Кіріспе

Джейкоб Лейслер (шамамен 1640 – 16 мамыр 1691) – неміс текті колонист, Нью-Йорк провинциясында саясаткер болып қызмет еткен. Ол Нью-Амстердамда (кейін Нью-Йорк қаласы) тері саудасы және темекі бизнесі арқылы байлыққа ие болды. 1688 жылғы ағылшын революциясынан кейін Лейслер көтерілісі деп белгілі болған оқиғада, ол құлатылған король Джеймс II-нің тағайындаған адамдарынан қаланың, содан кейін провинцияның билігін Вильгельм III және Мэри II-нің протестанттық билікке келуі атынан өзіне алды. 1689 жылдан бастап Лейслер көтеріліс бастап, Манхэттеннің оңтүстігіндегі Джеймс фортын басып алып, қаланың бақылауын өзіне қаратып алды. Ол провинцияның барлық билігін өзіне қаратып, Нью-Йорк провинциясының әрекет етуші лейтенант-губернаторы болып тағайындалды және 1691 жылдың наурыз айына дейін осы лауазымды сақтап тұрды, жаңа тағайындалған губернатор келгенше билікті беруден бас тартты. Лейслер Нью-Йорктегі якобит шенеуніктерге қарсы протестанттық билікке қолдау көрсету мақсатымен әрекет еткенін мәлімдегенімен, 1691 жылдың наурыз айында Нью-Йорктің жаңа тағайындалған губернаторы оны тұтқындады. Оған қарсы оппозиция белсенді болғандықтан, ол ағылшын монархтары Вильгельм III және Мэри II-ге қарсы жасалған мемлекеттік қасақаналық үшін сотталып, Нью-Йорк қаласында өлім жазасына кесілді. Оның мүлігі коронаға қайтарылды. Өзінің билік кезеңінде Лейслер Пелхэм уәзірінің иегері сэр Джон Пеллден үлкен мүлік сатып алып, Манхэттеннің солтүстігінде француз гугеноттарының қонысын құрды. Бұл қала Нью-Рошель, Нью-Йорк болып дамыды. Лейслердің ұлы мен оның жақтастары сот процесі мен айыптауды теріс деп тапты, оны оның жаулары ұйымдастырды. Олар Лейслер мен Джейкоб Милборнның (оның күйеу баласы) атын ақтап, олардың мүліктерін мұрагерлеріне қайтару үшін күш салды. Олар 1695 жылы Парламенттен осы мақсатқа жету үшін заң қабылдады. Екі ер адамның қалдықтары Манхэттендегі Голланд реформатор шіркеуінде салтанатты түрде қайта жерленді.

Ерте өмір

Лейслер 1640 жылы наурыз айында Германияның Франкфурт-на-Майне қаласында француз реформаторы кальвинист Якоб Викториан Лейслердің ұлы болып дүниеге келді. 1651 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Лейслер әскери мектепке жіберілді. Ол 1660 жылы Голландияның Батыс Үндістан компаниясының қызметінде әскери қызметкер ретінде Нью-Амстердамға (кейін Нью-Йорк) келді. Компанияда жұмыс істегеннен кейін ол тез арада жұмыстан шығып, тиімді тері және темекі саудасымен айналысып, байлыққа ие болды. Нью-Йорк салық тізілімдерінде 1676 жылы Лейслер қаладағы үшінші ең бай адам ретінде тіркелді. 1674 жылы Лейслер Антони Колвтың таңған қарызын басқарушылардың бірі болды. 1678 жылы Еуропаға сапар барысында Лейслер мавр қарақшыларына түсті. Ол бостандық үшін 2,050 сегіздік көлемінде құн төлеуге мәжбүр болды. Негізгі үкіметтен Николсонға немесе оның болмаған жағдайында, Нью-Йорк провинциясындағы бейбітшілікті сақтау және заңдарды басқаруды уақытша өз мойнына алған адамға" жолданған хаттың негізінде Лейслер 1689 жылдың желтоқсанында лейтенант-губернатор лауазымын иеленді. Ол қауіпсіздік комитетін таратып, кеңес құрып, провинцияның басқаруын өз қолына алды. Ол Джейкоб Милборнды Кеңестің хатшысы, Бас прокурор, Бас адвокат және жеке хатшысы етіп тағайындады. Милборн Лейслердің қызы Мэриге үйленді. Лейслер Америкадағы алғашқы Ұлтаралық Конгрессін шақырды, ол 1690 жылдың 1 мамырында Нью-Йоркте француз және үндістерге қарсы Солтүстік Америкадағы ағымдағы қақтығыста біріккен әрекеттерді жоспарлау үшін өтті. Сатып алу құнына қоса, Лейслер және оның мұрагерлері Джон Пеллге және оның мұрагерлеріне (Пелхам иелігінің иелеріне) жыл сайын бір "семіз бұқа" төлеуге міндетті болды, бұл олардың иелікке феодалдық міндеттемелерін мойындау болды. Бұл елді мекен Нью-Йорк штатының Нью-Рошель қаласы ретінде дамыды. Сот оларды "мойыннан асып, тірі күйінде денелерін төмен түсіріп, ішектерін алып, көздерінің алдында тірідей өртеуге" үкім шығарды. Елдік заң бойынша, мемлекетке қарсы жасалған қылмыс үшін олардың мүлігі коронаға тәркіленді. Лейслердің ұлы және басқа да жақтастары Сот Кеңесінің комитетіне әділет сұрады. Олар сот процесі заң талаптарына сәйкес жүргізілгенін, бірақ мұрагерлеріне мүлікті қайтаруды ұсынғанын хабарлады.

Қайтару

1695 жылы Парламент актісі арқылы, Лейзлердің ұлы мен оның жақтастарының күш-жігері нәтижесінде Якоб Лейзлер мен Милборнның аты ақталды, ал Лейзлердің мүлігі оның мұрагерлеріне қайтарылды. Үш жыл өткен соң Лейзлердің ұлының ең ықпалды қолдаушыларының бірі болған Белломонт графы Нью-Йорк губернаторы болып тағайындалды. Оның ықпалымен жиналыс Лейзлердің мұрагерлеріне өтемақы берді. Олардың үш қызы болды: Катарина Лейслер, ол 1685 жылы Роберт Уолтерске (1733 жылы қайтыс болған) үйленді, ол 1720 жылдан 1725 жылға дейін Нью-Йорк қаласының мэрі болды. Сюзанна Лейслер, 1687 жылы Нью-Йорк колониясының хатшысы Джон Спраггтың жартылай бауыры, Стаффордширлік Майкл Воттонға үйленді. Мэри Лейслер, 1691 жылы Джейкоб Милборнға (шамамен 1648 – 1691) үйленді, ол қайын атасымен бірге өлім жазасына кесілді. Лейзлер нацистік Германияның пропагандистік драматургы Курт Лангенбектің «Der Hochverräter. Трагикалық спектакль» (1938) пьесасында батыр ретінде бейнеленген.