Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Маон, ресми түрде Мао (,), сонымен қатар ағылшын тілінде Махон немесе Порт Махон деп жазылады, Менорканың астанасы және екінші ірі қаласы болып табылады. Қала аралдың шығыс жағалауында орналасқан, ол Балеар аралдары архипелагы мен автономды аймақтың құрамына кіреді. Маонда әлемдегі ең ұзын табиғи портердің бірі бар: шақырымдай ұзын және метрге дейін ені бар. Су терең, бірақ порттың жабық болуына байланысты көбінесе мөлдір болып қалады. Майонез Маонда пайда болған деп есептеледі. 2021 жылғы мәлімет бойынша, қала халқы 29 125 адамды құрады.
Mahón , officially Maó (, ), and also written as Mahon or Port Mahon in English, is the capital and second largest city of Menorca. The city is located on the eastern coast of the island, which is part of the archipelago and autonomous community of the Balearic Islands. Mahón has one of the longest natural harbours in the world: long and up to wide. The water is deep but remains mostly clear due to the port's enclosed nature. Mayonnaise is considered to have originated in Mahón. Its population in 2021 was estimated to be 29,125.
Тарих
Атаудың шығу тегі Карфаген генералы Маго Баркаға, Ханнибалдың бауырына байланысты, ол б.з.б. 205 жылы мұнда паналаған деп есептеледі. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, ол Шығыс Рим империясының құрамына кірді; 903 жылы Кордова ислам халифаты оны жаулап алғанға дейін викингтер мен арабтардың шабуылдарына ұшырады. 1287 жылы Маонды арагондық Альфонсо III маврлардан басып алып, Арагон тажының вассалдық корольдігі Майорка корольдігіне қосты. Оның порты, Батыс Жерорта теңізіндегі ең стратегиялық маңызды порттардың бірі, қайтадан нығайтылды. 1535 жылы Османдықтар, Хайреддин Барбаросса басшылығымен, Маонға шабуыл жасап, 600 тұтқынды Алжирге құл ретінде алып кетті.
The name's origin is attributed to the Carthaginian general Mago Barca, brother to Hannibal, who is thought to have taken refuge there in 205 BC. After the fall of the Western Roman Empire, it became part of the Eastern Roman Empire; it suffered raids from Vikings and Arabs until the Islamic Caliphate of Córdoba conquered it in 903. Mahón was captured in 1287 from the Moors by Alfonso III of Aragon and incorporated into the Kingdom of Majorca, a vassal kingdom of the Crown of Aragon. Its harbour, one of the most strategically important in the western Mediterranean, was refortified. In 1535, the Ottomans, under Hayreddin Barbarossa, attacked Mahón and took 600 captives as slaves back to Algiers, in the Sack of Mahon.
Британдық билік
Менорка 1708 жылы Испания мұрагерлік соғысы кезінде Киелі Рим императоры Карл VI атынан біріккен британдық-голландиялық әскерлер басып алды. Британдықтар аралдың теңіз базасы ретіндегі әлеуетін байқап, оны толық бақылауға алуға тырысты. Оның британдық иелік екендігі 1713 жылғы Утрехт шартымен расталды. Аралдың британдық тәуелділікте болған жылдары астана Сиутаделла-де-Меноркадан Махонға көшірілді, ол губернатордың резиденциясы болды, ең танымалдары – генерал Ричард Кейн. Осы кезеңде қалаға және айналасындағы елді мекендерге апаратын табиғи порты кейде «Порт Махон» деп аталды (қараңыз, жанындағы карта). 1756 жылы Менорка теңіз шайқасы мен қаладан бірнеше шақырым жердегі Сент-Филип бекінісінің қоршауынан кейін арал француздарға өтті. Жеті жылдық соғыста жеңілгеннен кейін Франция 1763 жылы аралды британдықтарға қайтарды. Франко-испандық күштердің бірлескен әрекетімен және бес айлық шабуылдан кейін британдықтар 1782 жылы аралды қайтадан тапсырды. 1783 жылы Париж бейбіт шартының аясында ол Испанияға берілді. Британдықтар 1798 жылы француз революциялық соғыстары кезінде аралды қайта басып алды. 1802 жылы Амен шарты арқылы британдықтар мен француздар өзара қарым-қатынасты тоқтатуға тырысты (бірақ бұл сәтсіз аяқталды). Екі ел де белгілі бір аумақтардан бас тартуға келісті, соның ішінде Менорка аралы испандықтарға өтті және олармен бірге қалып қойды.
Menorca was captured in 1708 by a joint British–Dutch force on behalf of Holy Roman Emperor Charles VI, during the War of the Spanish Succession. The British saw the island's potential as a naval base and sought to take full control. Its status as a British possession was confirmed by the Treaty of Utrecht in 1713. During the island's years as a British dependency, the capital was moved from Ciutadella de Menorca to Mahon, which then served as residence for the governor, the most famous being General Richard Kane. During this period the natural harbour leading to the town and surrounding settlements were sometimes collectively known as "Port Mahon" (see adjacent map). The island was lost to the French in 1756 following the naval Battle of Menorca and the final Siege of Fort St Philip, which took place several miles from the town. After their defeat in the Seven Years' War, France returned the island to the British in 1763. In a joint Franco Spanish effort and following a long five month invasion, the British surrendered the island again in 1782; It was transferred to Spain in 1783 as part of the Peace of Paris. The British recaptured the island in 1798, during the French Revolutionary Wars. The British and the French tried (and failed) to end hostilities between themselves with the Treaty of Amiens in 1802. Both nations agreed to cede or withdraw from certain territories, with the island of Menorca passing to the Spanish, with whom it has remained since.
Корольдік теңіз флоты
Британдықтар 1715 жылы порттың солтүстік жағында, қаланың қарсы бетінде шағын, бірақ маңызды Корольдік теңіз кемежайын құрды. Ол 18 ғасырдың көп бөлігінде Корольдік теңіз флотының Жерорта теңізіндегі басты базасы болып қызмет етті және бүгінгі күні испандық теңіз күштерінің базасы ретінде пайдаланылуда. 1760 жылдарға дейін салынған бірнеше кемежай ғимаратын Illa Pinto (бұрынғы Сафран аралы) аралында көруге болады, оның ішінде сағат мұнарасы бар теңіз қоймасы да бар. Жақында мұнда теңіз мұражайын ашу жөніндегі бастама көтерілді. Аралдың ерекше сегізбұрышты пішіні 1760 жылдары бірнеше соғыс кемелерін бір уақытта құрғақ докқа қоюға мүмкіндік беру үшін айналасына кемежайлар салынғанда қалыптасқан. 1711 жылы негісталған бұрынғы Корольдік теңіз ауруханасының қираған қалдықтары жақын маңдағы Illa del Rei аралында орналасқан. Олар жақында қайта жаңартылды.
A small but important Royal Navy Dockyard was established by the British on the north side of the harbour, opposite the town, in 1715. It served as the Royal Navy's principal Mediterranean base for much of the 18th century, and remains in use today as a Spanish Naval station. Several Dockyard buildings, dating from the 1760s, can still be seen on Illa Pinto (formerly known as Saffron Island) including a Naval Storehouse with clock tower. There recently have been moves to establish a maritime museum here. The island has a distinctive octagonal shape, formed when wharves were constructed around it in the 1760s to enable several warships to be careened there all at once. The ruins of a former Royal Naval Hospital, founded in 1711, stand on another nearby island (Illa del Rei). They recently have been restored.
20 ғасыр
Испаниядағы Азамат соғысы кезінде арал Республикаға адал болды, бірақ 1939 жылы ұлтшылдар оны жаулап алды. Республикашылдардан аралдарды басып алу үшін болған шайқас барысында Махон қаласы Франсиско Франконың ұлтшыл бомбалаушыларымен бомбаланды, бұл шабуылға Бенито Муссолинидің итальяндық фашистік үкіметі де көмектесті. Генерал Франко 1960 жылдың 11 мамырында жаңа жылу электр стансасын ашу мақсатымен қалаға келді. Бұл оқиға билік тарапынан Франколық Испанияны одан әрі насихаттау үшін пайдаланылды.
During the Spanish Civil War, the island remained loyal to the Republic, but was captured by the Nationalists in 1939. During the battle to capture the islands from the republicans, Mahón was bombed by Francisco Franco's Nationalist bomber planes, with support from Benito Mussolini's Italian Fascist government. General Franco visited the city on 11 May 1960 to open a new thermal power station. The event was used by the authorities to further promote Francoist Spain.
Қазіргі заман
Бүгінде ол Менорка аралдық кеңесінің (Consell Insular de Menorca) кеңсесі болып табылады. 20-шы ғасырдың соңында туризмнен түскен кірістер арқасында оның тарихи орталығы жаңартылды. Аралда жасалған дәстүрлі ірімшік (Махон ірімшігі) осы қаланың атымен аталады. Испан тілінде "махон" сөзі нэнкин матасын, әсіресе көк түсті матаны білдіреді.
Today it serves as the seat of the Island Council of Menorca (Consell Insular de Menorca). Towards the end of the 20th century, the renovation of its historic centre was made possible by income from tourism. A traditional cheese made on the island (Mahón cheese) is named after the city. In Spanish mahón is also the name of nankeen, especially the blue cloth.
Климат
Маон / Менорка ыстық жазғы Жерорта теңізі климатына (Köppen: Csa) ие, қыстары жұмсақ, сәл ылғалды, ал жаздары құрғақ және ыстық. Күз мезгілінде жауын-шашын көп болады, қазан және қараша айларында күшті жаңбырлар жиі жауады.
Mahón/Menorca has a Hot summer Mediterranean climate (Köppen: Csa) with mild, somewhat humid winters and dry, hot summers. Autumn is the wettest season and heavy rain is not rare during October and November.
Басқа
Артта радио бағытты табуға арналған үлкен әскери Вулленвебер антеннасы бар.
At , there is a large military Wullenweber antenna for radio direction finding.