Судет неміс партиясы (1933) – Чехословакиядағы нацишіл күш. Конрад Хенлейн құрған бұл партия елді бөлуді мақсат етіп, Германиямен қосылуға ұмтылды. Тарихы мен мүшелері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Судет неміс партиясы (Sudetendeutsche Partei, SdP,) Конрад Хенлайн тарапынан 1 қазан 1933 жылы "Судет неміс отан фронты" (Sudetendeutsche Heimatfront) деген атпен құрылды. Бұл оқиға Бірінші Чехословакия Республикасы Германияның Ұлттық-социалистік жұмысшылар партиясын (Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei, DNSAP) тыйым салғаннан кейін бірнеше ай өткен соң болды. 1935 жылдың сәуір айында партия Чехословакия үкіметінің талабы бойынша Sudetendeutsche Partei деп қайта аталды. 1935 жылдың қараша айында партияның атауы ресми түрде Судет және Карпат неміс партиясы (Sudetendeutsche und Karpatendeutsche Partei) болып өзгертілді. Германиядағы нацистік партияның күшеюімен қатар, Судет неміс партиясы Чехословакиядағы маңызды жақтас күшке айналып, елді таратып, Үшінші рейхке қосуды ашық түрде мақсат етті. 1938 жылдың маусымына қарай партияда 1,3 миллионнан астам мүше болды, яғни Чехословакияның этникалық неміс азаматтарының 40,6 пайызын құрады. Германияның Чехословакияны басып алуына дейінгі соңғы еркін демократиялық сайлау болып өткен 1938 жылғы мамыр айындағы коммуналдық сайлауда партия этникалық немістердің дауысының 88 пайызын алып, чех шекарасындағы көптеген муниципалды билік органдарын бақылауына алды. Партияның кең мүшелік базасы оны сол кездегі Еуропадағы ең ірі фашистік партиялардың біріне айналдырды.
The Sudeten German Party (Sudetendeutsche Partei, SdP, ) was created by Konrad Henlein under the name Sudetendeutsche Heimatfront ("Front of the Sudeten German Homeland") on 1 October 1933, some months after the First Czechoslovak Republic had outlawed the German National Socialist Workers' Party (Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei, DNSAP). In April 1935, the party was renamed Sudetendeutsche Partei following a mandatory demand of the Czechoslovak government. The name was officially changed to Sudeten German and Carpathian German Party (Sudetendeutsche und Karpatendeutsche Partei) in November 1935. With the rising power of Nazi Party in Germany, the Sudeten German Party became a major pro Nazi force in Czechoslovakia with the explicit official aim of breaking the country up and joining it to the Third Reich. By June 1938, the party had over 1.3 million members, i. e. 40.6% of ethnic German citizens of Czechoslovakia. During the last free democratic elections before the German occupation of Czechoslovakia, the May 1938 communal elections, the party gained 88% of ethnic German votes, taking over control of most municipal authorities in the Czech borderland. The country's mass membership made it one of the largest fascist parties in Europe at the time.
Өмірбаян
1903 жылы Аустрия-Венгрия монархиясының Богемиялық жерінде тұратын судет немістерінің тобы Неміс жұмысшы партиясын (DAP) құрды. Пангерманизм және славяндыққа қарсы идеялардың ықпалымен, олар Жас чех партиясы қолдаған чех ұлттық қайта жаралу қозғалысына қарсы шықты. Бұл партияның тарихы Егер (қазіргі Чеб) және Ауссиг (Усти-над-Лабем) қалаларымен байланысты, ол Австриялық ұлттық социализмінің бастауы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен Аустрия-Венгрия империясы бірнеше ұлттық мемлекеттерге ыдырады. 1918 жылдың 5 мамырында ДАП Германия Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясы болып қайта аталды және Чехословакия жарияланғаннан кейін, негізінен неміс халқы қоныстанған Судет аймағында және неміс Богемия территорияларында өзін-өзі анықтау құқығын талап етті, сондай-ақ жаңадан құрылған Неміс Австрия Республикасымен қосылуды қалады. Алайда, жаңа чехтік үкімет 1919 жылғы Сен-Жермен-ан-Лай шартында бекітілгендей, Богемия (немесе қазіргі чех) жерлерінің біртұтастығын қажет етті және Пангерман партиясын елдің қауіпсіздігіне қатерлі және агрессивті деп санады. Ханс Книрш басқарған Чехословакиялық DNSAP және консервативті Неміс Ұлттық партиясы (Deutsche Nationalpartei, DNP) Судет немістерінің Чехословакия мемлекетінің заңдылығын мойындамауының жалпы тенденциясын білдіретін, «негативизм» деп аталатын қозғалыстың негізгі жақтаушыларына айналды. Книрштің ізбасары Рудольф Юнг басшылығымен партия Германияның Веймар Республикасында нацистік партияның күшеуіне ұшырады. 1933 жылы DNSAP және DNP Прага үкіметі тарапынан тыйым салу алдын алу мақсатында тарауға келісті.
In 1903, a group of Sudeten Germans living in the Bohemian crown lands of the Austro Hungarian Monarchy created the German Workers' Party (DAP). Influenced by the ideas of pan Germanism and anti Slavism, they opposed the Czech National Revival movement advocated by the Young Czech Party. The history of this party is centered on the cities of Eger (German for present day Cheb) and Aussig (Ústí nad Labem), it originated and gave the impetus for Austrian National Socialism. At the end of World War I, the Austro Hungarian Empire broke up into several nation states. The DAP was renamed German National Socialist Workers' Party on 5 May 1918 and after the proclamation of Czechoslovakia claimed the right of self determination in the predominantly German settled Sudetenland and German Bohemian territories, demanding affiliation with the newly established Republic of German Austria. However, the new Czech dominated government demanded the unity of the Bohemian (or now called Czech) lands, as confirmed by the 1919 Treaty of Saint Germain en Laye, and considered the Pan German party offensive and dangerous for the existence of the country. The Czechoslovakian DNSAP led by Hans Knirsch together with the conservative German National Party (Deutsche Nationalpartei, DNP) became the main proponent of so called "negativism", the general tendency among the Sudeten Germans not to accept the legitimacy of the Czechoslovakian state. Under Knirsch's successor Rudolf Jung, the party was increasingly influenced by the rise of the Nazi Party in the German Weimar Republic. In 1933, both the DNSAP and DNP decided to dissolve in order to prevent the imminent ban by the Prague government.
SHF
SHF 1933 жылдың 1 қазанында құрылды. Судет аймағының аннексиясынан кейін Чехословакияда қалған аймақтардағы SdP бөлімшелері Чехословакиядағы неміс халық тобын (Deutsche Volksgruppe in der Tschecho Slowakei) құрады.
The SHF was founded on 1 October 1933. The SdP branches in areas that remained in Czechoslovakia after the Sudetenland annexation formed the German People's Group in Czecho Slovakia (Deutsche Volksgruppe in der Tschecho Slowakei).
Сайлау нәтижесі
+ Депутаттар Палатасы Сайлау жылы жалпы дауыс саны # жалпы дауыс үлесі % жеңіп алған орын саны # /– Лидер 1935 1,249,534 (#1) 15.2 44 Конрад Хенлайн
+ Chamber of Deputies Election year # ofoverall votes % ofoverall vote # ofoverall seats won +/– Leader 1935 1,249,534 (#1) 15.2 44 Konrad Henlein
+ Сенат Сайлау жылы жалпы дауыс саны # жалпы дауыс үлесі % жеңіп алған орын саны # /– Лидер 1935 1,092,255 (#1) 15.0 22 Конрад Хенлайн
+ Senate Election year # ofoverall votes % ofoverall vote # ofoverall seats won +/– Leader 1935 1,092,255 (#1) 15.0 22 Konrad Henlein