оның метафизикалық Қатыгездік театрын көрсетуге арналған көп медиалық пьесаларды қою арқылы көрсетеді. Осы қойылымдарда актерлер өздері мен көрермендер арасындағы "төртінші қабырғаны" бұзуға тырысады.