Кіріспе

Шағын жарылғыш құрылғы
атыс қаруының істен шығуы

Скваб – арнайы эффекттерден бастап әскери қолдануға дейінгі көптеген салаларда қолданылатын шағын жарылғыш құрылғы. Ол сыртқы түрі мен құрылысы жағынан шағын динамит таяғына ұқсайды, бірақ жарылғыш қуаты әлдеқайда төмен. Сквабтың құрамында оқшаулағыш материалмен бөлінген екі электр сымы, кішкентай көпір сым немесе электрлік кедергісі бар жылытқыш, сондай-ақ көпір сым орналасқан, жылуға сезімтал химиялық қоспа бар. Олар түрлі материалдарды сыныдыру немесе жылжыту үшін механикалық күш тудыруға, сонымен қатар кино және тікелей театр өнерлері үшін пиротехникалық эффекттер жасауға қолданылады. Скваб әдетте жарылғыш затпен толтырылған кішкентай түтікшеден тұрады, оның ішінде динамит таяғы сияқты детонатор өтеді. Динамит сияқты, детонатор баяу жанғыш фитиль немесе, қазіргі кезде көбірек қолданылатынындай, қашықтан басқарылатын электрондық құрылғыға қосылған сым болуы мүмкін. Сквабтардың диаметрі шамамен ~ құрайды. Әдетте, актерлердің киетін сахналық киімдеріне, «өлген кейіпкерлердің» костюмдеріне жалған қан пакеттері қосады, олар алдын ала жасалған «оқ» тесіктерінен жарылып, адамға оқ тигенін және жарақат алғанын көрсетеді. Бұл фильмдерде, телешоуларда және сахналық қойылымдарда нақты және көзді қуантатын визуалды эффектіні қамтамасыз етеді.

Автомобиль өнеркәсібі

Squibs апаттық механизмдерде қолданылады, онда газ қысымын жабық кеңістіктерде жылдам жасау қажет, ал айналадағы адамдарға немесе механикалық бөліктерге ешқандай зиян келтірмейді. Осы түрінде, squibs газ генераторлары деп аталуы мүмкін. Мұндай екі механизм – автомобильдегі қауіпсіздік жастықтарының (air bag) ісірілуі және кейде пиротехникалық құрылғыларды қолданатын қауіпсіздік белбеулерінің керілуі.

Әуе-ғарыш өнеркәсібі

Әскери ұшақтарда шкибтер қарсы шараларды іске қосу үшін пайдаланылады, сондай-ақ, ұшақ зақымданған кезде шанақты және катапульталық креслоны алыстату үшін шығарылған кезде қолданылады. Олар парашюттерді ашу үшін де қолданылады. Бұрын көмір шахталарында көмірді тастан бөліп алу үшін шкибтер қолданылған. 1870 жылдары осы құрылғының бірнеше нұсқалары патенттелген және "Шахташылардың қауіпсіздік шкибтері" деген атпен жаппай өндірілген.

"Скуиб ісі"

Squib туралы XVIII ғасырдағы Англиядағы танымал сот ісі, Скотт v. Шепард, 96 Eng. Rep. 525 (K. B. 1773) ісінде айтылған. Шепард жанған squib-ті көп адам бар базарға лақтырып, оны имбирлі нан сатушының үстеліне түсірді. Көрермен өзін және имбирлі нанды қорғау үшін squib-ті базардың екінші жағына лақтырды, ол басқа саудагердің тауарына түсті. Саудагер squib-ті ұстап алып, лақтырып жіберді, соққанда бір адамның бетіне тиіп, бір көзін жойды.

Пленкадағы шпалдар

Кинодағы оқ тиюін сомдау үшін squib-тарды алғаш рет 1943 жылы АҚШ-тың "Батан" соғыс фильмінде қолданды. Squib-тарды пайдаланған ерте фильмдердің бірі – 1955 жылғы Анджей Вайданың "Поколение" польша фильмі, онда көрермендерге алғаш рет камера алдындағы адамға оқ тигендегі қан шашырауын шынайы бейнелеу көрсетілді. Бұл эффектті жасаған Казимеж Куц жалған қан және динамит салынған презервативті пайдаланды. Дегенмен, 1953 жылы түсіріліп, 1954 жылы шыққан "River of No Return" американдық вестерні, оқиғаның шешімінде оқ тиюін шынайы сомдау үшін қанды squib-ты қолданды, онда оқиғаның қарсы кейіпкері атып өлтіріледі. Осылайша, бұл фильм "Run of the Arrow" (1957) фильмінен үш жыл бұрын, ал "Поколение" фильмінен бір жыл бұрын шықты.

"Сымқыл шұңқыр" сөзінің шығу тегі

Кәсібилер қолданатын қазіргі заманғы шквабтардың көпшілігі ылғалдан қорғалған, бірақ ескі, оқшауланбаған шквабтарды тұтандыру үшін құрғақ ұстау қажет болды. Сондықтан, "ылғал шкваб" дегені – ылғалдану себебінен жұмыс істемеген шквабтың өзі. Көбінесе "ылғал кальмар" деп қате естілетін "ылғал шкваб" фразасы, кейіннен күтілген нәтижені бермеген кез келген нәрсені білдіру үшін қолданысқа енді. "Сквиб" сөзі, тіпті жеке қолданылғанда да, толық жарылғышпен салыстырғанда ұқсас мағынаға ие болды.