Кіріспе

Xàbia немесе Jávea (ˈxaβea) – Испанияның Валенсия провинциясы, Аликанте облысы, Марина-Альта аймағындағы Жерорта теңізі жағасында орналасқан қала және муниципалитет. Монтго тауының етегінде, кең шығанақтың артында, екі тік жартасты мүйіс арасында қорғалған қала, өте танымал шағын теңіз жағалауындағы курорт және сауда орталығына айналды. Тұрғындарының жартысынан астамы және жыл сайын келетін қонақтардың үштен екісі – шетелдіктер.

Тарих

Бұл аймақта алғашқы қоныс 30 000 жыл бұрын Монтгодағы үңгір тұрғындарымен байланысты. Содан кейін тас және қола дәуіріндегі халықтар, римдіктер, гректер, финикиялықтар, вестготтар, германдықтар, карфагендіктер және маврлар осы жерде тұрды. Римдік балық аулау кемелері бұл портынан пайдаланды, және археологиялық зерттеулер римдіктердің Xàbia-ны б.з.д. 2 ғасырында жаулағанын көрсетеді, бұл Xàbia-ны жағалаудағы ең ежелгі римдік қонысқа айналдырады, ол балық және минералдармен сауда жасайтын коммерциялық порты болған. Аңыз бойынша, 6 ғасырда христиан вестгот монахтары Xàbia-ға келіп, Сант-Марти монастырын құрды, бұл монастырь аймақтағы Кейп Сан-Мартиға атын берген болуы мүмкін. Толедолық вестгот патшасы Леовигильдтің ұлы Герменгильд христиан қызына үйленгендіктен әкесінің ашуын тудырып, монастырьда пана тапты. Әкесінің әскері оны тұтқындауға келгенде, бір монахтан басқа барлығы Портихольға қашып кетті; Герменгильд пен қарт монах өлтірілді. Бүгінгі күні аймақта әлі де вестгот есімдерін сақтайтын адамдар бар. Сан-Марти монастырының болғанына археологиялық дәлелдер жоқ. Маврлар мен олардың мәдениетінен тек жазулары бар тас белгілер мен керамикалық бұйымдар қалды. Олар шамамен 714 жылдан бастап 1609 жылы Аликанте аймағынан қуылғанға дейін осы аймақты басқарды. Попольдың шіркеуі 14 ғасырға дейін салынған. 16 және 17 ғасырларда қарақшылар шабуылдары жиі болғандықтан, қаланы қорғау үшін қабырға салынды. Кейін қабырға бұзылып, бүгінде оның кейбір бөліктерінде оның көшірмесі сақталған.

Археология

2021 жылдың қыркүйегінде археологтар Рим империясынан 1500 жылдық алтын монеталардың қоры табылғанын хабарлады. 50 монетадан тұратын, жазулары бар монеталардың жиынтығы жақсы сақталған және оқуға оңай болды. Зерттеушілердің мәліметінше, монеталарда Валентиан I (үш монета), Валентиан II (жеті монета), Теодосий I (15 монета), Аркадий (17 монета), Хонорий (10 монета) және танылмаған бір монетаның суреттері бейнеленген.

География

Xàbia провинцияның солтүстігінде, Жерорта теңізі жағалауының ең шығыс нүктесінде орналасқан. Ибица аралы шығысқа қарай жатыр, және ашық күндері көруге болады. Жазық, құнарлы егістік жерлер шақырымдарға созылып, кішкентай арналармен тізіліп, негізінен цитрус және зәйтүн ағаштарын өсіруге пайдаланылады. Xàbia жағалауында төрт мүйіс бар: Кабо-де-Сан-Антонио, Кап-де-ла-Нау (ең үлкені), Кап-Негре және Кап-Марти. Xàbia-ны қорғайтын Монтго тау массиві – аймақтың ең биік шыңы, биіктігі 750 метрден аспайды. 1987 жылы Монтго тау массивінің табиғи паркі жарияланды, ол Ла-Плана аймағынан Сант-Антони мүйісіне дейін созылады. Сан-Антонио мүйісі жақын жерде орналасқан.

Көлік

Портта қиыршық тасты жағажай және Дуанес де ла Мар деп аталатын марина бар. Бұл портың тарихы 15 ғасырға дейін жетеді, ал алғашқы пирс 1871 жылы салынды және ол құрма экспорттау үшін маңызды қақпаға айналды. 19 ғасырдың соңында құрма саудасы құлдырап, елді мекен тек балық аулау портына айналды. Қазіргі заманғы порт 1950-1960 жылдары салынған. Теңіз клубы 1963 жылдан бері порттың орталық аймағында орналасқан. Ерекше белгі – 1967 жылы салынған Маре де Деу де Лорето шіркеуі, ол толқындарды жарып шығатын балық аулау кемесіне ұқсас, сопақ қайықтың қаңқасы пішіндес.